Son Türk Musevileri

Selam!

Bir Karaim Duası

Atamyz, ki kiokliardia,
machtavlu bolhej birligi adyjnyn
da kip bolhei bijligij
da kliagij kiokliardia johartyn
da jer ustiunia ashahartyn.
Kiundiagi otmiagimizni biergin bizgia
da boshatchyn bar jazychlarymyzny.
Tiuz jollaryjdan azashtyrmahyn bizni,
ancach kutcharhyn bizni azhyrtuvcudan,
Amien.

İstanbulda sayıları her geçen gün azalan bir cemaat Karaimler. Bu Türk Musevi cemaati, bugün 100 kişi bile değil. Museviliğin bir mezhebi olarak kabul edilen Karaizme inanan bu küçük topluluğun Hasköyde Kenesa ismi verilen bir de mabed var. Diğer Museviler gibi Sinegogda değil, Kenesada ibadet eden Türk Musevilerin aynı zamanda Okmeydanında kendilerine padişah fermanıyla verilen mezarlıkları da mevcut.

Evlenmek büyük sorun
Tarih olup kaybolmaktan korkan Türk Museviler, Hasköydeki ibadethanelerini koruyamamaktan dertli. Sayılarının azalmasında en büyük etken evlenme sorunu. Şişli Diabet Hastanesinde çalışan Dr. Senya Yaf Karaim, evlenmek için Kırıma gitti. Akraba evliliği yapmak istemeyen Dr. Senya Yaf evlilik hikayesini şöyle anlattı: Türkiye Musevi Hahambaşısı Musevi bir kızla dini nikâhımızı kıymıyor. İsrailde reformist hahambaşıları ancak bir Karaim ile bir Musevinin nikâhını kıyıyor. Bizi azınlık olarak görüyorlar. Dinim ve ırkımdan biriyle evlenmek için Kırıma gittim."
İstanbulda Karaimler, bayramlarını Hasköydeki Kenesada ayin yaparak geçiriyor. Ayini Hazan ismi verilen din adamı yönetiyor. İstanbulda Hazan olarak Yusuf Sadık var. Kendisini din adamı olarak görmediğini belirten Yusuf Sadık, Medrese okumadan kendimi bu olayın içinde buldum" dedi.

ABDden gelenler var
Ailesi Kırımdan gelen Michael Örme, 200 yıllık tarihi olan Kenesayı görmeye ABDden gelenler oluyor. Çünkü dünyada sadece iki yerde Kenesa var. Biri İstanbulda, diğeri Kırımda." Fatih Sultan Mehmet döneminde İstanbula Kırımdan getirilen Karaimler önce Karaköye yerleştirilmiş. Hatta Karaköy isminin buradan geldiği, Karaim köyü olarak adlandırılan yerin zamanla Karaköy olarak değiştiği söylenenler arasında.

Büyükelçi de Karaim
Eşi Litvanya Karaimlerinin başındaki Hazan olan Litvanyanın Ankara Büyükelçisi Dr. Halina Kobeckaite, dünyadaki Karaim Türkleriyle ilgili olarak şunları söyledi: Litvanyada 260 kişi, Polonyada 100 kişi, Kırımda 800 kişi, İstanbulda 100 kişi, Rusyanın çeşitli kentlerinde dağılmış Karay Türkleri ile birlikte toplam bin 500 kişi bulunuyor. İkinci Dünya Savaşı sırasında Hitler çok sayıda Karaim Türkünü katletti. Bana göre bunları Yahudi olarak gördüğünden değil, Türk olduklarından öldürdüler. Atatürk 1934 yılındaki İkinci Dil Kurultayına Karaim Türklerini de çağırıyor. Biz kendi aramızda Karaim Türkçesini konuşuyoruz."

Benzer adetler
Kenesaya ayakkabı ile girilmez. Evlilik öncesinde nişanlılık süresi var. Düğün öncesinde gelin hamamı yapılır. Kız tarafı hamama götürülür. Düğün yemeklerinde dolma, etli yemekler, börek, pirinç pilavı ve komposto yaygındır. Ölülerin arkasından helva yenir. Yine ölümden yedi gün sonra mevlit yapılır.

Bilinçli propaganda
Dr. Arif Hacaloğlu Bilgi Üniv. Öğretim Üyesi: Karaim Türklerinin dünyadaki sayısı bin 500 civarında. Sayılarının azalmasında en büyük etken eski Sovyet rejimi dönemindeki baskılar. Ben kayıp 13. kabile olarak Karaimlerin gösterilmesini kabul etmiyorum. Çünkü Karaimlerin soyu Hazarlara dayanıyor. Burada bilinçli bir propaganda ile Yahudilerin Hazar devletine sahip çıkmaları var.

Hitler katletti
Arthur Koestlerin Onüçüncü Kabile" kitabında ortaya attığı Doğu Avrupa Yahudileri Türktür iddiasının temelini oluşturan Karaimler Museviliği kabul eden Hazar Devleti döneminde Karaizmi benimsedi. Kitabında, Doğu Avrupa Yahudileri Türktür" iddiasını daha da ileriye götüren Koestler, Hitlerin Yahudi katliamı yerine Kafkasyadan gelen bir ırkı yok ettiğini ileri sürüyor.

ÖMER ERBİL
angelfire.com
 
Üst Alt