• Hoşgeldin ziyaretçi , forumdan daha fazla yararlanmak için buradan üye olunuz...

Şarap Terimleri

Okunuyor :
Şarap Terimleri

dogangunes

Profesyonel
Yönetici
Admin
Moderatör
Üye
A

AOC
(Appellation d’Origine Controlée): Fransız yöresel gıda ürünlerinin özelliklerini korumaları ve başka ülkelerde ya da yörelerde taklitlerinin piyasaya sürülememesi için uygulamaya konulan bu sistemde, şarabın üretileceği yöreler, şaraplık üzümler, bağ dikim ve bakım yöntemleri, üretim yöntemleri, alkol oranı, hektar başına alınacak verim, etiketleme, şarabın kimyevi analiz değerleri gibi pek çok unsur detaylı olarak belirlenmiştir.
Aroma: Şarabın yapıldığı üzüm cins ve/veya cinslerinden kaynaklanan tat ve kokulara aroma denir.
Apelasyon (Apelation) ; Şarabın kökenine göre kontrollü olarak adlandırılması.
Fransızlann öncüsü olduğu ''Appelation d'Origine Controlee" (AOC) sistemiyle şarap bölgeleri temel alınarak bir klasifikasyon yapılır ve hangi bölgede hangi üzümlerin yetiştirileceği, üzümlerin verim oranı, hasat ve işlenme tarzları belirlenir. Bu şartlara uyan üreticilere bu ibareyi taşımaya hak kazandıklarına ilişkin sertifika verilir.
Apelasyon bir kalite güvencesidir, şartlara uymayan üreticilerin sertifikaları iptal edilir. ltalyan şaraplarındaki DOC ve DOCG ibareleri de benzer bir sistemi ifade ederler...

Aroma ; Şarabın üzüm'den gelen taze özelliklerinin hissettirdiği kokular.
Alkol ; (İng. Alcohol) Fermentasyon sonucu şekerin mayalardan tarafından tüketilmesi sonucu oluşan madde. Etanol veya Etil alkol adıyla bilinir (C2H5OH). Şarap içildiğinde insana sarhoşluk hissi veren madde .
Asit ; (İng. Acid) Şaraplara keskin ve ekşi tadı veren bileşenin adı. Şarap temel olarak üç tip asit bulunur, bunlar; Tartarik asit, Malik asit ve Sitrik asittir. Şarabın asitliği denince teknik manada tartarik asit oranı ifade edilir ve TA (Total Acidity) sembolü ile gösterilir). Dengeli asiditeli bir şarap damakta ''diri'' hissederiz, az asit varsa da şarap çok düz bir tada sahiptir, yüksek asiditeli bir şarap tırmalayıcıdır.
Aroma ; (İng. Aroma) Üzümden geçen ve şaraba canlılık tazelik katan kokulara verilen isimdir. Aromalar şarap gençken bulunur ve zamanla kaybolurlar. Elma, vişne, limon bunlara bazı örneklerdir. Her üzüm cinsininin kendine has aromaları vardır. Aromalar Buke (boquet) ile karıştırılmamalıdır (Bakınız Buke). Buke mahzende şişede eskitilmiş şaraplarda açığa çıkar ve aroma tanımlaması bu grup için yapılamaz.
Asil küf ; Latince adı ''Botrytis Cinerea" olan, üzümlere dadanan bir küf mantarı.
Hasat gecikince bazı üzümlere bu mantar dadanır ve üzüm tanelerinin sularını azaltarak buruşmalarına, bir tür çürümelerine yol açar.
Dünyanın en pahalı ve değerli tatlı şarapları, bu küfle enfekte olmuş üzümlerin adeta bal kıvamlarındaki şıralarından imal edilir.

Asit, asidite ; Üzüm şırasından şaraba geçen meyve asitleri, oranlarına göre şarapta değişik roller oynar.
Dengeli asiditeli bir şarap damakta ''diri'' iken, yüksek asiditeli bir şarap tırmalayıcı olabilir.
Ağırlık; Iyi şarapların dil üzerinde biraktiklari kalici his.
Ahenkli; Sadece dengeli degil, ayni zamanda kendilerini çok hos bir sekilde ortaya koyan şaraplar için kullanilir.
Alkol derecesi; Bir şarapta bulunan alkol orani: çoğu beyaz sarabın alkol derecesi %9 ile 14BO arasinda degisir, ve çogu kirmizi sarabın alkol derecesi %11 ile 14 arasinda degisir.
Amerikan meşesi: ABD ormanindan elde edilen mese tahtasi: bu tahtadan yapilan fıçılar: belirli şarap bölgelerindeki bazi üreticiler (Ispanya ve Avusturya gibi), şarapları ni yillandirmak için Amerikan mesesini tercih ederler.
A.O.C;Appelation d'Origine Controlée ve bazen Appelation Controlée olarak kisaltilan ve A.C. olarak gösterilen kisaltma: korunan yer ismi anl***** geliyor. Fransa'nin, ismin kaynagi, üzüm çesitleri ve diger özellikleri yasalarla belirlenen en yüksek siradaki şarapları için resmi bir kategori.
Apelasyon (Appelation); Şarabın kökenine göre kontrollü olarak adlandırılması. Fransızlann öncüsü olduğu ''Appelation d'Origine Controlee' (AOC) sistemiyle şarap bölgeleri temel alınarak bir klasifikasyon yapılır ve hangi bölgede hangi üzümlerin yetiştirileceği, üzümlerin verim oranı, hasat ve işlenme tarzları belirlenir. Bu şartlara uyan üreticilere bu ibareyi taşımaya hak kazandıklarına ilişkin sertifika verilir. Apelasyon bir kalite güvencesidir, şartlara uymayan üreticilerin sertifikaları iptal edilir. ltalyan şaraplarındaki DOC ve DOCG ibareleri de benzer bir sistemi ifade ederler.
Aroma; Sarabın kokusu, bazi dil uzmanlari sarabın dogrudan ve genç kokusuna aroma derler ve daha yasli, daha karisik bir sarabın kokusu için buke kelimesini kullanirlar. Fakat biz bütün şaraplar için genel bir terim olarak aromayi kullaniriz.
Aromatik;Genellikle çok belirgin bir kokusu, özellikle meyveli ve çiçeksi olan şaraplar isin kullanilir. Bazi üzüm türleri de aromatik olarak tarif edilir, çünkü bunlardan elde edilen şarapları n aromalari çok güçlüdür.
Artık şeker;Fermantasyon sonrasinda şarapta kalan seker.
Asidite; Genellikle tartarik asid (üzümlerde bulunan dogal bir asid)'ten olusan ve sarabın, %0,5 -0,7'sini olusturan bir madde.
Asil küf; Botrytis cinerea adli bir mantarin, uygun iklim kosullarinda, beyaz üzümlerde olusturdugu bir küftür. Asil küften etkilenmis üzümler, su kaybederler ve bunun sonucunda da seker oranlari artar. Oldukça kötü bir görünümleri olsa da, bu üzümler, Sauternes gibi dünyaca ünlü ve cok uzun ömürlü şaraplara imza atarlar.
Acılık Hastalığı; Eski şarapların bir hastalığıdır ve yeni şaraplarda görülmez. Hastalığın başlangıcında şarap özel bir koku alır, tatsızlaşır ve canlı rengi giderek kaybolur. Analizlerde uçar asit, asetik asit ve bütirik asitlerin yükseldiği gözlenir.
Aktarma; Fermantasyonu bitmiş bir şarabı bir kaptan diğer bir kaba veya bir fıçıdan diğer bir fıçıya almak ve bu sayede kabın dibine toplanmış olan tortulardan arındırma işlemidir.
Aroma; Özellikle genç şarapların başlıca koku maddeleridir.
Asetik Asit;Sirke asidi olarak ta bilinir.
Asit Aldehit;Şarapta alkolün oksidasyonu ile oluşan organik kimyasal maddelerdir.

B
Bacak
; Şarap kadehte iken, hafif dairesel hareketlerle çalkalanması sonucu kadehin iç cidarlarında yükselir ve yollar halinde aşağıya doğru süzülürken de Fransızcada bacak (jambes) ya da gözyaşı (larmes) anl***** gelen oluşumlar meydana gelir. Alkol oranı yüksek şaraplarda bu oluşum daha belirgin olacaktır.
Beaujolais (Bo-jo-le); Esasında Fransa’nın Burgundy bölgesindeki yörelerden biri olan Beaujolais, genel anlamda, hasat edilen üzümlerden aynı rekolte yılı içerisinde üretilen genç şaraplara verilen isimdir. Basit, meyvemsi ve içimi kolay olan bu şaraplar, çok kısa sürede tüketilmek üzere piyasaya sürülürler.
Birincil Aroma; Şarap yapılan üzüm çeşidinden kaynaklı tazelik hissi veren aromaları ifade etmek için kullanılır.
Bouchonné (bu-şo-ne); Mantar enfeksiyonundan etkilenmiş ve bozulmuş olan şaraplar için kullanılan bir tanımlamadır.
Baumé (Bo-me); Şarap yapımında sıkça kullanılan bir ölçü birimidir. Üzümdeki şeker miktarını tanımlamaya yarar. 1° Baumé, her litre su başına 17-18 gram şekere denk gelir. Örneğin, 12 ° Baumé’ye sahip bir üzümden, eğer tamamen sek bir şarap elde edilecekse, alkol oranı yüzde 12 olan bir şarap yapılabilir.
Buke: Daha çok olgun ya da olgunlaşmakta olan şarapların kokusunu anlatmakta kullanılan bir terimdir. Şarapta, üzümden gelen birincil aromalar ile fermantasyon ve eskitme sırasında oluşan ikincil ve üçüncül aromaların kompleks bileşkesi olarak da tanımlanabilir.
Baharlılık ; Daha çok kırmızı şaraplarda hissedilen baharat çağrışımlı kokular ve tadlar için (Şiraz üzümünün bibersi lezzetli bir şarap vermesi gibi) kullanılır.
Buke ; Yıllanma sonu-cunda meydana gelen şarap kokuları Daha çok içildikten sonra genizde hissedilir.
Büyük şarap ; Fransızcadaki "Grand Vin'' deyiminden türeyen bir adlandırna. En üst düzeydeki şaraplar için kullanılır.
Bitkisel; Bitki örtüsü veya bitkileri andiran aroma ve tatlar.
Bitis; Yuttuktan veya tükürdükden sonra sarabın biraktigi son his.
Birincil aromalar; Üzüm yapmak için kullanilan üzümlerden kaynaklanan taze aromalar.
Blanc de blancs; Beyazlarin beyazi anl***** gelen bu Fransizca terim, tamamiyle beyaz üzüm cesitlerinden üretilen köpüklü şaraplar için kullanilir. Örnegin üretimde siklikla siyah çesitlerin kullanildigi sampanyalar kimi zaman Chardonnay üzümünden üretilirler ve bu özel sampanyalar blanc de blancs olarak bilinirler.
Burun; Koku, aroma veya buke terimleriyle es anlamli olarak kullanilan bir terimdir.
Busone;Mantar enfeksiyonundan etkilenmis ve bozulmus olan şaraplar için kullanilan bir tanimlamadir.
Büzücü; Bazi şarapları n agiz kurutma özelligi tanen asit veya ikisinin karisimi ile ortaya.
Büyük;Fransızcadaki 'Grand Vin'' deyiminden türeyen bir adlandırna. En üst düzeydeki Çok fazla yogun olan şaraplar için kullanilir.
Bodega;ispanya'da bir şarapçi:ayni zamanda sarabın saklandigi bina anl***** gelen ispanyolca kelime.
Bosaltmak; Havalandirma veya tortularindan ayirma amaciyla sarabi siseden bir baska kaba bosatmak.
Bol; Özellikleri son derece belirgin ve kolay algilanan şarap için kullanilan terim.
Bölge; Mintikadan daha belirsiz ülkeden daha belirli cografi birim Italyan şarapları ndan bahsederken bu terim şarap alanlarini ifade ederken ayni zamanda politik bölgeler anl*****da geliyor.
Bome; Fermantasyon öncesi şıranın içerdiği şeker miktarıdır.
Buke (Bouquet); Şarapların eskimesiyle ortaya çıkan, sonradan gelişen parfüm ve çiçek kokularıdır. Bukenin esas gelişimi birkaç sene şişede kalması ile oluşur.
Buruk; Tanen maddesinin fazlalığından gelen ve dile yapışırcasına bir sertlik hissi veren, ağızda ve özellikle yanak ve diş etlerinde buruşukluk meydana getiren şaraplar için kullanılan bir terimdir.
Bağ Bozumu ; (İng. Vintage) Üzüm hasadı
Bağcılık ; (İng. Viticulture) Üzüm yetiştirme bilimi
Bakır Sülfat ; (İng. Copper sulfate) Şaraptaki hidrojen sülfiti atmada kullanılan kimyasal madde
Bentonit ; (İng. Bentonite) Kil bazlı bir şarabı berraklaştırma maddesidir. Şarapta askıda bulunan fazla proteinin çökeltilmesinde ve beyaz şarapların daha yüksek ısılarda saklanabilmesi için gerekli dayanımın verilmesinde kullanılır
Briks ; (ing. Brix) 100 mililitredeki (yüzde olarak da ifade edilir) şekeri gram cinsinden gösteren birime verilen ad
Buruk ; İng. Astringency) Üzümün kabuğunda bulunan ve kırmızı şaraba rengini veren fenolik bileşen tanen tarafından üretilir. Ağızı kurutur, buruk ve tırmalayıcı bir tat bırakır. Şekersiz sadece demden oluşan çayla bu tadın ağızda bıraktığı tat ifade edilebilir. Monsepaj Boğazkere ve Cabernet Sauvignon .ok buruk şaraplar verir.
Baharlılık ; (İng. Spicy) Kırmızı şaraplarda hissedilen baharat çağrışımlı kokulara verilen tanımlamadır
Brut ; (ing. Brut) Sek şampanya veya köpüklü şarabı tanımlar. Fransa’nın Champagne bölgesinde şeker ilave edilmiş anlamında kullanılır.
Buke ; (İng. ve Fra. Bouquet) Şarabın eskimesi sonucunda meydana gelen şarap kokularına denir. Daha çok içildikten sonra genizde hissedilir
Burun ; (ing. nose) Kokuları algılayan insan organı olması dışında şarapçılıktaki anlamı, aroma ve bukeleri tanımlayan kelime olarak algılanabilir. Bir şarapta algılanabilen bütün kokular burun olarak adlandırılabilir. Örnek olarak üzüm varyetesi, şarap yapım kusurları ve diğer bulunan kokular burun olarak adlandırılır. Örneğin bir şarapta yapım hatasından gelen bir hijyenlik sorunu varsa, sirkeleşme oluşur, buna “burnu temiz değil” tanımlaması yapılır. Koku algılama organı olarak burun eğitilebilir. Bunu için koku setleri kullanılabileceği gibi çevrenizde bulduğunuz kokuları hafızanızda tutmaya çalışarak da bir parça yapılabilir.
 

dogangunes

Profesyonel
Yönetici
Admin
Moderatör
Üye
C
Cibre: Üzümün sıkılmasından sonra kalan kabuk, çekirdek ve saptan oluşan artığa verilen addır.
Cibre ; Üzüm kabukla-nnın oluşturduğu kütle. Kırmızı şaraplarda üzüm şırası kabuklarıyla birlikte bekletilir ve mayalanma bu sırada cereyan eder .Buna "cibre fennantasyonu" denir.
Castello; Italyanca sato, şarap malikhanesi anl***** geliyor.
Chateau;Özellikle Bordeaux ve Fransa'nin diger bölgeleri içinde kullanilan, büyük şarap malikhanesi anl***** gelen fransizca kelime.
Classico; Belli tiplerde DOC/DOCG sarabınin elde edildigi, topragin orjinal veya klasik bölgesinde bulunan baglara ait DOCG ve DOC sarplarina verilen italyan terimi.
Chateau; Özellikle Bordeaux bölgesinde arazi, mülkiyet anlamında kullanılan bir terim.
Canlı ; (İng. lively) Hemen hemen şarapta tazeliğin tanımıdır. Sık olarak beyaz şarapların tanımında kullanılır, bazen de bazı
Cibre ; (İng. must) Üzüm kabukları ile şıranın oluşturduğu sıvı kütlesine verilen isimdir (Bakınız: Mayşe)
Cibre Fermentasyonu ; (İng. maceration) Kırmızı şaraplarda üzüm şırası kabuklarıyla birlikte bekletilir ve mayalanma bu sırada cereyan eder. Bu bekleme esnasında üzüm kabuklarındaki renk verici fenolik madde (Tanen) şaraba geçer.


Ç
Çiçeksilik
; Daha çok aromatik üzüm çeşitlerinden yapılan şaraplarda hissedilen çiçek çağrışımlı kokular için kullanılır.
Çerez Şarapları; Daha çok yemekten önce iştah açıcı ‘aperatif’ olarak, ya da yemeklerden sonra ‘digestive’ olarak sofralık dışı tüketilen şaraplardır. Bu tür şaraplar sofralık şaraplara oranla daha fazla şeker ve alkol içerirler. Alkol miktarları %15-16 civarındadır.
Çatlatma ; (ing. crushing) Sapları ayrılmış üzüm taneciğinin çatlatılarak fermentasyona ve preslemeye hazırlanması işlemi.
Çiçeksilik ; (İng. flowery) Daha çok aromatik üzüm çeşitlerinden yapılan şaraplarda hissedilen çiçek çağrışımlı kokular için kullanılan tanımlamadır.

D
Degüstasyon
; Bir şarabın özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla tadılması işlemidir.
Dekantasyon; Bir şarabın tortudan arındırılması ya da havalandırılması amacıyla, şişeden ayrı bir kaba, bir dekantöre boşaltılması işlemidir.
Denge; Kaliteli şaraplarda mutlaka bulunması gereken bir özelliktir. Dengeli bir şarapta, alkol oranı, asidite, şeker miktarı ve tanen, damakta bir denge halindedir ve hiçbir özellik diğerlerini bastıracak kadar ön plana çıkmaz.
Dömi-sek; Hafif tatlı şaraplar için kullanılan bir terimdir. Şeker oranı litre başına, genellikle, 4 – 12 gram arasındadır.
Derinlik; Şarabı ağzımızda gezdirmeye başladığımızda tek bir tat olgusu yerine birbirinden farklı tatlar algılayabiliyorsak bu derinlik ifadesi ile tarif edilmektedir.
Damıtım ; Şarabın veya diğer mayalı içkilerin ısıtılarak içindeki alkolün buharlaştırılması ve soğuk su haznesi içindeki borulardan geçirilerek yoğunlaştırılıp ayrı bir kaba alınması işlemi.
Degüstasyon ; Şarabın veya başka bir alkollü içkinin duyusal özelliklerinin tadımcılar tarafından duyu organları aracılığı ile saptanması
Degüstator ; Tadımcı
Dekantasyon ; Yıllanmış şarapların, tortularından arındırılması ve oksijenle temas ettirilip "uyandırılmaları" için yapılan karafa süzme işlemi. Bazen genş kırmızılar da içimlerinin yumuşaması için dekante edilir.
Dömisek ; Yarı tatlı şarap
Damıtım: Şarabın veya diğer mayalı içkilerin ısıtılarak içindeki alkolü buharlaştırılması ve soğuk su haznesi içindeki borulardan geçirilerek yoğunlaştınlıp ayrı bir kaba alınması işlemi.
D.O.; Yer ismi anl***** gelen Denominacion de Origin'in kisaltmasi Ispanya'nin, ismi, üretildigi yer, üzüm türü ve diger özellikleri yasa ile belirlenen şaraplar için resmi kategori.
D.O.C.; Kontrol edilmis yer ismi anl***** gelen Denominacion de Origin Controllata'nin kisaltmasi, Italya'nin ismi, üretildigi yer, üzüm türü ve diger özellikleri yasa ile belirlenen şarapları için resmi kategori, ayni zamanda Portekiz'in en yüksek resmi şarap kategorisi için kullanilan ve ayni anlama gelen Denominaçao de Origem Controlada kisaltmasi.
D.O.C.G.; Kontrol ve garanti edilmis yer ismi anl***** gelen Denominacion de Origin Controllata e Garantita, Italya'nin en yüksek siralamasinda olan şaraplar için resmi kategori.
Doku: Bir sarabın ahengi veya agizda biraktigi his.
Domaine;: Şarap malikhanesi anl***** gelen Fransizca kelime. Burgonya'da çok sik kullanilir.
Donuk; Karisik ve bulanik hissi uyandiran şarap. Bu terim sarabın görüntüsü, aroma ve tatlari veya genel stili için kullanilabilinir.
Dumansı; Duman veya odun dumaniniandiran tad ve
Damacana ; (ing. demiijohn) Yaklaşık 4 lt.(1 galon) su hacimli fermentasyon veya saklama işlemi sırasında kullanılan ve ağzına kauçuk bir tapa yardımıyla hava kilidi takılabilen camdan imal edilmiş kap. Ülkemizde 19 lt su kapları içinde aynı isim verilmekte ve ev şarapçılığında yaygın şekilde kullanılmaktadır.
Dengeli ; (İng. balanced) Şarabın içinde bulunan bütün bileşenlerin (tanen, alkol, şeker, asit) dengede olması ve hiç birinin bir diğerine baskın olmamama durumu.
Düz ; (İng. flat) Yeteri derince asit içermeyen şaraplar.
Durultma ; (ing. fining) Bulanık bir şarabı berrak hale getirm işlemi.
Degüstasyon; Şarap tadımı için kullanılan Fransızca bir terimdir. Bir şarabın kalitesini tespit etmek için yapılan görme, koklama ve tatma olaylarının bütünüdür.
Dengeli; Uygun miktarlarda alkol, tanen, şeker, asit ve aroma bulunduran şaraplar için kullanılan bir tadım terimidir.
Doux; Litresinde 50 gramdan fazla şeker içeren şampanyalara verilen bir terim.
Dömisek; 1- Yarı tatlı şaraplara verilen Fransızca bir terim. 2- litresinde 33-50 gram şeker bulunduran şampanyalara verilen bir terim.
Dry;Yok denecek kadar az şeker içeren, tadında tatlılık duyulmayan şaraplara verilen İngilizce terim. Türkçede kullanılan SEK teriminin karşılığıdır.


E
Enoloji
; Şarap ile ilgilenen bilim dalı.
Estate Bottling; Şarabın, üzümlerin yetiştiği bölgede kurulan tesislerde üretildiğini ifade eder. Buradaki avantaj, bağlardan toplanan üzümlerin, tesislere yakın olması sayesinde toplanan üzümlerin hava ile teması sonucu oksidasyona başlamadan işlenmeye başlamasıdır.
Etek; Şarapçılık dilinde şarabın rengine verilen isimdir.
Eski asma; Asmalar eski oldugundan- genellikle 40 veya daha fazla yillik- , üzümlerin iyi bir kalitede olmasi ve az ürün elde edilmesi.
Eski dünya;Avrupa'nin şarap üreten ülkeleri için kullaninan genel bir terim.
Eski meşe; Mesesel özelliklerini kaybedecek, genellikle 5 yilin üzerinde olan Fıçılar.
Etil alkol (Etanol); Mayaların şekeri parçalaması sonucunda karbondioksit ile birlikte oluşur. İçilebilir tek alkol türü olan etil alkolün sofralık şaraplarda bulunan miktarı hacmen % 10-17 arasında değişir.
Extra Sec; Litresinde 12-20 gram arası şeker bulunan şampanyalara verilen isimdir.
Enzim ; (İng. enzyme) Şarabın içinde bulunan istemedğimiz maddeleri değiştirmeye veya parçalamay yarayan protein kökenli maddeler (Pektik enzime bakınız).
 

dogangunes

Profesyonel
Yönetici
Admin
Moderatör
Üye
F
Fermantasyon
; Üzüm suyunda doğal olarak bulunan şekerin, mayaların yardımı ile etil alkol ve karbondioksite dönüşmesidir.
Finiş; Bir şarap yutulduktan ya da tükürüldükten sonra ağızda bıraktığı nihai etki için kullanılan bir tanımlamadır. Bitişi “uzun” olan bir şarabın tadı ağzınızda bir süre kalır ki bu da şarabın kaliteli olduğunun bir göstergesidir.
Fermantasyon ; Üzüm şırasının maya maddelerinin çalışması sonucu mayalanarak alkol ve karbondioksit gazı üretmesi. Fermantasyonla alkolün sıra gliserin, aldehitler ve esterler gibi yeni maddeler oluşur, bunlar şaraba tad ve içim yumuşaklığı verirler.
Fıçı ;Şarapların olgunlaştırılmasında kullanılan meşe ağacından yapılma kap
Filtre edilmemiş ; Özellikle şarapçılıkta ve viskicilikte son yıllarda gözde olan bir akım. İçkinin berraklaştırılması için yapılan filtrasyon işlemi sırasında bazı tad maddeleri de filtre cihazlarında kaldığından, berraklıktan çok lezzeti önemseyen şarap ya da viskiseverler için bir süredir bazı üreticiler ürünlerini filtre etmeden piyasaya sürüyorlar.
Filtre edilmemiş (Non filtered); Özellikle şarapçılıkta ve viskicilikte son yıllarda gözde olan bir akım. lçkinin berraklaştırılması için yapılan filtrasyon işlemi sırasında bazı tad maddeleri de filtre cihazlarında kaldığından, berraklıktan çok lezzeti önemseyen şarap ya da viskiseverler için bir süredir bazı üreticiler ürünlerini filtre etmeden piyasaya sürüyorlar
Filokseride; Vitis Vinifera üzüm türlerinin köklerinde beslenen ve erken üzüm ölümlerine yol asan fidan biti.
Finis; Bir şarap yutulduktan ya da tükürüldükten sonra agizda biraktigi nihai etki icin kullanilan bir tanimlamadir.
Fıçı; Şarap yapmak veya saklamak için kullanilan genis tahta kaplar.
Fıçı fermantasyonu; Paslanmaz çelik gibi tesirsiz maddeden yapilmis kaplarda fermante edilen ve sonra olgunlasma süresi için mese Fıçılara konan beyaz şaraplar için kullanilan bir terim. Bu şaraplar Fıçıda yillanan şaraplara oranla daha yumusak olurlar.
Fıçı yillanmasi; Paslanmaz çelik gibi tesirsiz maddeden yapilmis kaplarda fermante edilen ve sonra olgunlasma süresi için mese Fıçılara konan beyaz şaraplar için kullanilan bir terim. Bu terim ayni zamanda Fıçı içinde fermante edilen şarapları n olgunlasma süresi için de kullanilir.
Fermantasyon (alkol fermantasyonu); Mayalanma olarak da bilinir. Bu madde değişikliği maya denilen mikroorganizmalar tarafından yapılmaktadır. Fermantasyon, mikroorganizmaların yaşamaları için gerekli şekeri bünyelerine alarak parçalaması ve geriye etil alkol ve karbondioksit gazını vermesi şeklinde olur.
Filtrasyon; Şarapları berraklaştırmak amacıyla süzücü tabakalardan geçirme işlemine denir. Bu sayede şaraplar süzücü özelliğe sahip tabakalardan geçer ve bu sayede dipte bulunan tortular ayrılır.
Fenolik ; (İng. phenolic) Üzüme renk, tad ve koku veren; üzüm kabuğunda doğal olarak bulunan madde (Tanen).
Fermentasyon ; (İng. fermentation) Üzümdeki şekerin mayalar vasıtasıyla parçalanarak alkol ve karbondioksite dönüştürme süreci (Şeker + Maya > Alkol + Karbondioksit). Alkol şarabın içinde kalırken, karbondioksit ekşi bir koku şeklinde ortaya çıkar.
Fermentasyon Kilitlenmesi ; (İng. stuck fermentation) Sürmekte olan fermantasyonun, şıranın içindeki bütün şeker alkole dönüşmeden durması durumu.
Fıçı ; (İng. barrel, cask) Özellikle kırmızı şaraplann olgunlaştırılmasında kullanılan meşe ağacından yapılan saklma kabı. Şaraba verdiği kendine has aromalar ile şarabın daha da zenginleşmesine ve gövde kazanmasına yardımcı olur.
Filtreleme ; (İng. filtration) Daha çok ticari şarapçılıkta kullanılan ve şişelemeden önce şarabın daha berrak görünüm elde etmesi için içindeki parçacıkları gidermeye yarayan işlem.
Filtre Edilmemiş ; (İng. non filtered) Özellikle küçük üretimli butik şarapçılıkta ve ev şarapçılığında son yıllarda gözde olan bir akım. İçkinin berraklaştırılması için yapılan filtrasyon işlemi sırasında bazı tad maddeleri de filtre cihazlarında kaldığından, berraklıktan çok lezzeti önem verildiği durumlarda tercih edilen bir yöntem.

G
Genç şarap
; Üzümün birincil aromalarını kaybetmeyeceği özel bir yöntem ile üretilip hemen şişelenen ve fazla bekletilmeden tüketilmeleri gereken şaraplardır.
Gövde; Bir şarabın damakta bıraktığı dolgunluk hissi. Alkol oranı ve ekstresi yüksek olan şaraplar sağlam ya da dolgun olarak tanımlanırlar.
Geç Hasat ; Şarapçılık üzümlerinin normal bağbozumu zamanından sonra, şeker oranları daha çok yükseldiğinde ve su oranları azaldığında hasat edilmesi işlemi. Tatlı şarap üretiminde bu metoda sık sık başvurulur.
Gövde ; Bir alkollü içkinin damakta hissedilen kıvamı, yoğunluğu
Genç (primeur) şarap; Üzümün birincil (primeur) aromalarini kaybetmeyecegi özel bir yöntem ile üretilip hemen siselenen ve fazla bekletilmeden tüketilmeleri gereken şaraplardir.
Geç hasat; Şaraplık ü-zümlerin normal bağ-bozumu zamanından sonra, şeker oranlan daha çok yükseldiğinde ve su oranlan azaldığında hasat edilmesi işlemi. Tatlı şarap üretiminde bu metoda sık sık başvurulur .
Gövde; Bir sarabın damakta biraktigi dolgunluk hissi. Alkol orani ve ekstersi yüksek olan şaraplar saglam gövdeli ya da dolgun olarak tanimlanirlar.
Glikoz ; (ing. glucose) Üzüm suyu içinde bulunan ve fermente edilebilen şeker türü.
Geç Hasat ; (ing. late harvest) Şaraplık üzümlerin normal bağ bozumu zamanından sonra, şeker oranlan daha çok yükseldiğinde ve su oranlan azaldığında hasat edilmesi işlemi. Daha çok tatlı şarap üretiminde veya daha yüksek alkollü şarapların yapımında başvurulan bir yöntem.
Gövde ; (ing. body) Şarabın damakta hissedilen dolgunluğunu tanımlamakta kullanılır. Şaraplar gövdeli (ing. full bodied), orta gövdeli (ing. medium bodied) ve zayıf gövdeli (ing. thin-bodied) olarak tanımlanır.
Güçlendirilmis şarap;: Içine alkol eklenmis şarap.
Geçkin Üzüm; toplanması gereken olgun üzümlerin bir süre daha asmalarda kalarak kabuklarının buruştuğu ve şekerinin en fazla olduğu dönemdir.
Genel Kuru Madde;Şarabın damıtılmasından sonra geriye kalan maddelerin toplamı olarak anlaşılır. Bu maddelere aynı zamanda Ekstrakt Maddeler de denir.
Genel asit; Şarapta bulunan tüm asitler ve asit karakterindeki tüm bileşiklerin toplamıdır. Genel asit miktarının çoğunu tartarik asit oluşturur.
Gövde; Şarap tadımında şarabın damakta bıraktığı yoğunluk ve kalıcılık süresi ile ilgili bir tadım terimidir.

H
Hafif
; Alkolü ve ekstrakt maddeleri az olan şaraplar için kullanılan bir tadım terimi:
Hasandede;Yerli beyaz şaraplık üzüm çeşitlerinden biridir. Ankara’nın Keskin ilçesinde yetişir.
Hektar (ha); 10.000 metrekare’ye eşit bir alan ölçüsü birimidir.
Hektolitre (hl); 100 litrelik sıvı ölçü birimidir.
Hava Kilidi ; (ing. airlock) Şaraptan çıkan karbondioksiti dışarı atarken, içeriye hava almayan bir çeşit valf. Damacana (veya fıçı veya herhangi bir saklama kabı) ağzına ortası delik bir mantarla takılır.
Havalandırma ; (ing. decanting) Şarap kavlarında eskitilmiş şarapların havalanarak normal tadına erişmesi ve şişe dibinde kalan tortularından ayrılması için başka bir cam kaba dökülmesi işlemine denir. Fransızcadan dilimize geçen ismiyle şarap karafları (sürahi) bu işlemde kullanlılır. Genellikle ortası geniş olan bu karaflara şarap konulunca şarabın geniş bir yüzeyi hava ile temas eder.
Hidrojen Sülfit ; (ing. hydrogen sulfide) Çürük yumurta kokusuna benzeyen zararlı bir gaz. Küçük bir miktarı bile şarabın çok kötü kokmasına ve bozulmasına yol açar. Şarapta bir enfeksiyon olduğunun belirtecidir.
Hidrometre ; (ing. hydrometer) Dansimetre de denir, üzüm suyundaki şeker miktarının tayininde kullanılır. Tesbit edilen değerden, hidrometre tablosu vasıtasıyla, şeker ve potansiyel alkol miktarı bulunur.

İ
İyi sene kötü sene ; Üzümlerin olgunlaşmasının iyi cereyan ettiği, iklim koşullarının üzümlere iyi etki ettiği ve bağbozumunun sağlıklı koşullarda yapıldığı yıllar, "iyi sene" olarak adlandırılırlar. Bu senelerin şarapları diğer yıllarınkinden daha değerlidir. Kötü sene ise, aşırı yağış, aşırı kuraklık, don vb etkenlerden dolayı üzümlerin olgunlaşmasının istenen düzeyde olmadığı senelerdir. Bazı ünlü üreticiler kötü senelerde şişeleme yapmaz, o yılların şaraplarını başka markalarda kullanılmak üzere şarap tüccarlarına satar ya da ikinci markalarında kullanırlar.
Ince; Içerdigi maddelerin eksik oldugu şaraplar.
Isırıcı; Sek, kuru bir yapıda, yakıcı ve batıcı bir lezzette olan şaraplar için kullanılan bir tadım terimi.
İnce Filtrasyon; Steril süzme anl***** da gelir. Bu süzmede amaç elde edilen şarabı berraklaştırmaktan çok steril hale getirmektir.

K
Karaf
; Dekante edilecek şarabın konulduğu genelde cam malzemeden yapılan geniş ağız ve gövdeye sahip dinlendirme kabı. (bkz:dekantasyon)
Kav; Şarapların bekletildikleri mahzene verilen addır.
Kısalık; Bir şarap yutulduktan (ya da tükürüldükten) sonra ağızda bıraktığı tadın kalıcı olmaması ve bir iki saniye içinde kaybolması halinde, o şarabın kısa olduğu söylenebilir. Tanenin ağızda bıraktığı burukluk, ağızda kalıcılık kavramında dikkate alınmaz.
Kompleks; Üstün kaliteli şarapların sahip olduğu bir özellik olan kompleks yapı, çeşitli aroma ve bukelere sahip olan şarapları tanımlayan bir tadım terimidir.
Kupaj; Farklı özellikteki küvlerin veya fıçıların şaraplarının harmanlanması işlemidir. Bu işlemde, bağların farklı kısımlarından elde edilen şarapların, değişik yılların, değişik işlemlerden geçmiş ayrı karakterde şarapların ya da farklı sepajların birbirleriyle harmanlanması yoluyla, daha kaliteli şarapların üretilmesi hedeflenir.
Kalite şarabı ; Kalıcı ve zengin bir letzzet oluşturmaya çalışarak üretilen, üst düzeyde şaraplar
Karaf ; Şarap sürahisi. Yıllanmış şaraplar karaflara sürülür.
Kav ; Mahzen, şarapların bekletildiği loş, nemli, ve serin ortam
Köpüklü Şarap ; Doğal yolla ya da suni yolla köpüren bir özelliğe kavuşturulan şarap. Doğal köpüklülerin şişede şampanya metoduyla köpürme özelliğine kavuşturulanları "methode champenoise" ibaresini kullanırlar
Kupaj ; Farklı üzüm çeşitlerinden yapılan şarapların şişelenmeden önce birbirleriyle harmanlanması işlemi. Eski dilde "paçal" da denir.
Kabuk temasi; Üzüm suyunun ,üzüm kabuklari ile temasda oldugu süreç,kirmizi şarapta,bu süreç boyunca şarap renk, tanen ve diger maddeleri emer, genellikle beyaz şarap üretiminde kullanilmaz, fakat bazen sarabın aromatik özelligini daha belirgin hale getirmak için kullanilir.
Karakter; Güçlü olduklari görüntüsü veren, bütünlük tasiyan şaraplara verilen antropomorfik bir özellik.
Karisim; Farkli üzüm türlerinden elde edilen iki veya daha fazla sarabi karistirmak ( ayni zamanda farkli baglara, farkli bölgelere veya farkli mahsüllere ait şaraplar için de kullanilir), farkli üzüm türlerinin sirasindan elde edilen saraba kariçim denir.
Klon;Digerleri ile karsilastirildiginda kendine ait özellikleri bulunan bir alt üzüm türü.
Kisalik; Bir şarap yutulduktan (ya da tükürüldükten) sonra agizda biraktigi tadin kalici olmamasi ve bir iki saniye icinde kaybolmasi halinde, o sarabın kisa oldugu söylenebilir. Tanenin agizda biraktigi burukluk, agizda kalicilik kavraminda dikkate alinmaz.
Kompleks; Basit olmayan. Bu şarapları n çok fazla aroma ve tadlari vardir, şarap içindeki gelisim ve degisim önemlidir.
Konsantre; Aroma ve tatlari yogun olan şaraplar için kullanilir.Köpüklü şarap: Doğal yolla (çelik tanktaki ya da şişedeki şarabın, içindeki mayalar yoluyla) ya da suni yolla (içine dışarıdan karbondioksit eklenerek) kôpüren bir özelliğe kavuşturulan şarap. Doğal köpüklerin şişede şampanya metoduyla köpürme özelliğine kavuşturulanları, 'methode champenoise' ibaresini kullanırlar.
Kadifemsi; Ağızda tırmalamadan yumuşak his bırakan lezzetteki şaraplar için kullanılan bir tadım terimi.
Karbondioksit;Fermantasyon sırasında şekerin mayalar tarafından parçalanması sonucu etil alkol ile birlikte ortaya çıkan gazdır.
Koklama;Şarap tadımlarında, koklama duyusu ile şarabın özelliklerini bulma işleminin bütünüdür.
Kolaj; Fermantasyon sonucunda şarabın kendi halinde durulmasını ve berraklaşmasını beklemeyip yapay olarak dışarıdan uygun maddeler katılarak yapılan durultma işlemidir.
Koruk; Birinci dönem üzümlerine verilen isimdir. Meyvelerin en küçük olduğu evredir.
Kupaj (Paçal veya Harmanlama); Aynı cinsten şarapları birbirleri ile karıştırma işlemidir. Şarap ticaretinde yaygın olarak kullanılan bir işlemdir. Şarapların asit ve alkol oranları göz önünde tutularak uygun oranlarda karışımlar yapılır. Amaç şarapların bazı kusurlarını örtmek ve iyileştirmektir.
Kuru madde;Genel şarabın damıtılmasından sonra geriye kalana maddelerin topl***** denir. Ekstrakt maddeleri adını da alır.
Kükürtleme;Şarabın olgunlaşması ve saklanması açısından, bağcılıktan başlayarak, şıraya ve şarabın şişeye girinceye kadar geçen zamanda, şaraba uygulanan önemli işlemlerden biridir. Kükürtleme şıraya veya şaraba kükürtdioksit vermektir.
Küv; Şarap üretiminde fermantasyon veya dinlendirme aşamalarında kullanılan ahşap (meşe) ya da çelikten üretilmiş kaplardır.
Kalıcılık (Damakta) ; (ing. aftertaste) Şarabı tattıktan sonra ağızda kalan tadın kalıcılığını ve kalan tadın cinsini tanımlamada kullanılır. Damakta uzun süre kalan şaraplara “damakta uzun” tanımı kullanılır. Tırmalayıcı, sıcak, yumuşak ve uzun etkili, kısa, narin, tanenli olarak tanımlar verilebilir. Şarabın uzunluğu ve tadım sonrası değerlendirmesi şarabın genel değerlendirmesi ile ilgilidir.
Karışım Yapma ; (ing. Blending) Fransızca deyimi ile kupaj da denilir. Ülkemizde tam karşılığı olmasada paçal yapma bu anlamda kullanılmaktadır. Üretimi bitmiş ve farklı özelliklerdeki şarapların karıştırılarak daha dengeli şaraplar yapılması işlemine denir.
Kabuk ; (ing. cap) Cibre fermentasyonda üzüm tanelerinin şırada yükselerek yukarıda toplanmasıyla oluşan tabaka.
Karbon Dioksit ; (ing.Carbon dioxide) Kimyasal formülü CO2 olan, karbon dioksit fermentasyon süresince açığa çıkan ekşi kokulu bir gazdır.
Köpüklü Şarap ; (ing. sparkling wine) Doğal yolla (çelik tanktaki ya da şişedeki şarabın, içindeki mayalar yoluyla) ya da suni yolla (içine dışarıdan karbondioksit eklenerek) kôpüren bir özelliğe kavuşturulan şarap.
Köşeli ; (ing. angular) Bir şarapta ağızda bırakılan acı ve keskin tadların genel izlenimi. Genellikle genç ve dengeye uturmamış şarapların tarifinde kullanılır. Karşıtı yuvarlak, yumuşak olarak tanımlanabilir.
Kükürt - Potasyum (veya Sodyum) Metabisülfit ; (ing. sulfur) Bağda asmayı hastalıklara karşı korumadan, şarap yapımı süresinde şarabı korumaya ve ekipmanların dezenfekte etemeye kadar kullanılan madde.Şarabın içinde koruyucu olarak potasyum metabisülfit kükürt kaynağı olarak kulanılırken; sodyum metabisülfit ekipman dezenfektasyonunda kullanılmaktadır.
 

dogangunes

Profesyonel
Yönetici
Admin
Moderatör
Üye
L
Likör şarap
; Alkol eklenerek fermantasyonları durdurulmuş şaraplardır. Bu nedenle, alkol oranları yüksektir. Porto ve Jerez, dünyanın en ünlü likör şarapları olarak bilinirler.
Lager ; Alt fermantasyon metoduyla, yani mayanın alttan verilmesiyle üretilen, sarı renkli ve nibeten hafif içimli birası.
Laktik Asit ; (ing. lactic acid) Malik asit tarafından üretilen ve şarapta bulunan organik asitlerden biri
Likör şarapları; Ya fermantasyon sırasında veya sonrasında dışarıdan alkol katımı ile alkol oranı yükseltilmiş şaraplardır.

M

Magnum
; 1.5 litre (normal bir şarap şişesinin iki katı) hacmindeki şişelere verilen addır.
Maserasyon; Kırmızı ve roze şarap üretiminde, üzümlerin kabuk ve çekirdekleriyle birlikte bekletilerek renk, tanen ve diğer organik maddelerin kazandırıldığı işleme verilen addır.
Mayşe; Şıralı cibreye verilen isimdir.
Meyvemsilik; Şarapta, cazip ve özellikle narenciye, böğürtlen türü meyveleri çağrıştıran aromaları betimleyen bir tadım terimidir.
Monosepaj: Tek üzüm çeşidinden yapılan şarap. Ancak bu üzümün %100 kullanılması şart değildir. Birçok ülkede %15-25 oranında başka bir üzümün kullanılması halinde bile şarap baskın üzümün adıyla “monosepaj” olarak satışa sunulabilir.
Maserasyon ; Kokulu meyvelerin, baharatların ya da bitkilerin alkole yatırılarak "ıslatılması". Bu sayede alkolde bekletilen maddenin özellikleri alkole geçer. Özellikle likörcülükte yaygın kullanılan bir yöntemdir
Meyvemsilik ; Üzümden gelen taze koku ve tadların hissedildiği şarapları tanımlamakta kullanılır. Üzümlerin özelliğine göre çoğu kez bu koku ve tadlar diğer bazı meyveleri çağrıştırır.
Malolaktik fermantasyon; Malik asidin dogal bir sekilde, sarabın genel asidite oranini yumusatan laktik aside dönüsmesi, beyaz şarap üretiminde kullanilan tercihi bir içlem.
Maya; Üzüm suyunun saraba dönüsmesini saglayan tek hücreli mekanizmalar.
Mayşe ; (ing. Must) Ezilmiş üzüm taneleri ve şıradan oluşan karışıma verilen ad
Mantar ; (ing. cork) Şarap şişelerinin ağızlarının kapatılmasında kullanılan, lspanya ve Portekiz'de yetişen "mantar meşesi" ağacının kabuklanndan yapılma tıpa. Doğal, sıkıştırılmış ve twin-top (iki tarafında doğal bir kısım ve ortası sıkıştırılmış mantar olan mantar tipi) adında tipleri vardır. Son yıllarda doğal kauçuk temelli, ahşap olmayan türleri de kullanılmaktadır.
Mantarımsı ; (ing. corky) Şarapta ıslak karton tadı ve kokusunun bulunması. Doğru bir şekilde sterilize edilmeyen mantarla şişelenmiş şaraplarda oluşur.
Mantarlama Aparatı ; (ing. corker) Mantarlamanın yapılması için kullanılan alet. İki ve üç kollu tipleriin yanı sıra, yer ve masa tipleri de mevcuttur.
Maya ; (ing. yeast) Tek hücreli, şekeri alkol ve karbondioksite dönüştüren mikroorganizma.
Maya Gıdası ; (ing. yeast nutrient) Bol miktarda nitrojen üreterek, fermentasyonun oluşmasında mayalara yardımcı olan madde.
Meşemsi ; (ing. oaky) Taze kesilmiş bir meşe ağacının yaymış olduğu aromayı içeren tad. Genellikle kırmızı şaraplar, doğru olarak meşe fıçı muamelesine sokulduklarında, burunda vanilya aromaları algılanır. Bazen aşırı derecede bu koku şaraba sirayet edince, diğer aromaları bastırdığından istenen bir durum değildir (ing. overoaked).
Meyvemsilik ; (ing. fruity) Üzümden gelen taze koku ve tadlarının hissedildiği şarapları tanımlamakta kullanılır. Genç şaraplara ait bir özelliktir (Bakınız: Aroma ve Buke).
Meyva Sinekleri ; (ing. fruit fly) Çürümüş meyvalara üşüşen ve bir tanesinin bile şarabı sirkeye dönüştürme ihtimali olan küçük sinek.
Monosepaj ; (Fra. Mono-cepa ge) Tek üzüm çeşidinden yapılan şaraba verilen isimdir. İngilizcede “varietel”.olarak da tanımlanır. Bu tip şaraplarda üzümlerin yüzde yüz oranında kullanılması şart değildir , birçok ülkede yüzde 15 ila 25 oranında başka bir üzümün de kullanılması halinde bile şarap baskın üzümünün adıyla ''monosepaj" olarak satışa sunulabilir. Genelde Yeni Dünya şarapçılığında uygulanırken, Eski Dünya şarapçılığında geleneksel üretim yapan bçlgelerde kullanılmaz.
Maserasyon (Mayşe Fermantasyonu);Kırmızı şarap yapımında üzümlerin kısmi olarak kabukları ile birlikte fermantasyona bırakılma işlemi.
Maya; Çoğunluğu Saccharomyces grubuna ait üzüm şekeri (glikoz) ile meyve şekerini (früktoz) parçalayarak, geriye karbondioksit gazı ve etil alkol meydana getiren mikroorganizmalardır.
Meşe: Gerek şarap üretiminde gerekse birçok damıtık içkilerin en fazla olgunlaşması için fıçı yapımında kullanılan bir ağaç türüdür.
Metil alkol (Metanol); Şaraplarda fermantasyon sırasında odunsu maddelerden oluşan zehirli bir alkol türüdür. Şarapların litresinde 50-250 mg (%0.05-0.25) arasında bulunur.
Mistel;Fermente edilmemiş üzüm şırasına brendi veya üzüm alkolü eklenerek elde edilen bir tür şarap. Bu ürüne Mistel şarabı denir.

N

Non-vintage
;Değişik yıllarda üretilen şarapların harmanı.
NV (Non Vintage);Şampanya üretiminde her üretici firmanın kendine özgü standart üretimini ifade eder. Çeşitli senelerde ürünlerinin harmanlanması ile üretilen standart şampanya.
 

dogangunes

Profesyonel
Yönetici
Admin
Moderatör
Üye
O
Oksidasyon
; Fazla oksijene maruz kalmaktan dolayı oluşan şarap hatasıdır. Bu tür şaraplar “oksidize” olarak tanımlanır ve tatları sirke gibidir.
Oksidasyon ; Şarabın oksijenle temas etmesi sonucu meydana gelen durum. Şarabın en büyük düşmanı olan oksijen, şarapta "fındıksı" bir koku ve tad meydana getirir, bu durumdaki şaraplara "okside" şaraplar denir. Oksidasyon bir şarap hatası olmakla beraber, şarapların bilinçli olarak okside edilmesi ile elde edilen ve bu yolla özel bir çeşni kazandırılan bazı özel şaraplar da vardır
Oksidasyon ; (ing. oxidation) Şarabın tüm fermenatsyon ve aktarma süreçleri bittikten sonraki süreçlerde, oksijenle temas etmesi sonucu meydana gelen ve şarabın bozulmasına yol açan durum. Oksidasyon bir şarap hatası olmakla beraber, şarapların bilinçli olarak okside edilmesiyle elde edilen ve bu yolla özel bir çeşni kazandırılan bazı özel şaraplar da (şeri – ing. Sheri) vardır.
Oksidasyon; Şarabın şişe, tank, meşe fıçılarda veya üretim sırasındaki bazı aşamalarda gereğinden fazla havada bulunan oksijen ile temasıdır. Bu tür reaksiyonlarda şarapta bulunan ve hava ile yaşayan bazı bakterilerin çoğalması sonucu şaraplar bozulur ve etil alkol asetik aside (sirke asidine) çevrilir.
Olgun; Üzümde üçüncü dönem denilen evredir. Üzüm yeterince olgunlaşmıştır ve şeker üst düzeyde bulunur. Asitler iyice azalmıştır. Normal şarap üretimi için aranan dönemdir.
Organik şarap;Gübre, kimyasal gübre, kimyasal ilaçlama veya kolaj amaçlı herhangi bir madde kullanılmadan üretilmiş şaraplardır.

Ö

Önoloji
; Şaraplarla ilgilenen bilim dalidir.
Önoloji ; (ing. enology) Mikrobiyolojinin bir alt dalı olan, şarap yapımı sürecini inceleyen biliminin adı.

P

Parlak
; Özellikleri duyular tarafindan güçlü bir sekilde fark edilen şaraplar için kullanilir. Bir şarap görünüsü olarak parlak olabilir veya aroma ve tadi parlak olabilir, her iki sekilde de bunun tersi donuktur.
Posa; Kirmizi sarabın dibinde şarap olgunlasirken olusan kati artik.
Pektik Enzim ; (ing. Pectic enyzme) Meyvanın içindeki pektini parçalamaya yarayan protein kökenli madde.
Pektin ;
(ing. Pectin) Reçelimsi jelleşmeye yol açan madde.
Pastörizasyon;Şarapta bulunan proteinli maddelerin çöküşünü ve yine şarapta bulunabilecek bazı zararlı mikroorganizmaların ölmesini sağlamak amacıyla, şarapların uygun bir sıcaklığa getirilmesi işlemidir.
Pres; Taneden şırayı ayırmak amacıyla kullanılan, üzüme kademeli baskı yapan araçlardır.

R
Rekolte
; Belirli bir senenin bağbozumunun üzümleriden yapılan şarap
Rezerv ; Firmaların daha iyi kalite ve/veya yıllanmış şarapları için kullanılan bir deyim.
Rekolte (millesime, vintage); Belirli bir senenin bağbozumunun üzümlerinden yapılan şarap. Mesela üzümleri 1999 Ekim ayında hasat edilen şarabın üzerinde şişelenme tarihi 2000 olsa bile 1999 yazar. Rekolte hasat yılıdır, şaraplar bu yıllarla anılırlar. Öte yandan 'millesime' ya da 'Vintage' şarap deyimi, aynı zamanda özel bir senenin üst kalite şarabını ifade eder. Şampanya ve Porto gibi özel şaraplarda, sadece iyi seneler deklare edilir.
Rizerva / Reserv / Reserva ; (Italya / Fransa / Ispanya) Daha fazla yillanmis veya normaline göre daha üstün kaliteli şarap.

S

Sek
; Tatlılıkları pek fazla algılanmayan şaraplardır. Genellikle, şeker oranları litre başına 0-4 gram arasında olsa da, asiditelerine göre, bu oran litre başına 10 grama kadar çıkabilir.
Sepaj (varietal) ; Fransızca’ da şarabın yapımında kullanılan üzüm çeşidini ifade etmek için kullanılır. Sepaj şarap ise varietal olarak da anılan tek bir üzüm çeşidinden yapılan şaraplara verilen isimdir.
Sek ; Şekerliliği minimum düzeyde olan şarap
Sepaj ; "Üzüm çeşidi" anl***** gelen, şarabın yapıldığı üzümü kasteden Fransızca bir kelime
Sofra Şarabı ; Günlük içim için üretilen, sıradan özellikteki şarap
Someliye ; Restaurantlarda sadece şarap servisiyle görevli olan şarap garsonu
Sofra şarabı; Günlük içim için üretilen, sıradan özellikteki şarap.
Someliye {Sommelier); Restoranlarda sadece şarap servisiyle görevli olan şarap garsonu.
Sirkeleşme; (ing. aAcetification) Şarapta olmasını istemediğimiz değişken bir asit türüdür. Bütün şaraplarda bulunur ama miktarı arttıça şarabımızın hastalandığını anlarız. Şaraba sirke tadı verir. Eğer miktarı hacme %0,10’dan biraz az olursa farkedilir ve bu tip şaraplara asetik denir. Miktarı %0,10’dan fazla olursa ciddi bir şarap yapım hatasından bahsedebiliriz.
Siitrik Asit ; (ing. istric acid) Üzümde ve şırada bulunan organic asitlerden biri
Sek ; (ing. Dry) içindeki bütün şekerin fermente olduğu şaraplara denir.
Sert ; (ing. hard)Yüksek asit ve/veya tanen içeren ve kuru bir tad bırakan şarapların tanımlamasında kullanılır. Eskitilebilecek genç şarapların belirlenmesinde kullanılan yararlı bir tanımlamadır.
Sek; Tatlılıkları pek fazla algılanamayan şaraplar. Genellikle, şeker oranları 0-4 g/1 olsa da, asiditelerine göre, bu oran 10 g/1'ye kadar çıkabilir.
Sepaj (varyatel) ;Fransızca'da şarabın yapımında kullanılmış üzüm çeşidi anlamında kullanılmış bir sözcüktür. "Sepaj şarap" ise "varietal" de denilen, ağırlıklı olarak tek bir üzüm çeşidinden yapılan şaraba verilen ad.
Santrifüj filtrasyon;Seperatör de denilen çok amaçlı kullanılan bir tür filtrasyon işlemidir. Henüz tortusu oturmamış çok bulanık şarapların durulmasında, kolajlarda uzun süre beklemeyip, durultma maddesi kullanıldıktan hemen sonra ve aktarma sonrası elde edilen, şarap ile karışık mayanın, şaraptan ayrılmasını sağlamak amacıyla da kullanılır.
Sek şarap; Fermantasyonunu tamamlamış ve içerisindeki şeker miktarı yok denecek kadar az (0-4 gr/lt) olan şaraplardır.
Stabilizasyon soğutma;Bir şarabın stabil ve tortu vermeyen bir şarap durumuna gelebilmesi için çelik tanklarda, sıfır ve sıfırın altında bir derecede soğutulması işlemidir.
Sulu; Ağzı doldurmayan, su lezzetine yakın lezzette yavan şaraplar için kullanılan bir tadım sözcüğü.
Sülfür dioksit;Şarap üretiminde özelikle fermantasyondan önce yabani mayaları öldürmek veya çoğalmasını durdurmak amacıyla kullanılan kimyasal madde.

Ş
Şampanya
; (Fra. champagne) Fransada köpüklü şarapları ile tanınan bölge. Tarihte ilk köpüklü şaraplar burada yapılmıştır. Yasalara göre sadece bu bölgede üretilen köpüklü şaraplara Şampanya (Champagne) adı verilebilir.
Şişe Yıllanması ; Şarabın şişelendikten sonra olgunlaşması. Çoğu şaraplar, satışa sunulmadan önce, kısa bir süre şişede bekletilirler. İyi şarapların müşteri tarafından da satın alındıktan sonra bir süre bekletilmesi gerekir.
Şampanya (Champagne); Beyaz üzüm çeşitlerinden elde edilmiş, ikinci fermantasyonu şişe içerisinde gerçekleştirilmiş, tabii köpüklü şaraplardır.
Şekersiz kuru madde; Şaraplarda bulunan genel kuru maddeden yine şarapta bulunan şeker miktarının düşülmesi ile bulunan kuru maddelerin toplamıdır.
 

dogangunes

Profesyonel
Yönetici
Admin
Moderatör
Üye
T
Tanen
;Üzüm kabuklarında, çekirdeklerinde ve saplarında bulunan ve ağızda burukluk hissi uyandıran maddedir. Kırmızı şaraplarda daha çok bulunan tanenler, bu şarapların gövdesine katkıda bulunurlar ve aynı zamanda yıllanmalarında önemli bir rol oynarlar. Tanen şaraba, üzüm dışında yıllandırıldığı ahşap fıçıdan da geçebilir.
Tanen ; Üzümlerin çekirdek ve kabuklarında bulunan, burukluk veren maddeler.
Tad bilesenleri ; şarapları n aroma ve tadlarinda sorumlu, üzümlerde bulunan organik maddeler.
Tortu; Fermantasyon sonrasinda beyaz sarabın dibinde biriken üzüm artiklari ve ölü maya hücreleri.
Tartarik Asit ; (ing. Tartaric acid) Üzüm ve şarapta bulunan en önemli organik asit.
Tereyağımsı ; (ing. buttery) Özellikle beyaz şaraplarda, daha da yoğun olarak Chardonnay şaraplarında, bulunan ve meşe fıçıdan geçen terayağlı tadı tanımlamak için kullanılır.
Tartarik asit: Meyveler içinde yalnız üzümde bulunan bir asit türü. Bu bakımdan şarap için karakteristiktir. Şarap asidi olarak bilinir. Şıra ve şarabın genel asiditesinin yarısını veya yarısından fazlasını teşkil eder.
Tanen ;Üzüm kabuklarında, çekirdeklerinde ve saplarında bulunan ve ağızda burukluk hissi uyandıran madde. Kırmızı şaraplarda daha çok mevcut olan tanenler, bu şarapların gövdesine katkıda bulunurlar ve aynı zamanda yıllanmalarında önemli bir rol oynarlar. Şaraba tanen, üzüm dışında, yıllandırıldığı fıçıdan da geçebilir.
Tabii köpüklü şaraplar; İçerdiği karbondioksit gazı ikinci bir fermantasyon ile, ya şişe içerisinde ya da kapalı tanklar içinde gerçekleşmiş köpüklü şaraplardır.
Tanen; Üzümün sap, kabuk, çekirdek kısımları ile, dinlendirildikleri meşe fıçılardan şıraya ve şaraba yansıyan, şarapların korunması için önemli rolü olan madde.
Tatsız (plat); Alkolü ve ekstrakt maddeleri ile birlikte asitleri de az olan hafif şaraplar için kullanılan bir şarap tadım terimi.
Tortu; Fermantasyon sırasında ve hemen sonrasında şıra ve şarap içinde bulunan mayaların ölmesi ile oluşan tabaka.

U

Uzunluk
;Bir şarap yutulduktan (ya da tükürüldükten) sonra ağızda bıraktığı tadın etkinliği ve kalıcılığıdır. Tanenin ağızda bıraktığı burukluk, uzunluğa dahil değildir.
Uçar asit; Şaraplarda normal fermantasyon ürünü olarak az miktarda olsa oluşan asetik asit türü asitlerdir.
Uçmayan asit; Genel asitten, uçar asit miktarının çıkması sonucu kalan asitlerdir.
Üzümler; Bir şarap yutulduktan ( ya da tükürüldükten) sonra agizda biraktigi tadin etkinligi ve kaliciligidir. Tanenin agizda birakmis oldugu burukluk, uzunluga dahil degildir.

V

Vintage (rekolte)
; Birden fazla anlama sahip olan bir terimdir. Bağbozumu anlamında kullanılabildiği gibi, üzümlerin toplanıp şarap üretimine başlanan yıl olarak anlamında da kullanılır. Kimi zaman da, şampanyada olduğu gibi, şarabın tek bir yıl ürünü olduğunu anlatır.
Vitikültür; Bağcılık bilimi ve uygulamasına verilen addır. Bağların bulunduğu iklim ve toprak koşulları, üzüm çeşidinin seçimi, bağların tesis edilmesi, aşılama hastalıklar ve daha pek çok konu ile ilgilenen bir bilim dalıdır.
Vin de pays; Fransizca'da yöre sarabi anl***** geliyor. Yasal olarak, AOC şarapları ndan daha alt seviyede olan Fransiz şarapları kategorisi.
Vinifikasyon;: Üzüm suyunu saraba dönüçtürme islemi.
Vitis Vinifera; Dünyanin çogu şarap üzümlerinin ait oldugu tür.
Varietal (Sepaj); Fransızca'da şarabın yapımında kullanılmış üzüm çeşidi anlamında kullanılmış bir sözcüktür. "Sepaj şarap" ise "varietal" de denilen, ağırlıklı olarak tek bir üzüm çeşidinden yapılan şaraba verilen ad.
Vin de Pays ; Fransızca'da yöre şarabı anl***** geliyor. Yasal olarak, AOC şaraplarından daha alt seviyede olan Fransız şarapları kategorisi.
Vintage ; Birden fazla anlama sahip olan bir terim. Bağbozumu anlamında kullanıldığı gibi, üzümlerin toplanıp şarap üretimine başlanan yıl anl***** da gelebilir. Kimi zaman ise, şampanyada olduğu gibi, bir şarabtn tek bir yılın ürünü olduğunu anlatır.
Vitikültür ;Bağcılık bilimi ve uygulamasına verilen isim. Bağların bulunduğu iklim ve toprak koşulları, üzüm çeşidinin seçimi, bağların tesis edilmesi, aşılama, hastalıklar ve daha pek çok konu ile ilgilenen bir bilim dalıdır.
Vitis Vinifera;Dünyadaki çoğu şarap üzümlerinin ait olduğu tür.
Vermut; Temel olarak alkol katımı ile güçlendirilmiş, içine çeşitli bitki ve baharatların çeşitlerinin eklenmesi ile kokulandırılmış ve türüne göre az ya da çok şeker ilave edilmiş özel kokulu şaraplardır.
Vin;Şarap anlamında Fransızca bir kelime.
Vino;İtalyanca ve İspanyolca şarap anlamında kelime.

W
Weisswein; Almancada beyaz şarap anlamında kelime.
Wein; Almancada şarap anlamında kelime.
Weingut; Almanya’da üretildiği yerde şişelendiğini gösteren etiket terimi.

Y
Yavanlık
; Asitliliği düşük, yapısı ve karakteri zayıf olan düşük kaliteli şarapları tanımlayan tadım terimidir.
Yuvarlaklık; Çoğunlukla dengeli, taneni, asiditesi ya da şeker oranı ön plana çıkmayan şaraplar için kullanılan bir terimdir.
Yıllandırma ; Alkollü içkilerin tadlarının "olgunlaşması", yumuşaması ve daha dengeli bir içime kavuşmaları için meçe fıçılarda, çelik tanklarda, cam damacanalarda ya da şişeli olarak kavda bekletilmesi işlemi
Yari-sek; Çok hafif tatli olan şaraplar için kullanilan terim.
Yari tatli; Yari- sekten daha tatli olan, fakat tam anlamda tatli olmayan şaraplar için kullanilan terim.
Yeni dünya; Avrupa'nin disinda şarap üreten ülkelere verilen genel yerilen isim.
Yeni meşe; Hem yeni olan meseler (ayni zamanda birinci yil meçesi olarak da adlandirilir) bir ve dört sene boyunca kullanilmis fıçıları ifade eden belirsiz bir terim.
Yıllandırma; Alkollü içkilerin tadlannın 'olgunlaşması'', yumuşaması ve daha dengeli bir içime kavuşmalan için meşe fıçılarda, çelik tanklarda ya da şişeli olarak kavda bekletilmesi işlemi.Yumusama: kabuk taneleri, tanen ve diger maddelerin çözülmesi için kirmizi üzümleri kendi sularina batirma islemi. Terim genellikle deri ve üzüm suyunun etkilesimde bulundugu bütün süreç için, fermantasyon dönemi dahil olamak üzere kulanilir.
Yaşlanma ; (ing. aged) Beyaz şaraplar gençken renkleri yeşilimsiye dönüktür, yaşlandıkça sarımsı tonlardan altın/kehribar karışımı renklere doğru dönerler. Kırmızılar gençken morumsu tonlar barındırılar, yaşlandıkça kiremit kırmızı derin renklere doğru kayarlar. Bu renkler şarap kadehi 1/3 oranında doldurulup beyaz bir zemin üzerinde yan yatırılınca camla şarabın kesiştiği ince sınırda gözlemlenebilir. İyi koşullarda eskitilmiş şaraplarda, en iyi zamanlarında koyu altın/portakal renkler gözlemlenir. Eğer kırmızı şarabın zamanı geçmişse renkler kahverengi-portakala doğru dönüşür. Yaşlandırma sonucu “köşeli” ve “dengesiz” olan şarap, yumuşar ve denge kazanarak içime daha uygun hale gelir. Yaşlandır, meşe fıçıda, çelik tankta ve şişede gerçekleşir.
Yırtıcı (Tırmalayıcı) ; (ing. harsh) Çok yakıcı şaraplara bu tanım verilir. Bunlar genelde çok alkol içerirlerirler ve kaba/rahatsız edici tadlar olarak algılanırlar. Yaşlanmayla daha tahammül edilebilecek kıvamlara gelirler, ama bekletmeye değer şaraplar değildirler.
Yarı-Sek ; Çok hafif tatlı olan şaraplar için kullanılan terim.
Yarı Tatlı; Yarı-sekten daha tatlı olan, fakat tam anlamda tatlı olmayan şaraplar için kullanılan terim.
Yeni Dünya;Avrupa'nın dışında şarap üreten ülkelere verilen genel isim.
Yeni Meşe ; Hem yeni olan meşeler (aynı zamanda birinci yıl meşesi olarak da adlandırılır) bir ve dört sene boyunca kullanılmış fıçıları ifade eden belirsiz bir terim.
Yumuşama ; Kabuk taneleri, tanen ve diğer maddelerin çözülmesi için kırmızı üzümlen kendi sularına batırma işlemi. Terim genellikle deri ve üzüm suyunun etkileşimde bulunduğu bütün süreç için, fermantasyon dönemi dahil olmak üzere kullanılır.
Yuvarlaklık; Çoğunlukla dengeli, taneni, asiditesi ya da şeker oranı ön plana çıkmayan dengeli şaraplar için kullanılan bir tenim.
Yarı tatlı (dömi sek); Ülkemizde litresinde 4-18 gr arası şeker içeren ve tatlılığı dil üzerinde hissedilen şaraplardır. Şeker miktarı sabit olmayıp ülkeden ülkeye değişiklik gösterir.
Yumuşak şaraplar; Damakta ve genizde, sert bir lezzet bırakmayan akıcı, korse veya az korse bir şarap demektir.
Yoğunluk; Şarabın 1 santimetreküp ağırlığıdır. Şaraplarda yoğunluk alkol, genel kuru madde ve şekersiz kuru madde ile yakından ilgilidir. Genellikle sek şaraplarda yoğunluk 1 gramdan düşüktür.
 
Üst Alt