• Merhaba Ziyaretçi hoşgeldin! Forumdan daha fazla yararlanmak için buradan kayıt olunuz...

Rafaello

mopsy

Emektar
Üye
Rafaello
Raffaello daha sağlığında, son derecede gösterişli eserleriyle çevresinde büyük hayranlık uyandırmıştı; ancak bu ilginin ötesinde onun eserini sorgulamak hiç de kolay değildir Çoğu günümüze ulaşmış olan resimleri, çağdaş duyarlık açısından soğuk, hatta akademik olarak değerlendirilmiştir, ancak bu eserler aslında dolaysız oldukları için kendilerini kabul ettirmişlerdir


Kısacık bir meslek yaşamı
Raffaeflo 1483te Umbrianın (İtalya) Urbino şehrinde doğdu Babası Giovanni di Sante di Pietro (veya Giovanni Santi) ressamdı 1494de öldüğü zaman Raffaello Santi (veya Sanzio) henüz on bir yaşındaydı Çocuğun nasıl bir eğitim gördüğü belirsizdir Birçok sanat tarihçisi onun Perugiada 1499-1500 yıllarında Peruginonun öğrencisi olduğunu kabul eder Raffaello 1500 yılında henüz on yedi yaşındayken (Giovanni Santinin yardımcılığını yapmış olan) Evangelista di Pian di Meleto ile birlikte SantAgostino de Citta di Castello Kilisesinin sunağı için Aziz Nicolausun Taç Giymesi adlı resmini yaptı 1501- 1503te Monteluce Manastırı başrahibesi, Raffae1loya Bakirenin Taç Giymesi adlı resmi ısmarladı 1504te Bakirenin Evlenmesi adlı resmini yaptığında Raffaello artık bütün yeteneklerini ortaya koymuştu

Raffaello, Floransaya yerleştiğinde sanatını da kabul ettirmişti 1504 yılının sonlarında Toscanadaki bu şehre gelen sanatçı 1508e kadar orada kaldı Yalnızca Floransadan sipariş alıyordu ama bu durum, onun Perugiada eser vermesini de engellemedi Ancak asıl Floransada ustalaştı Ressamın Çayırdaki Bakireden (1506) Sakakuşulu Bakireye (1507) ve Güzel Bahçıvan Kadına (1507) kadar yaptığı bir düzine madonnada klasisizmin en üst derecesine ulaştığı görülür Bu sonuncu tabloda Meryem oturur durumda gösterilmiştir, ayakta duran Çocuk İsayı şefkatle tutmaktadır; bir başka çocuk, Aziz Vaftizci Yahya, Çocuk İsayı sevgiyle, hayranlıkla seyretmektedirHareketler ve bakışlarla aralarında bağlantı sağlanmış olan bu üç kişi, huzur dolu bir manzara önünde, tevekkül içindedir

Ama Raffaellonun dehası, tam anlamıyla asıl Romada büyük gelişme gösterdi Papa II Juliusun isteği üzerine Raffaello 1508in sonlarında Romaya gitti San Pietro Bazilikasının yeniden yapılması projesinde, Ki bilim ve sanatı koruma eğiliminden beslenen hareketli ortamda önce II Julius (1503-1513) sonra da X Leo (1513-1521) döneminde çok yoğun bir etkinlik gösterdi Burada kurduğu atölye, öğrenci sayısı bakımından olduğu kadar, kalite açısından da sanat tarihinin en önemli atölyelerindendir Vatikan sarayının odaları için giriştiği büyük fresk dizisi, burada verdiği en önemli eserdir İmza Odası (Stanza del la Segnatura, 1514-1517), Heliodorosun Odası (Stanza di Eliodoro, 1511-1514), Yangın Odası (Stanza delltncendio 1514-1517), Sistina Kapellası için halı desenleri (esin kaynağını Havarilerin yaptığı işler oluşturur), Vatikandaki Loggialar (1517-1519) Constantinus Salonunun dekorasyonu (1520-1524) Romadaki eserlerinin başlıcalarıdır

Constantinus Salonunun dekorasyonu, Raffaellonun ölümüyle yarım kalmış, ama aralarında Giulio Romanonun da bulunduğu öğrencileri tarafından tamamlanmıştır Raffael bunların yanı sıra başka siparişleri de karşıladı Ona sipariş veren sanatseverler arasında Sienalı bankacı Agostino Chigi de vardı Galateianın Zaferini onun isteği üzerine bankacının Romada oturduğu Farnesina villası için yaptı Raffaello yine aynı kişi için, biri Santa Maria della Pacede öbürü de Santa Maria del Popolodaki Chigilerin aile mezarlığı kapellası olmak üzere iki kapellayı dekore etti Ayrıca yine Agostino Chiginin isteği üzerine Farnesina villasındaki Psyche bölmesini de resimleriyle süsledi


Öte yandan, Raffaello mimar olarak da önemli başarılar elde etti Bu, sanatçının dehasındaki çeşitliliği kanıtlar Mimar olarak, San Pietro Bazilikasının yeniden yapımı sırasında (1514), dostu Bramantenin yerini aldı Madama villasının planlarına katkısıyla, Bramantenin işini tamamlayan sıradan bir mimar değil, kendi kuşağının en yenilikçi ve en yetenekli mimarlarından biri olduğunu gösterdi 1515te Romadaki antik anıtların restorasyonunu üstlendi Raffaellonun çok ciddiye aldığı bu iş, ressamın bir portresini de yaptığı diplomat dostu Baldassarre Castiglionenin anılarmda önemli yer tutar

Özel siparişler ona gittikçe daha çekici geldi Fresklerde denediği üslup, tablolarında da karşımıza çıkar Atölyede yapılan tablolarında öğrencilerinin payı uzun zaman abartılmıştır Tabloları ya dini bir konuyu işler veya bir portredir Bunlar arasında Sistisıa Madonnasından (1513-1514) Haçın Taşınmasına (1517), Alba Dukas, Bakiresinden (1511) Sandalyede Oturan Madonnaya (1514), Peçeli Kadın (1516) adlı genç kadın portresinden X Leo ve Iki Kardinal (1518-1519), bir de en Ünlü portrelerinden biri sayılan ve metresi Margherita Lutiye ait olan La Fornarinaya (1519) kadar çok sayıda eser yer alır Raffaello en verimli çağında, Isaı ölüm yıldönümü olan kutsal cumada ansızın öldü (1520) 1517 yılında başladığı ve son günlerinde tamamladığı Ölümden Sonra İsanın Üç Havarisine Görünmesi adlı tablosu, ölüm döşeğinin üzerine asıldı

Klasik bir dilin oluşturulması
Raffaellonun sanat hayatını şu iki olgu biçimlendirmiştir: dışarıdan gelen etkilere son derecede açık bir sanatçı olması, ama her seferinde ustaca sentezler yapabilmesi İnce ruhlu Peruginodan Fra Bartolomeonun çevresindeki klasisizme yaklaşan Floransalı sanatçılara kadar birçok ressamdan etkilenmiş, ileride klasisizmin ilk örnegini oluşturacak bir üslubu kafasında yavaş yavaş oluşturmuştu Floransa dönemine ait olan madonnalar, gerçek olan ile ideal olan arasındaki o üstün, o yüce denge ye, o uyumlu gerilime (Batı resminde buna belki de Poussin dışında kimsede rastlanmaz) tanıklık eder Ampirik algılamadan doğmuş olan biçim, üst düzeyde bir görüşün, bir vizyonun gereklilikleriyle değişikliğe uğramıştır; bu vizyon, işe yaramaz fazlalıkların katkısını bir düzene koyar ve bu katkıyı, zamanı aşan bir evren içine yerleştirir: doğal olan tanrısal olana yönelir, tanrısal olan da gözle görülür, hissedilir bir biçimde ortaya çıkar Böylece durağanlık ve dinamizm desen ve renk, yalınlık ve hikaye etkisi, zarafet ve güçlülük arasında bir denge sağlanmış olur

Büyük fresk dizileri, Raffaello klasisizminin gerçek manifestosu olarak belirir; bu dizeler, estetik tasarı açısından olduğu kadar, zengin felsefi ve teolojik içerikleri açısından da klasik geleneğin eşsiz örnekleri kabul edilmiştir

Özellikle Atina Okulu (1508- 1511) ve Parnassos (1510-1511) Rönesans dönemi hümanist evrenselciliğinin somutlaştırılmış biçimidir; çoktanrıcı miras ile Yahudi-Hıristiyan mirasını aynı hareket içinde birleştirme isteğine de uygun düşer; ne var ki, bu düş, kısa süre sonra Reform ve Karşı Reform hareketleriyle ortadan kaldırılacaktır Son olarak, eserleriyle olduğu kadar öğrenci yanıyla da Raffaello terimin Platoncu anlamıyla o uzun akademik geleneğin «babası» kabul edilir; bu gelenek, Antik sanatçıların öğrettikleri ile gerçeğin öğrettiklerini birleştiren bir gelenektir; burada desen, özellikle anatominin kesin incelenmesi konusunda çok önemli rol oynar

Raffaelloda, üsluba tam olarak egemen olabilmek için bir yandan gitgide karmaşıklaşan bir kuruluş (Leonardo da Vincinin ve Michelangelonun dikkatle gözlemlenmesinden kaynaklanır), öte yandan da gitgide zenginleşen ve yoğunlaşan bir renk yelpazesiin kullanılması gerekir (bu, Venedik resmine özgü bir duyarlığın göstergesidir ve belki de, Romada eser veren ve Urbinolu ressamın rakibi olarak kendini kabul ettiren Venedikli sanatçı Sebastiano del Piombo etkisidir)

Klasisizmi aşmaya doğru
Raffaelloda gözlenen dış etkilere açıklık ve yaratıcılık birbiriyle çelişmeyen, tersine zengin bir doğrultu oluşturan iki özelliktir; ama ne yazık ki bu çizgi çok erkenden yarıda kesilmiştir Sanatçının son eseri olan Ölümünden Sonra Isanın Üç Havarisine Görünmesi bu bakımdan bir simge özelliği taşır Uzun süre tablonun üst kısmının (son derece klasik ve dengelidir) ustanın fırçasından çıktığı, alt kısmınınsa öğrencilerine, büyük bir olasılık da Giulio Romanoya ait olduğu kabul edilmiştir Gerçekten de kompozisyondaki, heyecandan kaynaklanan retorik ile karmaşıklık ustanın klasik anlayışından oldukça uzak gibidir Oysa son yıllarda yapılan üslup çözümlenmesi ve kimyasal incelemeler, tablonun kime ait olduğunu aşağı yukarı göstermiştir Ölümünden Sonra İsanın Üç Havarisine Görünmesi yeniliklere yönelik ilk ve önemli adımları simgeler, ne var ki ölümü nedeniyle sanatçı bu yenilikleri gerçekleştirememiştir Eserin o eşsiz alt kısmında İtalyan resminin ulaşacağı noktaya, yüz yıl önce ulaşılmıştırBurada ayrıca Annibale Carraccinin ve Bolognalı sanatçıların o güçlü «idealleştirilmişin gerçekliğini ve Caravaggionun trajik natüralizmini buluruz Raffaello aynı zamanda Caravaggionun o abartılı ışık-gölge oyunlarını da müjdeler Aslında sanatçı, maniyerizmin ötesinde, 1600 dolaylarındaki İtalyan resmini yeniden oluşturacak olan iki temel akımın habercisi gibidir

FELSEFE EKB-SANAT:::
 
Üst Alt