Osmanlı Tarihi Üzerine

Tarihçilerin Kutbu İle Osmanlı Tarihi Üzerine

*Osmanlı Rodos dolayısıyla [şövalyeler] Akdeniz çıkamıyordu. Kanuni batıya dönmeye inanıyordu. ilk seferi Belgraddan sonra Rodosa yürüdü ve başarılı oldu ondan sonra Osmanlı Hayreddinin de desteği ile 30-40 sene içinde Akdenizin hakimi oldu.

*Kanunin Romayı almak ve batı Romaya da hâkim olmak daima aklındaydı. Korfu seferi olarak bilinen sefer aslında Roma seferidir. Fatihin Otronto seferi gibi. İşte Süleyman bu arzusuna ulaşmak için bu seferi yaptı ama bu sefer başarılı olmadı. Venedik büyük deniz kuvveti ki evvela Adriyatik denizinde adalara hâkim. Öncelikle bu adaları almak lazım, ardından Venedik donanmasını ki Akdenizin büyük deniz gücü (sea power ) onu yenmek lazım. Ardından İtalyanın sahilleri baştan başa kalelerde döşeli. Görüldüğü gibi 3 tane büyük engel var Romayı almak için. Korfu da büyük zaman kaybedildi öyle kaldı.

*Osman gazi hakkında bu gün bildiklerimizin pek çoğu masal, yahut bir İngilizin dediği gibi bir karanlık kuyu.

*Aşıkpaza ( ki aşıkpaşazadenin dedesi ) Osman gazi ile muasırdır. Garipname adlı 4 ciltlik bir eser yazmıştır. Bu eserde bir fasıl var Alp kimdir Alperen kimdir anlatıyor. Alp olmak için 9 şart lazımdır diyor. Ata binmesi iyi süvari olması kılıcı olması vs. Çünkü kılıç çok mukaddestir onun üzerine yemin ederler diyor. Aynen şövalyeler gibi. Sonra batılılar karşısında bize çok üstünlük veren katı yay dediğimiz yaydan bahsediyor. Alperenden de bu gün yanlış bahsediliyor. Orada dervişlere Alperen derler diyor. Yazıcızâde Tevârih-i Âli Selcukda Osman gaziye alp diyor. Osman alp diyor. Biz buradan Osmanın alp olduğunu anlıyoruz alperen değil. Garipname de bize alpin ne demek olduğunu tarif ediyor zaten. Dolayısı ile Osman gazi bir nevi şövalye diyebiliriz.

*1299 tarihi sonradan uydurulmuştur. Aşıkpaşazadenin 15. Asır sonunda bunu yazar, geç bir tarihtir. Ama çağdaş bir tarih Pahimerese bakabiliriz. O eserinde Atamanes diye birinden bahseder. Bafeus savaşının tam tarihini veriyor burada. 27 Temmuz 1302 işte bu tarih kuruluş tarihi olmalıdır.

*Bizim klasik müzik dediğimiz saray musikisi İrandan daha doğrusu Azerbaycandan gelmedir. Klasik musikide üstat Timur devrinde yaşamış büyük Abdülkadir Merâgidir . Osmanlılar o zamanlar Klasik musikiden yüksek musikiden bihaber olmakla birlikte özellikle II. Murad devrinde bunu Osmanlı sarayına almak için çok çalışmalar yapıyorlar. Daha sonra Abdülkadir Merâginin oğlu Abdülaziz İstanbula celp ediyorlar, onunla beraber başka musikişinaslar da geliyor. Bu yüksek klasik musikinin teorisini II. Murad zamanında Şükrullah çelebi ( ki aynı zamanda tarihçi Behçetüt- Tevarih) ilk Türkçe edvârı yazar.

*Yüksek musiki ve şiir Azerbaycandan gelmedir. Ama onlarda İrandan alıyorlar.

*Timurun oğlu Şahruh II. Murada bir hilat gönderdi ve giymesini istedi bir tabiiyet göstergesi olarak ve II. Murad giydi. Çünkü Şahruhdan çekindiler. Şahruh doğu Anadoluya gelmişti. İşte bu Şahruh ve Osmanlı rekabetinde Osmanlılar kendi boylarının soylarının tarihini yazdılar. Yazıcızade Tevarih-i Âli Selçuku yazdı bu konuda.

*Osmanlı devletini asıl kuran, İranî yüksek bürokrasiyi getiren, defter tutma, tahrir sistemini ve getiren Çandarlılardır. Onun için halk kitabı olan anonimler Çandarlılara hücum eder. Çünkü bu bürokratik yapılanma sistemi gazilerin o serbest hayatına müdahale ediyor.

*Viyana neden alınamadı. Tasavvur edin İstanbuldan Viyanaya kadar 1 mevsimde gideceksiniz önünüzde nehirler var köprüler kuracaksınız o zamana kadar hazan geliyor. Bizim tımarlı sipahilerin bu zamana harçlıkları bitiyor. Çünkü Tımarlı sipahilere yeniçeri gibi maaş verilmezdi. Zaten sefer mevsimi sonbaharda bitiyordu.

*Fatih devrinde Roma için Gedik Ahmet paşa, 500 kişi ile İtalyaya çıktı Otrontoyu aldı. Ardında Rumeline geçerek asıl orduyu Rumeli ordusunu hazırladı ve İtalya fethine başlayacaktı fakat tam o sırada Fatih öldü. Bayezid onu çağırdı ve İtalya işi kaldı. Oradaki 500 kişiyi daha sonra Napoli kralı hizmetine aldı ve İtalyada ki bütün savaşlarda bu 500 kişi ile üstün bir konuma geldi.

*Klasik edebiyat Germiyan ilinde doğmuştur. Neden Germiyan? Osmanlı ile savaşı Aydınoğluna Osmanoğluna bırakmışlar. Kendileri çok zengin zenginlik sebebi de Şaphane. Avrupa da 1540da bulunana kadar şap yok! kumaş rengini tesbit için şap şart. Bunun için bütün Avrupa kumaş sanayi bizden giden şapa bağlı. Şapın en iyisi de Karahisarda çıkar. ( Şebinkarahisar aslı Şapın Karahisardır.) Buradan senede 100 bin dolayında altın Germiyan sarayına geliyor. Şairler Azarbaycandan Konyadan Germiyan sarayına geliyor ve klasik edebiyat burada filizleniyor. Osmanlı sonradan 1380-81lerde Bayezidin Kütahya ya vali olması bunlar onun hizmetine giriyorlar. Dolayısı ile klasik edebiyat başlar oradan giriyor.

*Klasik edebiyat İranda başlar ama bunu Rönesans gibi düşünmek lazım. Mesela Rönesans İtalya da doğar ama kendine özgü bir Alman rönesansı vardır bir İngiliz rönesansı vardır. Bu da onun gibi İran da olmuş ama bir Osmanlı rönesansı vardır diyebiliriz.

*Anadolu da bir kültür birliği ve devamlılığı var. Biz Türkler orta Asyadan büyük kütleler halinde geldik evet ama buradaki yerli toplumlarla kaynaştık. Mesela orta anadoluda sof yapan kumaş yapan Ermeniler batı anadoluda denizli leodikea ( ki bütün roma imparatorluğuna kumaş üretimi yapan bir yer ) Aşıkpaşazade Denizlinin kumaşlarında överek bahsediyor 15. Asırda. Bakın 2000 sene aynı gelenek devam ediyor alenen.

*Anadolu da etnik birlik ve beraberlik sayesinde kaynaşarak bir dünya imparatorluğu kurabildik. Eğer bu gün etnik ayrılıklara düşersek parçalanarak mahvoluruz. Osmanlıyı büyük yapan da aynı! Aynı tesanütte birlikte olmalıyız. Eğer öyle olursa yeni bir imparatorluk kurarız. İşte tarihçinin büyük vazifesi bunu göstermek.

*Her şeyi Orta Asyaya bağlayamayız şiir oradan geliyor edebiyat oradan geliyor yaşantı oradan geliyor diyemeyiz. Evet, orada da geliyor ama burada bir sentez var. Burada kaynaştık yeni bir kültür olduk. Türkün önemi nedir burada Türk devlet kurdu bütün halkları topladı birleştirdi imparatorluk yaptı. Türkün dehası burada devlet kuruculuğudur. Otoritesidir. Bunu işte Türk orta Asyadan getirdi.

*Yeniçeri Avrupanın ilk daimi ordusudur. 12 bir yeniçeri.

*Bayezid daha savaşa girmeden savaşı kaybetmişti. Bayezid için Neşri tiznef der. Öyledir.

*Timurun 2 ideolojisi vardı. 1.si Cengiz ideolojisini ihya etmek 2. si gaza. Bunu ispat için Anadoluya gelince İzmiri aldı. Osmanlı 7 senedir gaza ediyordu Timur 15 günde aldı.

*Sümerden beri bu gün yaşattığımız bir çok adetler sosyal hadiseler kurumlar 5.000 sene önceden geliyor. Farkında değiliz. Medeniyet hurafeler inanışlar her şey her şey bir tekip halinde geliyor. Onun için tarihi bilmek lazım! Niçin hafta 7 gün? Gün neden 24 saat mesela? Sümerde öyleydi.

*Osmanlıdaki çift-hane sistemi Hamurabi kanunlarına kadar gidiyor.

*Sümerde de Osmanlılardaki gibi bîrun Enderun vardır.

Not : Ağustos 2009'da Prof. Dr. Halil İNALCIK ile Teke Tek programında yapılan söyleşiden satır araları. ( Programın tamamını izlemek için Teketek - Halil İnalcık Kısım 1 - YouTube linkini tıklayınız )
 
Üst Alt