• Hoşgeldin ziyaretçi , forumdan daha fazla yararlanmak için buradan üye olunuz...

Medine Böyle Kuruldu

Okunuyor :
Medine Böyle Kuruldu

Apollonius

Tecrübeli
Üye
Medinenin kaynaklarda 80e yakın ismi geçiyor.

Bunlardan birisi de Dârus-Selam

Barış, Esenlik ve Adalet Yurdu anlam'ına gelen bu isim, çağlar önce Hz. Süleyman tarafından şimdiki Küdüs hakkında da kullanılmıştı: Jarusalem

Bunlar, aynı zamanda, Müslümanların yeryüzündeki ezeli hedefini gerçekleştirme teşebbüsü oluyor: Allah Dârus-Selama çağırıyor. (Yunus; 25).

Peygamberimiz Medineye gelince şehrin Yesrib olan ismini O Medinedir diyerek değiştirdi. Medine, din kökünden geliyor ve dinin zamanda ve mekanda ete kemiğe bürünüşü demek oluyor.

Bakın, bir din zamanda ve mekanda nasıl ete kemiğe bürünüyor ve bu bürünüşün temelinde neler yatıyor. Yani Medine nasıl kuruluyor. Sahneler halinde sıralıyorum, her bir sahnede nice mesajlar var

***

Hz. Ali ve Suheyb hicrette Medineye en son gelenlerdi. Ali Mekkede kalmıştı çünkü müşriklerin peygambere bıraktıkları emanetleri sahiplerine iade edip öyle gelecekti Öte yandan bu müşrikler Mekkede mahzur kalan Suheybi ancak mal karşılığı serbest bırakmaya razı oldular Peygamberimiz Aliyi Medineye gelince yanına aldı, Suheybin çöl sıcağından pişmiş ayaklarını elleriyle ovdu ve her şeyini geride bırakıp gelmiş birisi için Büyük kazanç işte budur! dedi

Böylece kuruluş başladı

***

Kuba denilen yerde ilk Cuma namazını kıldırdı. Verdiği hutbede şunları söyledi; Ey insanlar! Ne bir aracı ne de bir tercümana ihtiyacı olmayan Rabbiniz ile karşılaştığınızda size Resulüm size gelmedi mi? Size onca mal mülk verdim, bana ne getirdiniz? diye soracak. Kişi sağına soluna bakacak ve kimseyi göremeyecek, önünde ateşi görecek. Ey insanlar! Kendinizi bir hurma vererek de olsa bu ateşten koruyun. Verecek bir şeyi olmayanlar kardeşine tabessüm etsin zira tebessüm de sadakadır. Allah bire yüz verecektir. Allahın selamı üzerinize olsun!"

Medineyi kuran hutbe işte buydu.
***
Medinede bahçe sahipleri, bahçelerinin etrafına duvar çevirmişti. Onlara şöyle dedi: Ey Ensar! Mallarınızı saklamak ve yetim ve yoksullardan esirgemek için mi böyle yapıyorsunuz? Halbuki bahçeleriniz ve oradaki mallarınızdan yerdeki Ademoğullarının ve gökteki kuşların hakkı vardır. Sevap kazanmak istiyorsanız duvarları yıkın! Böylece Medinede bahçe duvarını yıkmayan kimse kalmadı.

Medineyi kuran yıkım işte buydu.
***
Şehrin içlerine doğru devesi Kusva ile ilerledi. Kabile zenginleri önünü keserek Ey Allahın Resülü bizde mal çoktur. Evimiz çardaklı ve geniştir. Servetimiz boldur, bize buyur diyorlardı. Böyle böyle her kabilenin mahallesinden geçerken önünü kesip kendilerine buyur ettiler. Her defasında Malınız, servetiniz sizin olsun, hayrını görün. Devenin yularını bırakınız, o gideceği yere gidecektir dedi. Deve nihayet Sehl ve Süheyl adında iki öksüz ve evsizin durduğu yere çöktü. Burası bir hurma kurutma yeriydi. Buraya en yakın ev de Ebu Eyyub el-Ensarinin eviydi ve Medinenin en yoksul eviydi. Burada konaklıyoruz dedi. Ve oraya mescid yapıldı. Mescidin yapımında bizzat çalıştı, oraya Mescid-i Nebi dendi.

Medineyi kuran bina işte buydu.
***
Beş ay kadar sonra Kardeşlik antlaşması yapıldı. 186 aile birbiriyle kardeş oldu. Malda mülkte ortak oldular. Birbirlerine mirasçı bile oluyorlardı. Onar onar evlere yerleştiler. Bir ineğin sütünden on aile içiyordu. Arazisi olan olmayanla bölüşüyor, tarlalarda nöbetleşe çalışıyorlardı. Tam bir kardeşlik devrimi gerçekleşmişti. Yar yanağından gayrı her şey ortak oldu. Öyle ki kardeş yapılan Medineli, Mekkeliye İşte mallarım, yarısını sana veriyorum. İki eşim var, senin seçtiğin birini hemen boşayayım, sen evlen! bile diyebilmekteydi. Bölüşmüşlerdi ne varsa ekmeği aşı, harç yapmışlardı şehre sevgiyi, barışı

Medineyi kuran aşk işte buydu.
***
Medinede pazar ve panayırlar vardı. Satın alınan bir yerde pazar kurdurdu. Panayır mafyasının itirazına rağmen Burada kim erken gelirse yer onun olacak, yer kondu parası alınmayacak dedi. Böylece yoksul satıcıların bu pazara rağbet etmesini sağlayarak, ötekilere alternatif alış veriş alanları açtı. Gençlik yıllarında Arabistanın çeşitli yelerinde kurulan panayırlara katıldığından neyin yapılması gerektiğini çok iyi biliyordu. Ticaret yaparak zenginleşen arkadaşlarını gördüğünde Cennete zor girer veya Elinden tutmasam ateşe düşüyordu gibi imalarla fazla mallarını infak ettiriyordu. Mal ve mülkün belli ellerde toplanmasını ve sınıflaşma meydana gelmesine asla göz yummuyordu. Böyle böyle örneğin Abdurrahman b. Avfın ticaret kervanlarından elde ettiği malları beş kez infak ettirerek sıfırlatmıştı. Sürekli olarak ihtiyaçtan fazla malın infak edilmesini emrediyordu. Büyük mülkiyetlere ortaklaşa, küçük mülkiyetlere de şahsi olarak sahip olunabilirdi. Bundan fazlasına izin vermiyordu. Tarlada çalışanlara buranın sahibi nerede diye sorunca, tarlayı kiraladık dediklerinde, Böyle olmaz, ya kendisi de gelecek, ortaklaşa üretip paylaşacaksınız, ya da burayı size infak edecek diyordu. Emeksiz kazanca asla izin vermiyordu. Medinede alternatif üretim (halk) ve paylaşım (kerem) düzeni böyle kuruldu.

Medineyi kuran emek işte buydu.
***
18 kabileyi bir araya getirerek 47 maddelik Medine Sözleşmesini imzaladı. İçlerinde gayr-ı muslimlerin de bulunduğu bu sözleşme şöyle başlamaktaydı: İşte bunlar diğer insanlardan ayrı tek bir ümmettir. Sözleşme metninde en çok geçen kelime adalet ve maruf (ortak iyi) idi. Sürekli olarak yeni kurulan topluluğun (komün/cemaat) karşılıklı yardımlaşması ve dayanışması vurgulanmaktaydı.

Medineyi kuran anayasa işte buydu.
***
Toplumda tartışmasız liderlik rolü üstlenmesine rağmen benzerleri arasında birinci (primus inter pares) kuralına göre hareket ediyordu. Ne tantana ve ne de debdebeli törenlere tenezzül ediyordu. Giydiği elbiseler, oturduğu ev ve konuşma tarzı vs. bakımından diğer insanlardan hiçbir farka sahip değildi. Onunla konuşulurken Ey Allahın elçisi! veya Ya Muhammed! ya da künye adıyla Ya Ebel-Kasım! şeklinde hitap edilirdi. Asla onun kapısında bir düşman saldırısı hariç bir muhafız nöbet beklememiştir. Bu durum Medinedeki evi için olduğu kadar yolculuk sırasında karargah kurduğu sırada da sözkonusudur. Halk yığınları arasına girip karışırdı. Halk arasında en sıradan kişiler bile onunla rahatlıkla görüşebilirdi. Şehrin cadde, mahalle ve çarşılarında herhangi bir insan gibi yürürdü. Elbiselerini kendi yamar, ayakkabılarını kendi tamir ederdi. Hasta olan Yahudi bir çocuğu ziyarete gider, cenaze geçtiğini görünce gayr-i Müslim de olsa ayağa kalkardı. Bir gurup arkadaşı ile piknikte koyun kesildiğinde birisi yüzme, diğeri etleri doğrama işiyle meşgül olurken o da çalı çırpı toplamaya çıkardı. Hayır biz yaparız, siz oturun demelerine rağmen kabul etmezdi. Yolda birisine arkadan yaklaşarak kolunu tutup kaldırır Bunu kim satın almak ister diye çağırarak veya arkadaşının yüzüne ağzından su püskürterek şakalaşırdı. Eşiyle koşu yarışı yapardı. Pazarda satıcının torbasına eline daldırır, altı yaş çıkınca Bunu alıcıya haber ver yoksa aldatmış olursun derdi. Savaşta mübarezeye (düello) çıkmış, yaralanınca arkadaşlarının omuzlarına yaslanarak çadıra taşınmıştı

Medineyi kuran önder işte böyleydi.
***
Bir gün namaz kıldırırken aniden namazı kısa keserek bitirdi. Hızla evine gitti ve bir müddet sonra döndü. Ne oldu ey Ebel-Kasım! diye sordular. Eve bir kesede altın ve gümüş (para) getirmişlerdi. Namazda aklıma geldi, gidip yoksullara verdim. Aksi halde helak olacaktım. dedi

Medineyi kuran korku işte buydu.

***
Ve son sahne

Son nefesini verirken eşi Aişeye sordu; 7 dirhemimiz vardı, o ne oldu? Duruyorsa hemen infak et. Aişe infak edip gelince Rabbimin huzuruna üzerimde mülkiyet olduğu halde çıkmaktan haya ederim dedi

Medineyi kuran haya işte buydu.
***
Ne zaman onun adını duysam bu sahneler aklıma gelir.

Yerden ve gökten kaçar, yerin dibine geçerim.

Bu haya olmazsa Medine kuramazsınız.

Böyle kuruldu Medine, böyle

(Tavsiye kitap: Muhammed Hamidullah; İslam Peygamberi; İktisadi Sistem ve Devrin Sosyal Yapısı bölümleri, c.2, M. Asım Köksal; İslam Tarihi; Peygamberimizin Medineye Gelişi bölümü, Medine Dönemi; c.1-2, Kütüb-i Sitte; Mudâraba ve Müzârea bölümleri).

hsan ELİAÇIK
 
Üst Alt