Kalça protezi ameliyatı nedir

Total Kalça Protezi (TKP) ameliyatı, kalça hareketlerinin düzelmesini ve ağrının ortadan kaldırılmasını sağlayan ve ülkemizde her yıl giderek artan sayıda hastanın yararlandığı başarılı bir ortopedik cerrahi girişimdir. Yaşam kalitesini artıran bu cerrahi girişim hakkında öğrenmek ya da sormak istediğiniz her türlü bilgiyi, sizin için hazırlanan bu yazıda tüm detaylarıyla bulabileceksiniz.

Kalça protezi ameliyatında yapılan işlem nedir ?

Kalça eklemine ulaşıldıktan sonra uyluk kemiğinin ucundaki top şeklindeki baş çıkartılır. Oyucu adındaki bir aletle metal protez için düzgün bir yuva hazırlanır. Hazırlanan yuvaya metal protez monte edilir. Yeni yuvanın içine özel sert bir plastik (polietilen,seramik yada metal) yerleştirilir.

Protezin gövde bölümü çakılarak yada çimentolanarak kemiğe yerleştirilir. Metal ya da seramik bir baş konarak total kalça protezi tamamlanmış olur.
Kalça replasmanında kullanılan parçalar ki biz bunlara kısaca protez diyoruz, yuvaya konacak parçaya kap, uyluk kemiğinin içine konan parçaya da kök denmektedir. Bu parçaları kemiğe tutturmak için bir çok yol vardır. Örneğin çimentolu bir total kalça protezin de parçalar kemiğe kemik çimentosu ile tutturulmaktadır. Çimentosuz total kalça protezin de ise kemik dokunun protezin içine ve çevresine doğru büyüdükçe bağlanma gerçekleşir. Hibrid ya da melez total kalça protezlerin de ise uyluğun içine yerleştirilen kök parça çimentolanırken, yuvadaki kap, üzerine doğru biyolojik kemik büyümesi ile kemiğe tutunur.

Total Kalça Protezini (TKP)ni anlamamız için öncelikle kalça ekleminin yapısını incelememiz gerekmektedir.Kalça eklemi top ve yuva (ball and socket) tarzı bir eklemdir. Top parçasını femurun (uyluk kemiği) başı oluştururken, yuva ise kalça kemiğinin bir parçasıdır. Topun yuva içerisindeki dönüşü bacağınızı içe, dışa, öne,arkaya ve daire biçiminde oynatmanıza izin verir. Kalça eklemi önden ve arkadan kuvvetli bağlarla sarılmıştır. Sağlıklı bir kalçada top ve yuva yüzeyleri düzgün bir kıkırdakla (hyalin) kaplıdır. Yüzeyin düzgün olması topun yuva içerisinde kolayca kaymasını sağlar. İki yüzey arasındaki temas alanı son derece önemlidir.

Kalça eklemi özellikle kalça çıkığı, dejeneratif osteoartrit (kireçlenme), romatoid artrit (romatizmal) , avasküler nekroz (kanlanma problemi) yada geçirilmiş travma sonrası gelişen bozukluklar da en fazla etkilenmektedir. Bu gibi hastalıklarda iki yüzey yani top ve yuva arasındaki temas alanı azalır. Temas alanı azaldığında birim yüzeye düşen yük miktarı artacaktır. Bu durumda ise eklemi oluşturan yüzeylerdeki kıkırdak doku aşınacak yerini pürüzlü, harap olmuş bir doku alacaktır. Kıkırdak altındaki kemik doku normalden daha fazla yüke maruz kaldığından zamanla sertleşecek ve yer yer kistik oluşumlar meydana gelecektir. Vücut savunma mekanizması olarak azalan temas alanını artırabilmek için yeni kemik oluşumları (osteofit) oluşturacaktır. Eklem mesafesindeki daralma sebebiyle kalça ekleminin hareketleri kısıtlanacaktır. Mevcut hastalık ilerledikçe hastalar ağrı duyacaklardır. Kalça eklemi hastalıklarında duyulan ağrı genellikle kasık bölgesinde hissedilmektedir. Ancak bazan bu ağrı kaba et bölgesinde hatta dizin iç yüzüne doğru da duyulabilmektedir. Hissedilen ağrı künt karekterde olup, hastalığın başlangıç aşamalarında özellikle yol yürürken rahatsızlık verir. Daha sonraki aşamalarda ağrının şiddeti giderek artar ve istihat halinde iken bile duyulmaya başlar. Hatta geceleri hastaları uykudan uyandırabilir. Ağrı ile birlikte eklem hareketlerindeki kısıtlılık, hastaların merdiven inip-çıkma, çorap giyme,oturup kalkma gibi fonksiyonlarının giderek bozulmasına yol açar. Zamanla eklem harabiyeti arttıkça kısalık ortaya çıkacak bu da yürüme esnasında topallamaya yol açacaktır.

Kalça eklemi protezinde yapılan işlem nedir ?

Hastanın kalçasına yerleştirilen parçalara ki, biz bunlara kısaca protez diyoruz, yuvaya konacak parçaya kap, uyluk kemiğinin içine konan parçaya da kök (stem) denmektedir. Bu parçaları kemiğe tutturmak için bir çok yol vardır. Örneğin çimentolu bir total kalça protezinde parçalar kemiğe kemik çimentosu ile tutturulmaktadır. Çimentosuz total kalça protezinde ise kemik dokunun protez çevresine doğru büyüdükçe bağlanma gerçekleşir.

Ameliyat sonrası hastalar ne zaman yürüyebiliyorlar ?

Cerrahiyi takiben 24 saat sonra ameliyat yerine yerleştirilen kan toplayıcı tüp çıkartılır ve bunu takiben asistanlar tarafından hastalar yatak kenarına oturtulup pozisyon değişikliği sağlanmaktadır. Bu esnada olabilecek baş dönmesi ya da bulantı kusma endişelendirmemelidir. Daha sonra bir yürüteç (walker) ya da koltuk değneği yardımıyla hastalarımızı ayağa kaldırılmaktayız. İlk yürüme zor olabilir. Unutmayalım ki ,kalça bölgesi ağrılı-şiş durumdadır. Ancak her geçen gün hastalar daha rahat yürüdüklerini hissedeceklerdir. Bu ameliyatı geçiren hastalar özellikle ilk 6 hafta süresince alçak yerlere oturmamaya özen göstermelidirler.
Kaynak : bulenterdemli.com.tr
 
Üst Alt