Diyalektik Nedir?

Diyalektik Nedir?​

Diyalektik, bir düşünme, araştırma, değerlendirme yoludur ve yöntem olarak karşıt kavramların, zıtların birliği esasına dayanır. Nedir o zıtlar? Madde-antimadde, dişi-erkek, emek-sermaye, gece-gündüz, aydınlık-karanlık, büyük-küçük, az-çok, alçak-yüksek, kirli-temiz, alt-üst, hızlı-yavaş, statik-dinamik zıt kavram örnekleridir.

Kelime kökeniyle diyalektik, Eski Yunancada karşılıklı konuşma dır ve batı dilinde tartışma sanatı anlamında kullanılmıştır.

Diyalektik yöntemi benimseyenler, bu zıt kavramlar arasındaki çelişkilerden yola çıkarak tezlerini oluştururlar. Diyalektik düşünce ilk çağ filozoflarından bu yana uygulana gelmektedir. MÖ. 535-475 yılları arasında yaşayan Efesli Herakleitos diyalektiğin babası sayılır. Ona göre; Karşıtların savaşı, varoluşun zorunlu ve tek şartıdır. Eğer karşıtlıklar arasındaki savaş olmasaydı hiçbir şey olmazdı. Kozmos karşıtlıkların savaşının meydana getirdiği bir uyum harmonia dır:

Karşıt olan şeyler bir araya gelir ve uzlaşmaz olanlardan en güzel uyum doğar. Her şey çatışma sonucunda meydana gelir.

Herakleitosa göre her şey akar ve sürekli değişir.Ana madde olarak gördüğü Ateş bir an için bile hareketsiz kalmayan bir maddedir. Bu büyük filozofun akış öğretisini ifade eden en bilinen sözü şudur:

Aynı ırmaklara girenlerin üzerinden farklı sular akar. Bu söz günümüzde aynı ırmakta iki kez yıkanılmaz şekliyle kullanılır. Diyalektik üzerine bütün çalışmaların başlangıç noktası bu ifadedeki değişimdir.

Platona göre doğru bilgiye ulaşmanın en doğru düşünce yoludur diyalektik.

Aristotelese göre ise diyalektiğin babası Elealı Zenondur. Zenonun diyalektiği bir tür özdeşlik düşüncesine dayanır. Zenon, diyalektik yöntemi kullanarak hareketin olanaksızlığı gösterir. Ona göre evrende görünenler yanıltıcıdır, bir dizi paradoksla çokluk ve çeşitliliğin hayali olduğunu öne sürer.

İlk çağ filozoflarının diyalektik yöntemi Kanta gelinceye kadar batı düşüncesinde olumsuz algılanmıştır. Kant, diyalektiği çelişkilerle açıklayarak her oluşta, her durumda çelişkiler olduğunu ortaya koyarak Herakleitosun diyalektik anlayışını yeniden canlandırmış ve Hegele zemin hazırlamıştır.

Diyalektiği tez, antitez ve sentez üçlüsüne dayandırarak açıklayan Hegele göre, gerçekleri oluşturan kavramların her biri karşıtını kendi içinde taşır. Düşünce, bir kavramdan (tez) onun içindeki karşıtına (antitez) bundan da yeniden karşıtına (yani ilk kavrama) dönmekle, diyalektik hareket içinde, iki kavramın birliğini oluşturan üçüncü kavrama (sentez) ulaşır. Bu süreç, düşüncenin kendisini kavramasını sağlayan bilinç içeriğini artırır. Hegele göre diyalektik, varlığı belirleyen düşüncenin kendi süreci olduğu gibi dünya tarihinin de oluşum ilkesidir.

Marx ve Engels, maddenin hareketinin diyalektik iç çelişkilerinin ürünü olduğunu ileri sürer ve Hegelin diyalektiğini tersine çevirerek diyalektik idealizm yerine diyalektik materyalizmin temelini atarlar. Diyalektik, dış dünyada ve insan düşüncesindeki hareketin genel yasalarını inceleyen bilimdir tanımıyla diyalektiği bilimle açıklayarak ve bilime dayandırarak günümüzde kullanılan diyalektik yöntem tarifini oluştururlar.
panteidar.wordpress.com
 
Diyalektik

1. Gerçekliği ve onun çelişmelerini incelemeye yarayan ve bu çelişmeleri aşmayı sağlayan yolları aramayı öngören akıl yürütme yöntemi, eytişim.

2. Genelde akıl yürütme yoluyla araştırma ve doğrulara ulaşma yöntemi.

3. Bir tez veya görüşü, onun mantıksal sonuçlarını incelemek yoluyla çürütme yöntemi.

4.Gerçekliği ve onun çelişmelerini incelemeye yarayan ve bu çelişmeleri aşmaya yarayan yolları aramayı öngören akıl yürütme yöntemi.
 

Benzer konular ↴

Benzer konular ↴

Üst Alt