Başkasının rahmiyle hamile kalmak caiz mi?

Antalya’da kadavradan yapılan rahim nakli, ilahiyatçılarla Diyanet’i karşı karşıya getirdi

Soner ÖZCAN / Özlem YILMAZ / AHT
Dünyanın ilk kadavradan rahim nakli yapılan kadını Derya Sert anne olmak için gün sayarken, Diyanet İşleri Başkanlığı rahim naklinin caiz olmadığını açıkladı. Gerekçesi şöyle: “Döllendirilen yumurtanın başka bir kadının rahminde değil, yumurtanın sahibi olan eşin rahminde gelişmesi gerekir.” İlahiyatçılar ise bunun organ nakli olduğu görüşünde birleşti.

Dünyada kadavradan ilk rahim nakli, ağustos ayında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde yapıldı. İsmi açıklanmayan bir kadından alınan rahim, doğuştan rahmi olmayan 21 yaşındaki ev kadını Derya Sert’e nakledildi. Genç kadına 8 ay sonra da daha önceden dondurulan embriyolar tüp bebek yöntemiyle nakledilecek. Dünyada büyük ilgi uyandıran operasyon, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın “Rahim nakli caiz değildir” açıklamasıyla farklı bir boyut kazandı. Diyanet İşleri Başkanlığı, AHT muhabirinin “Rahim nakli caiz midir?” sorusuna “Başkasının rahminin nakli ve bu yeni rahimle hamile kalmak caiz değildir” yanıtını verdi.

‘TIBBİ YOLLAR DENENEBİLİR AMA...’

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kurul uzmanınca hazırlanan cevapta, rahim naklinin neden caiz olmadığı şu sözlerle açıklandı: “Kadın veya erkekteki bir kusur sebebiyle tabii ilişkiyle gebeliğin gerçekleşmesi mümkün olmadığı takdirde, evli hanımların çeşitli tıbbi yollarla gebeliklerinin sağlanmasında İslâmî hükümler açısından bir sakınca görülmemektedir. Ancak döllendirilecek yumurta ve sperm nikâhlı eşlere ait olmalıdır. Döllendirilen yumurtanın da başka bir kadının rahminde değil, yumurtanın sahibi olan eşin rahminde gelişmesi gerekir. Bu itibarla başkasının rahminin nakli ve bu yeni rahimle hamile kalmak caiz değildir.”

‘YUMURTA VE SPERM NAKLİ DE CAİZ DEĞİL’

Yumurta ve sperm naklinin de caiz olmadığını açıklayan Diyanet İşleri Başkanlığı, tüp bebek uygulamasının ise sperm ve yumurtalıkların, annenin kendi rahminde gelişmesi şartıyla dinen uygun olduğunu bildirdi. Yapılan açıklamada, “Nikâhlı eşin spermi ile birleştirilen yumurtanın, kendi rahmine yerleştirilmesi kaydıyla saklanmasında sakınca yoktur. Başka kadının yumurtası veya kocası dışında yabancı bir erkekten alınan sperm ile bir kadının gebeliğinin sağlanması ise caiz değildir” denildi.

15 Aralık 2011 PERŞEMBE 27 Antalya’da kadavradan yapılan rahim nakli, ilahiyatçılarla Diyanet’i karşı karşıya getirdi Editör: Dilek ŞANLI “Rahim naklinde ben herhangi bir sakınca görmüyorum. Nitekim kan nakli gibi bir olaydır bu. Rahim nakli de, organ naklidir. Bu nedenle dinen sakınca görmüyorum. Sperm naklinde ise, sperm kişinin kendi kocasından olursa tamam, sakınca yoktur. Ancak yabancı bir erkeğin, bir başkasının spermini almak yanlıştır. Çünkü nesli bozar. Kimin spermi olduğu belli olmayınca toplumda kardeşin kardeşle cinsel ilişkide bulunması söz konusu olabilir.” denildi.


DİYANET VAKFI YAYIN KURULU BŞK. PROF. SAİM YEPREM

‘Önemli olan genetik özelliğini taşımaması’

“Doğan çocuğun genetik yapısı, nakledilen rahmin genetiğini taşırsa İslâmî hükümler açısından uygun olduğu söylenemez. Nakilden sonra anne adayının genetik özelliğinin sabit kalması gerekir. Rahim nakli, yumurta üretilen kısmı kapsamıyorsa tedavi amaçlı bir işlem kabul edilir.



ESKİ İSTANBUL MÜFTÜSÜ PROF. DR. MUSTAFA ÇAĞRICI

‘Bu bir içtihat meselesi’

“Bu bir içtihat meselesi. Klasik çağlarda olmayan bir durum söz konusu. Bu durumda dinin temel kaynakları, dini bilgi birikimi, toplumsal yarar gibi belirli ölçütler var. Bu ölçütler dikkate alınarak bir kurumun içtihadı gerekir. Böyle bir konu bu. Diyanet İşleri Başkanlığı, eminim ki gerekli bilimsel çalışmadan sonra böyle bir açıklama yapmışlardır. Çünkü üzerinde çalışılması gereken bir konu.”



MARMARA ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DİN EĞİTİMİ ANABİLİM DALI BAŞKANI PROF. DR. BAYRAKTAR BAYRAKLI

‘Organ nakli yerine geçer, herhangi bir sakıncası yok’

“Rahim naklinde ben herhangi bir sakınca görmüyorum. Nitekim kan nakli gibi bir olaydır bu. Rahim nakli de, organ naklidir. Bu nedenle dinen sakınca görmüyorum. Sperm naklinde ise, sperm kişinin kendi kocasından olursa tamam, sakınca yoktur. Ancak yabancı bir erkeğin, bir başkasının spermini almak yanlıştır. Çünkü nesli bozar. Kimin spermi olduğu belli olmayınca toplumda kardeşin kardeşle cinsel ilişkide bulunması söz konusu olabilir.”



AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANI PROF. DR. AHMET YAMAN

‘Canlıdan rahim nakli kesinlikle haram!’

“Bu konuda genel kabul görmüş hususlar ışığında rahim nakliyle ilgili olarak şunlar söylenebilir: Canlı bir insandan, hayatın devamı kendisine bağlı bulunmasa bile temel bir hayatî fonksiyonu devre dışı bırakan organ nakli haramdır. Dolayısıyla canlıdan rahim nakli caiz değildir. Nakledildiği kişide, önceki genetik şifreyi taşımaya devam eden organ veya bezlerin nakli de caiz değildir. Temel üreme organları dışında üreme sistemine dâhil olan fakat genetik şifreyi taşımayan diğer organların nakli, ancak dinen geçerli bir zaruret söz konusuysa ve bilinen şer’î ölçü ve kurallar çerçevesinde meşrudur.”



İSLAM HUKUKU PROFESÖRÜ ABDÜLAZİZ BAYINDIR

‘Kadavradan olduğu için sorun yok’

“Benim açımdan sorun yok. Ben kadavradan nakil yapıldığı için herhangi bir mahzur görmüyorum. Derya Sert’in de rahim nakliyle anne olmasında bir sakınca yok.”


GAZETE HABERTÜRK
 
Üst Alt