• Hoşgeldin ziyaretçi , forumdan daha fazla yararlanmak için buradan üye olunuz...

Amadeo Preziosi

  • Konbuyu başlatan mopsy
  • Başlangıç tarihi
  • Cevaplar 0
  • Görüntüleme 2K

Okunuyor :
Amadeo Preziosi

mopsy

Emektar
Üye
Merhaba

1882 yılında İstanbulda vefat eden Kont Amadeo Preziosi, Boğaziçine sevdalı ünlü Oryantalist ressamlardan biriydi.
Preziosi, diğer Oryantalist ressamlardan farklı olarak, İstanbuldan gelip geçmedi. İstanbuldan hemen hiç kopmadan, Eylül 1882ye kadar Batının tanımladığı Dünya Kentlerinin Kraliçesi İstanbul ile yaşamını bütünleştirdi. Bu nedenledir ki Haluk Şehsuvaroğlunun tanımladığı gibi, İstanbulun semasının ve ışığının bütün sırrını suluboya tuvallerinde dile getiren ressam olarak Osmanlı yaşamını sürdürdü.
Onun İstanbula olan sevgisi her biri birbirinden renkli ve canlı tablolarına ayrı bir ruh katmıştır.

E. H. Jerningham, To and From Constantinople adlı kitabında şöyle der: Köprünün üzerindeki yaşamın mükemmel bir suluboya görünümü için, İstanbulu ziyaret eden hiç kimse Mr. Preziosinin atölyesini görmeden gitmemelidir. Genelde suluboya resminde takdire şayan bir yeteneğe sahip olan sanatçı, özellikle Doğulu olan her şeye nüfuz etmiş olan o kendine has Doğu rengini yaşama geçirmiş ve böylece [İstanbula gelen] seyyaha en hayran kaldığı şeylerin gerçek bir hatırasını yaşatmıştır.

Genç Preziosi
Kontluk ünvanı Preziosi ailesine 1718 yılında Sardinya ve Savoy Dükü Kral Victor Amadeu IIden intikal eder. 2 Aralık 1816da Maltada dünyaya gelen Amadeo Preziosi, çocukluk ve gençlik yıllarını Maltada geçirir. Babası Kont Gio François Preziosi, Maltada saygın bir kişidir.
Amadeo Preziosinin resme olan merakı çocukluk yaşlarında başlar. Ailenin hukuk öğrenimi görmesi yönündeki baskılarına rağmen bu öğrenimi ve mesleği terk eder ve Maltanın ünlü ressamlarından Giuseppe Hyzlerin stüdyosunda ders almaya başlar. 1840larda kardeşi Leandro ile birlikte Fransaya gider ve kardeşi yeni bir keşif olan fotoğrafçılık üzerine eğitim alırken o, Paris Güzel Sanatlar Akademisine devam eder.

Pitoresk Kent İstanbul
19. yüzyılın başında Doğunun mistisizmini fark eden romantik ressamlar, tablolarına işledikleri ateşli renkler ve pırıl pırıl tablolarıyla yeni keşfettikleri Şark manzaralarını Batıya ulaştırdılar. Amadeo Preziosi de, Maltadan İstanbula gelen ve Şarkın mistisizminden kurtulamayan birçok sanatçıdan biridir. 1842de Maltadan temelli ayrılan sanatçı Doğuda yeniden doğacağına inanmaktadır.

İngiliz İmparatorluğu hakimiyetindeki Malta Adasından olması nedeniyle Amadeo Preziosi haliyle İngiliz pasaportu taşımaktadır. Peradaki Levanten sosyeteyle olduğu kadar, İngiliz asıllı Levanten ailelerle de çok yakın dostluklar kurar. Özellikle de İngiliz diplomatik misyonu tarafından aranan bir sanatçı olur. Büyük Britanya Kralına ve Kraliçeye derin saygıyla bağlı olan Amadeo Preziosinin muhtelif tabloları İngiliz Sarayının resim koleksiyonuna dek ulaşır.

1850de Kırım Harbi sırasında Batı basını Preziosiden savaş gemilerini, İngiliz Ordusunu ve Boğazdaki alışılmamış sahneleri resmetmesini talep eder. Bu süreçte Preziosi son derece yoğun bir üretim meydana getirir.
1869 yılında İstanbula gelen Wales Prensi Albert Edward ve nişanlısı Prenses Alexandra Christina İstanbulda kaldıkları günlerde Amadeo Preziosinin Beyoğlunda İngiliz Sefareti karşısında, Hammalbaşı Sokakta bulunan stüdyosunu ziyaret eder ve bazı tablolarını satın alır.

Resimlerinin büyük ilgi görmesi nedeniyle sanatçı, eserlerinin taşbaskılarından oluşan iki albüm yayınlatır. Topkapı Sarayı Kütüphanesindeki ikinci albüm, sanatçının ölümünden kısa bir süre sonra 1883 yılında Parista Canson Libraire tarafından Le Mercier baskısından yararlanılarak yenilenmiş baskıdır.
İstanbulda yayınlanan Levant Herald gazetesinin 28 Eylül 1882 tarihli 210. sayısında şu haber yer alır: Suluboya ressamı ve şehrimizin ünlü sanatçısı Mösyö Preziosi, önceki gün yanında yalnız hizmetkarı olduğu halde avlanmak amacıyla Yeşilköyde kırlarda bulunuyordu. Bir süre sonra, artık evine dönmeye karar vermiş ve tüfeğini hizmetkarına uzatmıştı. Fakat bu sırada tüfeği tutamayarak yere düşürünce tetik hareket almış ve patlama sonucunda çıkan saçmalar Mösyö Preziosinin yaralanmasına sebep olmuştur. Saçmalar sanatçının kaburgalarına saplanmıştır. Halen ağır yaralı olup durumu endişe vericidir.

Haberin yayınlandığı gün, Amadeo Preziosi girdiği komadan kurtulamaz. Yeşilköydeki San Stefano Katolik Mezarlığına gömülür.
Bugün Hammalbaşı Sokaktaki evi harabe halinde olsa da, Yeşilköy Teyyareci Nuri Bey Sokağının köşesindeki av köşkü bahçesine yapılan apartmanlarla hayli değişikliğe uğrasa da zamana direnmeye devam ediyorlar.

Kapsamlı Bir Sergi
Bilgili ve kaprisli bir mimari, incelikli renkler armonisi, durmadan değişiklik gösteren süslerin eşsiz uyumu... İşte bu saydıklarımız Preziosiyi İstanbula cezbeden gizli kalmış güzellikler olmuştu. Boğaziçi, Haliç kıyıları, mesire yerleri, mezarlıklar, çarşılar onun en sevdiği temalardı. Preziosinin en büyük özelliklerinden biri de Osmanlı topraklarında yaşayan insan tiplemelerine gösterdiği ilgiydi. Nitekim Preziosi, Boğaziçi, Haliç ve İstanbulu sarmalayan tüm yaşamı görüntülerken, Osmanlı İmparatorluğunun çeşitli mesleklerden ve etnik gruplardan tüm insan tiplemelerini de ihmal etmemiş, her birini en ince detayına kadar resmetmişti.
İstanbul aşığı sanatçının resimleri, bugün çeşitli koleksiyonlardan toparlanıp ilk kez kapsamlı bir sergiyle bir araya geliyor. 1876 Paris Uluslararası Sergisindeki Osmanlı Pavyonunda, tablolarını bir Türk ressamı olarak sergileyen, yaptığı manzara resimleri kente gelen yabancıların en çok satın aldığı gezi anıları arasında yer alan Preziosinin suluboya eserleri 23 Şubata kadar Yapı Kredi Kâzım Taşkent Sanat Galerisinde sanatseverleri bekliyor.

Görsel malzemelerin sağlanmasındaki katkılarından dolayı Yapı Kredi Yayınlarına teşekkür ederiz.

SkyLife - Şubat 2007
 
Üst Alt