5 Ekim gerçekleşen önemli olaylar

Merhaba

1938 - İsmet İnönü'nün, Atatürk'e mektubu: "Sevgili Atatürk! Muhterem Celâl Bayar bana sizin selâmınızı getirdi. Çok sevindim. Sizin bir an evvel sağlığınıza kavuşmanız yegâne ve samimî dileğimdir. İki mübarek ellerinizden, sevgili ve can verici yüzünüzden, doymadan binlerce öperim, sevgili Atatürk, büyük Atatürk, velinimetim Atatürk!"
Atatürk'ün, Makbule (Atadan), Afet (İnan) ve Sabiha Gökçen'i beraber kabulü.
1937 - Atatürk'ün, Çankaya'da Irak Dışişleri Bakanı Tevfik Essuveydi'yi kabulü.
1933 - Eskişehir Şeker Fabrikası'nın açılışı.
1932 - Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda Türk Dil Kurultayı'nın son gün çalışmalarını izlemesi.
Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin düzenlediği Birinci Türk Dil Kurultayı İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı'nda toplandı.
26 Eylûl - 5 Ekim 1932'de yapılan Birinci Türk Dili Kurultayı'nın çalışma programını Atatürk hazırlamıştı. (26 Eylül 1932 - "Dil Bayramı" ilk kez kutlandı).
Mustafa Kemal'in başkan olduğu kurultayda, Türkçe'nin eski bir dil oluşunun yanısıra diğer dünya dilleriyle ilişkisi üzerine 22 adet tebliğ sunuldu.
Gazi Mustafa Kemal, öğleden sonra Kurultayın son oturumunda hazır bulundular. Tüzük değişikliği ve program çalışmalarını izlediler. Seçimlerden önce salondan ayrıldılar. Kurultay kapandıktan sonra Boğaziçinde tekneyle bir gezinti yapıp 20.00de Dolmabahçe Sarayına döndükten sonra Kurultayda TDTC Umumî (Genel) Merkez Heyetine (Kuruluna) seçilen Başkan Sâmih Rifat (Horozcu), Genel Yazman (Umumi Kâtip) Ruşen Eşref (Ünaydın), Sayman (Muhasip) Besim (Atalay), Celâl Sahir (Erozan), Ahmet Cevat (Emre), Prof. Ragıp Hulûsi (Özdem), Hâmit Zübeyr (Koşay), Hasan Âli (Yücel) ve İbrahim Necmi (Dilmen) Beylerle Maarif Vekili Dr. Reşit Galip (Baydur) Beyi, ayrıca Kurultay düzenleme kurulundan Ali Canip (Yöntem) ve Ruşenî (Barkın) Beyleri kabul ettiler. Bu kabulde, Gazinin Merkez Heyeti üyelerini tebrik ettiği, başarılar dilediğini tahmin etmek güç olmasa gerek. Ayrıca, Kurultayın değerlendirilmesinin yapıldığını da bu tahmine ekleyebiliriz. Gazi, aynı gün, Kurultayın tamamlanması dolayısıyla Başbakan İsmet (İnönü) Bey'e bir telgraf göndererek; Kurultayın değerli çalışmasından, yüksek duygular ortaya koymasından ne kadar sevindiğini bildirmişlerdir. Telgrafta ayrıca Kurultayın kapanışında İsmet Bey'in adı geçince çok alkışlandığı da belirtilmiştir.
1931 - Başbakan İsmet İnönü ile Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın Yunanistan'ı ziyaretleri sırasında, 1930 Türk-Yunan Dostluk Antlaşması yürürlüğe konuldu.
1930 - Türkiyenin de katıldığı Birinci Balkan Konferansı Atinada başladı.
1927 - Atatürk'ün, Veteriner Kongresi'nin saygı ve bağlılık telgrafına teşekkürü.
1926 - İstanbul Boğazı'nda trenler için vapur seferleri başlatıldı.
1925 - İlk Cumhuriyet Altını İstanbul Darphanesinde basıldı. İlk para Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi.
1924 - Atatürk'ün, Sarıkamış'ta Türkocağı'nı, Hükümet Binası'nı ve Belediye'yi ziyareti, heyetleri kabulü, akşam Lâtife Hanım'la beraber Kurtuluş Savaşı ile ilgili bir piyesi seyretmesi.
1923 - İstanbul'un düşman işgalinden kurtuluşu.
5 Ekim 1923'te İstanbul'un Anadolu yakasına gelen Türk ordusu, 6 Ekim 1923 günü coşkun bir bayram havası içinde, sevinç gözyaşları arasında ve çiçek yağmuru altında İstanbul'a girdi.
1922 (3-11 Ekim) - Mudanya Konferansı görüşmeleri.
İsmet Paşa'nın, Mudanya Konferansı görüşmeleri hakkında Bursa'dan Atatürk'e geniş raporu.
Mustafa Kemal, Ankaranın Onursal Hemşeriliğini kabul etti:
Atatürk'ün, Ankara halkına, 2 Ekim 1922 günü teklif edilen Ankara Hemşeriliği'ni kabul ettiğine dair Belediye aracılığıyla yazısı: "...Sevgili milletimizin bütün bir düşmanlık âlemine karşı zaferle taçlandırdığı İstiklâl Mücadelesi Tarihi'nde Ankara adı en aziz bir yeri koruyacaktır. Büyük Millet Meclisi, sizin yiğitlik ortamınızda korkusuzca bağımsızlık mücadelesine devam edebilmiştir. Bu sebeple Ankaralı hemşerilerimin, vatanın kurtuluş mücadelesinde ayrı bir şeref hissesi vardır."
Atatürk'ün, beraberinde içişleri Bakanı Fethi (Okyar) Bey olduğu halde akşam Albay Mougin'i ziyareti.
1920 - Venizelos'un, Lloyd George'a yazısı:
"...Türk hükümetinin Mustafa Kemal'i ortadan kaldıramayacağına kanaat getirdim. Sultan'ın daha fazla asker göndermesi milliyetçileri kuvvetlendiriyor. Mustafa Kemal'e karşı tedbir olarak:
1- "Bütün Türkleri İstanbul'dan atalım (!)"
2- "Karadeniz'de Pontus Rum Devleti'ni kuralım (!)"
1919 - Atatürk'ün, Balıkesir'de Kuva-yi Milliye Reisi Hacim Muhittin (Çarıklı) Bey'e telgrafı: "...Aydın vilâyetimizin mukaddes topraklarını kirleten Yunanlıları kesinlikle kovup uzaklaştıracağımıza kesin güvenimiz mevcuttur. Bu kanaatleri orada bulunan bütün, aynı millî imanı taşıyan kahraman arkadaşlarımıza iletmenizi."
1918 - Atatürk'ün gece Halep'e gelişi ve Baron Oteli'ne yerleşmesi.
Osmanlı Hükûmeti'nin ateşkes antlaşması isteği ile Amerika'ya başvurması (4 Ekim 1918'de Almanya, 5 Ekim 1918'de Avusturya-Macaristan da ateşkes isteğinde bulunmuştur).
1915 - Bulgaristan'ın savaşa girişi.
İlk Fransız birliklerinin Selanik'e girişi.
Avusturya ve Alman birliklerinin Belgrad'ı alması.
Bulgaristan'ın Sırbistan'a savaş açması.
Fransa'nın Bulgaristan'a savaş açması.
İtalya'nın ve Rusya'nın Bulgaristan'a savaş açması.
1911 - İtalyan kuvvetleri Gelibolu'yu işgal etti.
Mustafa Kemal, Tobruk'ta ve Derne'de, İtalyanlara karşı savunma ve oyalama savaşlarına katıldı.
Atatürk'ün, İstanbul'dan Selanik'te bulunan Salih (Bozok) Bey'e mektubu: "...Birinci Şube'ye devam ediyorum. Mümkünse annemi görüp müteselli et!"
1908 - Bulgaristan, Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti.
Avusturya imparatorunun ilhak notasını imzalamasıyla Bosna-Hersek, Osmanlı toprağı olmaktan çıktı.

1864 - Hindistan'daki Kalküta şehrinde siklon: 60,000 ölü.
1892 - Dalton Kardeşler öldürüldü.
1896 - Avusturya gazetesi Wiener Presse, Alman fizikçi Wilhelm Roentgen'in yeni bir radyasyon çeşidi (bugünkü bilinen adıyla x ray) bulduğunu açıkladı.
1925- İlk Cumhuriyet Altını İstanbul Darphanesinde basıldı. İlk para Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi.
1926- İstanbul Boğazı'nda trenler için vapur seferleri başlatıldı.
1930 - Dünyanın en büyük hava gemisi R.101 havada patladı: 44 kişi öldü.
1931- Başbakan İsmet İnönü ile Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın Yunanistan'ı ziyaretleri sırasında, 1930 Türk-Yunan Dostluk Antlaşması yürürlüğe konuldu.
1934 - İspanya'da iç savaş başladı.
1947 - Atina'da yapılan Akdeniz Atletizm Yarışmaları'nda Türkiye birinci oldu.
1953 - Türkiye, BM Güvenlik Konseyi'ne 40 oyla üye seçildi.
1958 - Fransa'da 5.ci Cumhuriyet ilan edilmiş Charles de Gaulle ilk cumhurbaşkanı olmuştu.
1962 - Beatles'ın ilk hit şarkısı Love me do piyasaya çıktı.
1970 - Enver Sedat, Mısır devlet başkanı oldu.
1979- İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş, bir aşk skandalı sonucu hükümetten istifa etti.
1979- Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat, Ankara'ya geldi; FKÖ temsilciliği açıldı.
1988 - Şili'de Pinochet rejimine karşı referandum yapıldı.
1989 - Dalai Lama, Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1997- Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. En iyi film ödülünü, Ferzan Özpetek'in yönettiği Hamam filmi aldı.
1999 - Muğla'nın Marmaris İlçesinde richter ölçeğine göre 6.2 büyüklüğünde ki depremde 100'e yakın kişi yaralandı.
2000 - Belgrad'da kitlesel gösteriler sonucu Slobodan Miloević Sırbistan başkanlığından istifa etmek zorunda kaldı.

Doğumlar

1547 - Miguel de Cervantes, Don Kişot romanının yazarı
1713 - Denis Diderot, Fransız yazar ve filozof
1781 - Bernhard Bolzano, Çek filozof ve matematikçi (ö 1848)
1887 - René Cassin, Fransız hukukçu (ö. 1976)
1908 - Mehmet Ali Aybar Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) eski lideri ve Sosyalist Devrim Partisi'nin (SDP) kurucu genel başkanı. (ö.1995)
1923 - Philip Berrigan, ABD'li barış eylemcisi, anarşist papaz (ö. 2002)
1936 - Vaclav Havel, Çek oyun yazarı ve cumhurbaşkanı
1958 - Neil deGrasse Tyson, ABD'li astrofizikçi

Ölümler

578 - II. Justin, Bizans imparatoru (d. 520~)
1056 - III. Heinrich, Kutsal Roma İmparatoru (d. 1017)
1285 - III. Philippe, Fransa kralı (d. 1245)
1647 - Evangelista Torricelli, İtalyan fizik ve matematik bilgini (d. 1608)
1657 - Katip Çelebi, Osmanlı bilgini (d. 1608)
1880 - Jacques Offenbach, Fransız besteci (d. 1819)
1996 - Fehmi Ege, Türk tango müziği bestecisi (d. 1902)
 
Üst Alt