• Hoşgeldin ziyaretçi , forumdan daha fazla yararlanmak için buradan üye olunuz...

3 Mart Subat gerçekleşen önemli olaylar

  • Konbuyu başlatan mopsy
  • Başlangıç tarihi
  • Cevaplar 0
  • Görüntüleme 4K

Okunuyor :
3 Mart Subat gerçekleşen önemli olaylar

mopsy

Emektar
Üye
Merhaba!

1931 - Atatürk'ün, milletvekili seçiminin yenilenmesinin uygun olacağı hakkında Cumhuriyet Halk Partisi Başkanlığı'na mektubu: "...Her türlü girişimlerimizde ilham ve kuvvet kaynağıolan milletimizin hakkımızdaki güveni tekrar belirince, millî ülkümüze yürümekte dayandığımız temelin ne kadar sarsılmaz olduğu bir daha görülmüş olacağı inancındayım."
Atatürk'ün, Afyon'dan Ankara'ya gelişi.
İstanbul’da toplanan Berberler Kongresi’nde berber dükkânlarının Cuma günleri tatil edilmesi kararlaştırıldı.
1926 - Hakimlerin özlük haklarını düzenleyen kanun kabul edildi.
1925 - Yeni hükümet İsmet Paşa başkanlığında kuruldu.
İsmet (İnönü) Paşa'nın Başbakanlığa atanması ve kabine kuruşu.
(25 Ekim 1937'e kadar bu görevde kalmıştır).
1925 - Başbakan İsmet İnönü, Şeyh Sait Ayaklanmasının bastırılması için hükümete geniş yetkiler veren Takrir-i Sükûn Kanunu'nu TBMM'den çıkardı.
İngilizler, Orta Doğu'daki zengin petrol yataklarını denetim altında tutmak için daha Birinci Dünya Savaşı yıllarından itibaren bazı faaliyetlerde bulunmuşlardı. Bunlardan biri de Güneydoğu Anadolu'da kendi himayelerinde bir devletin kurulmasıydı. Lozan Antlaşması'yla bu oyun bozuldu. Fakat İngilizler, emellerinden vazgeçmediler. Lozan'da halledilemeyen Musul sorununun görüşüldüğü sırada, cumhuriyet rejimine karşı olanları kullanarak Güneydoğu ve Doğu Anadolu illerinin bir kısmında etkili olan bir ayaklanma çıkarttılar. Şeyh Sait isimli kişinin başkanlığında çıkmış olan bu ayaklanmaya Şeyh Sait Ayaklanması adı verilmiştir.
Şeyh Sait Ayaklanması, Ergani ilçesine bağlı Piran köyünde başladı (13 Şubat 1925). Kısa sürede etrafa yayıldı. Muş, Elazığ ve Diyarbakır yöresinde etkili olan ayaklanmanın bastırılması için hemen tedbirler alındı, önce sıkıyönetim ilân edilerek olaylar yatıştırılmaya çalışıldı. Bu yeterli olmayınca Başbakan Fethi Bey istifa etti.
3 Mart 1925'te başbakan olan İsmet İnönü, ayaklanmanın bastırılması için hükümete geniş yetkiler veren Takrir-i Sükûn Kanunu'nu TBMM'den çıkardı. Diğer taraftan ordu birlikleri harekete geçirildi. Yapılan plânlı askerî harekât ile, isyancılar dağıtılıp, elebaşıları yakalandı. Suçlular İstiklâl Mahkemelerinde yargılandılar. Suçlu görülenler çeşitli cezalara çarptırıldılar. Yapılan soruşturmada isyancıların bir kısmının Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'na mensup oldukları belirlendi. Bunun üzerine parti 3 Haziran 1925'te kapatılarak, cumhuriyet rejimine yönelen önemli bir tehlike ortadan kaldırılmış oldu.
1924 - Halifeliğin kaldırılması.
Hilafetin kaldırılış günü ve diyanet işleri başkanlığı'nın kuruluş yıldönümü.
Halife Abdülmecid Efendi trenle İsviçre'ye gönderildi.
Eğitimde ve Öğretimde Birlik Günü.
Ülkemizde laik öğretime geçiş, Anayasa'nın 174. maddesiyle korumaya alınan 03 Mart 1924 günlü, 430 sayılı Öğretim Birliği Yasası ile gerçekleştirilmiştir. Bu Yasa ile,
- Türkiye'deki tüm okullar, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmış,
- Şeriye ve Evkaf Bakanlığı ile vakıflarca yönetilen medreseler ve dini eğitim veren okullar kapatılmış,
- Diyanet uzmanları yetiştirmek üzere ilahiyat fakültesi, imam ve hatip gibi din hizmetlerini yürüteceklerin yetiştirilmesi amacıyla okullar açılması için Milli Eğitim Bakanlığı'na görev ve yetki verilmiştir.
Öğretim birliği ilkesinin amacı, akla ve bilime dayalı programlarla çağdaş uygarlık hedefine yönlendirilmiş yurttaşlar yaratmaktır.
3 Mart 1924'te Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabul edilmesiyle, her kademedeki okullarda eğitim birliği sağlandı. Medreseler kapatılarak, ulusal, lâik ve çağdaş eğitim kurumlarıyla Türkiye Cumhuriyeti gelişimini sürdürdü.
Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunu'nun kabulü.
Hilâfetin kaldırılmasına ve Osmanlı Hanedanı'nın Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarılmasına dair Kanun'un kabulü. Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti kaldırıldı. (Genelkurmay Başkanlığı, hükümet ve siyaset dışına çıktı)
Helifeliğin, Şeriye ve Evkaf Vekaleti (Din ve Vakıf İşleri) ile Erkan-ı Harbiye-i Umumiye (Genel Kurmay) Vekaleti kaldırıldı (laik devlete doğru ilk adım), Tevhid-i Tedrisat (Eğitim veÖğretim Birliği) yasasının kabulü.
Seriye ve Evkaf Vekâleti ile Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti'nin kaldırılmasına dair Kanun'un kabulü. (Seriye ve Evkaf Vekâleti'nin dinî hizmetlerini yürütmek üzere Diyanetİşleri Başkanlığı, Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti'nin yerine Genelkurmay Başkanlığı kurulmuştur). [Kocatürk]
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasının ardından TBMM’nin 3 Mart 1924’te kabul ettiği 431 sayılı kanunla, Osmanlı Hanedanı’nın 144 üyesi sınırdışı edildi. Sirkeci İstasyonu’ndan 5 Mart akşamı kalkan Simplon Ekspresi’ndeki yolcular, dönüşü olmayan bir yola çıkmıştı.
Halk Fırkası meclis grubunda halifeliğin kaldırılması ile ilgili önerge hazırlandı. Önergeye Konya mebusu Musa Kazım ile Eskişehir mebusu Azmi Bey karşı çıktı. Meclis'teki görüşmelerden sonra "hilafetin ilgasına ve hanedanı Osmani'nin Türkiye Cumhuriyeti memaliki" dışına çıkarılmasına dair kanunu kabul edildi.
Atatürk'ün. Darülfünun adına saygı ve bağlılık duygularını ileten İstanbul Darülfünun Emini İsmail Hakkı (Baltacıoğlu) Bey'in telgrafına cevabı: "Memleketimizde demokrasi vecumhuriyet ilkelerinin tam ve kesin şekilde uygulanması ve memleketimizin bilim ve uygarlık tarihinde lâyık olduğu yüksek düzeye erişme hususunda Darülfünunumuzun görüşü ve ilme dayalı şuurlu çalışma ve uyarılarının daima en kıymetli ve yararlı etken olduğunu bu vesile ile de tekrar eder, hakkımda samimî şekilde hislerini belirten muhterem heyetinize teşekkürlerimin iletilmesini rica ederim."
1922 - Ankara'da, Sovyet Elçisi Aralof'un, Elçilik binasında, Atatürk şerefine öğle yemeği vermesi ve Aralof'un söylevine Atatürk'ün cevap konuşması: "..Devletlerin başlı başına ayrıayrı kuvvetli olması, ayrı ayrı bağımsızlık fikriyle duygulanmış ve hazırlanmış bulunması lâzımdır."
1921 - Atatürk'ün, Afganistan'ın kurtuluş günü münasebetiyle Afgan Elçiliği'nde verilen ziyafette Afganistan Elçisi'nin söylevine cevap konuşması.
1920 - Yunanlılar'ın ileri harekata başlaması.
Yunanlılar, Gölcük Yaylası ile Bozdağ'ı işgal etti.
İngiltere'nin baskıları karşısında Ali Rıza Paşa kabinesi istifa etti.
Yeşilordu Cemiyeti kuruldu. (Bazı kaynaklar bu konuda farkı tarihler vermektedir.)
İsmet (İnönü) Bey'in, İstanbul'daki durum ve Kuva-yi Milliye aleyhindeki faaliyetler hakkında Atatürk'e telgrafı.
Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti örgütüne, merkez şubelerin resmî işlemlerinin tamamlanmasını isteyen genelgesi.
Atatürk'ün, Kara Vasıf ve Baha Sait Beylerin girişimlerinin Heyet-i Temsiliye tarafından uygun görülmediğine dair Kâzım Karabekir'e telgrafı: "İçeride ve dışarıda siyasî ve icraîtedbirlerden millete karşı, dünyaya karşı, tarihe karşı Heyet-i Temsiliye'nin sorumlu olduğunu açıkça bildirdik. Baha Sait Bey'in Bakû'de bulunduğu anlaşılıyor. Oradaki kişilere bu adamın Cemiyetimiz ve memleketimiz adına hiçbir sıfat ve yetkiye sahip olmadığının tarafınızdan bildirilmesi." [Kocatürk]
1920 (3-4) - Atatürk'ün, Manyas ve Gönen bölgelerinde ikinci defa isyan çıkaran Ahmet Anzavur'un milletçe kınanması hakkında vilâyetlere telgrafı: "...Vatanımızın bütünlüğü ve bağımsızlığı ve milletimizin dayanışma düzeninin aleyhinde çalışan Ahmet Anzavur ve yandaşlarını bütün milletçe kınama ve lanetleme suretiyle mukaddes millî birliğimizin bozulmaz olduğunu göstermek üzere Belediye ve Merkez Heyetleri tarafından İstanbul basınına telgraflar çekilmesine aracılığınızı rica ederiz." [Kocatürk]
1919 - Sadrazam Tevfik Paşa hükümeti istifa etti.
"Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Milliye Cemiyeti"nin Erzurum şubesinin kuruluşu.
Atatürk'ün, Harbiye Nazırı Ömer Yaver Paşa'nın 24 Şubat 1919 tarihli yazısına cevabı: "...Herhalde ordu komutanlığından istifa etmedim, adı geçen komutanlıktan uzaklaştırılmadım veya emekli edilmedim. Yaver Paşa Hazretleri'nin bana emsal göstermek istediği kişilerin hiçbiri emsalim değildir. Kanun ve kazanılmış hakkım göz önüne alınarak gereken işlemin yapılması."
1918 - Rusya'nın, "Brest-Litovsk Antlaşması'nı imzalayarak I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesi.
İkinci, Brest-Litovsk antlaşması (Avrupa imparatorlukları ve Rusya).
Erzurum'un geri alınması.
Birinci Alman saldırısı; Somme bölgesinde.
Doullens konferansı, Foch'un Müttefikler'in Batı Orduları başkomutanlığına atanması.
1917 - Başkomutan Vekili Enver Paşa'nın, durumu yerinde inceledikten sonra emri: "Medine'nin boşaltılması ve Hicaz'daki kuvvetlerin, Filistin'de kullanılmak üzere geri çekilmesi.
1912 - Derne bölgesindeki yerel kuvvetlerin, İtalyanlara baskın şeklinde taarruzu, şiddetli çarpışmalar olması ve Atatürk'ün komuta ettiği Doğu Kolu'nun taarruzu karşısında düşmanın bozguna uğrayarak ağır kayıplar verişi.
1865 - HSBC'nin kuruluşu (Hongkong and Shanghai Banking Corporation).
1875 - Kapalı alanda ilk buz hokeyi, Montreal'de oynandı.
1875 - Georges Bizet'nin Carmen Operası Paris'te Opéra Comique'te ilk kez perdelerini açtı.
1878 - Osmanlı devleti ile Rusya arasında Ayastefanos antlaşması imzalandı. Bulgaristan özerkliğini ilan etti.
1883 - Mektebi Sanayii Nefise (Güzel Sanatlar Akademisi) öğretime açıldı.
1891 - Futbolda penaltı atışı kuralı getirildi.
1915 - İleride NASA adını alacak olak NACA (National Advisory Committee for Aeronautics) kuruldu.
1923 - Bölgedeki denetimini kaybetmek istemeyen İngilizler, Güneyli Kürtlere saldırdılar. İngiliz hava kuvvetlerinin başlattığı saldırılarda Kürt köyleri bombalandı ve 10,000 kişi hayatını kaybetti. Yaşanan bu olay üzerine Berzenci hareketi 1924 yılında yenildi
1923 - Time dergisinin ilk sayısı yayımlandı.
1924 - Halifeliğin kaldırılması ve Osmanlı hanedanı mensuplarının yurtdışına çıkarılmasına ilişkin yasa kabul edildi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarıldı. Şer'iye ve Evkaf ve Genelkurmay bakanlıkları kaldırıldı. Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu. Genelkurmay Başkanlığı oluşturuldu ve hükümetten ayrıldı.
1925 - Şeyh Said ayaklanmasının büyümesini önlemek için, Takrir-i Sükun Kanunu kabul edildi; İstiklal Mahkemeleri kuruldu.
1931 - İstanbul'da toplanan Berberler Kongresi'nde berber dükkânlarının cuma günleri tatil edilmesi kararlaştırıldı.
1938 - Suudi Arabistan'da petrol bulundu.
1942 - Türk Ressamlar Cemiyeti İstanbul'da kuruldu. Güzel Sanatlar Birliği'nden İbrahim Çallı, D Grubu'ndan Halil Dikmen, Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar Birliği'nden Mahmut Cudave bağımsız sanatçılardan Hamit Görele tarafından kurulan cemiyet büyük ilgi gördü ve daha kuruluş evresinde üye sayısı 70'e ulaştı.
1949 - Atina'da sahnelenen Madame Butterfly temsilinde başrolü oynayan soprano Ayhan Alnar büyük başarı kazandı. Yunanlı seyirciler temsil bitiminde Ayhan Alnar'ı ayakta alkışladılar.
1952 - İslam Demokrat Partisi mahkeme kararıyla kapatıldı. Genel Başkan Cevat Rifat Atilhan ve 15 kurucu üye hakkında soruşturma açıldı.
1954 - İstanbul Belediyesi ile Hazine arasında ihtilaf konusu olan Çırağan Sarayı, bir kanunla İstanbul Belediyesi'ne devredildi. Çırağan Sarayı enkazı, 1955 yılı sonuna kadar otel haline getirilecek.
1962 - Anayasa ve demokratik nizama karşı fiil ve davranışları önlemek amacıyla hazırlanan "Tedbirler Kanunu" Millet Meclisi'nde kabul edildi.
1955 - Elvis Presley ilk kez televizyonda göründü.
1969 - NASA, Apollo 9 uzay aracını fırlattı.
1969 - Sirhan Sirhan, Robert F. Kennedy'yi öldürdüğünü mahkemede itiraf etti.
1973 - Milli Güven Partisi, Cumhuriyetçi Parti ve bağımsızlar Cumhuriyetçi Güven Partisi'ni kurdular. Turhan Feyzioğlu genel başkan seçildi.
1974 - Türk Hava Yolları'nın DC-10 tipi 'Ankara' yolcu uçağı, Paris'te Orly Havaalanı yakınlarında düştü. Bu tarihe kadar dünya sivil havacılık tarihinde gerçekleşen en büyük kazada 346 kişi öldü.Bkn: Türk Hava Yolları Uçuş 981
1977 - Gazeteci, yazar Zekeriya Sertel, 25 yıl aradan sonra 1977'de Türkiye'ye geldi. Uluslararası Gazete Sahipleri Federasyonu'nun cumhurbaşkanına ve başbakana gönderdikleri mektuplar olımlu sonuç verdi. Danıştay kararıyla Zekeriya Sertel 1952 yılında ayrıldığı Türkiye'ye dönebildi.
1983 - İspanya'dan engizisyon baskısından kaçarak Osmanlı İmparatorluğu'na sığınan Museviler, Türkiye'ye gelişlerinin 500. yılını kutladılar.
1989 - İstanbul'da Kadıköy Hal Binası dönüştürülen Haldun Taner Tiyatrosu açıldı.
1993 - Tarihi Baruthane binası, "Ataköy Yunus Emre Kültür ve Sanat Merkezi" adıyla hizmete açıldı.
1994 - Öğretim Elemanları Sendikası kuruldu.
1997 - Dünyanın güney yarımküredeki en yüksek binası, Yeni Zelanda'nın Auckland kentindeki Sky Tower, 2 buçuk yıl süren inşaatı tamamlanarak hizmete açıldı.
2001 - 2001 yılının 3-6 Mart tarihleri arasında Hindistan’ın Kalküta kentinde düzenlenen seks işçileri karnavalına dünyanın çeşitli ülkelerinden katılan, 25.000’i seks işçisi olmak üzere 50.000’in üzerindeki kişi 3 Mart’ın “Dünya Seks İşçileri Hakları Günü” olarak kutlanmasına karar verdi. O günden sonra 3 Mart dünyanın birçok ülkesinde seks işçilerinin haklarını dile getirdikleri bir onur günü olarak kutlanmaya başlandı.
2002 - İsviçre'de halk oylaması sonuçlandı: Birleşmiş Milletler'e üye olmaya "evet" dediler.
2005 - Steve Fossett, tek başına, bir uçakla hiç durmaksızın ve yakıt ikmali yapmaksızın dünya turu atan ilk kişi oldu. Yolculuk 40.234 km idi ve 67 saat 2 dakika sürdü.
2006 - Randy Cunningham rüşvet suçundan 8 yıl 4 ay hapis ile 1.8 milyon dolar para cezasına mahkum oldu. Savcı on yıl ceza istemişti. Bu mahkeme kararı, Amerikan tarihinde bir kongre milletvekiline verilen en yüksek cezalardan biri.

Doğumlar

1583 - Edward Herbert, İngiliz diplomat, şair ve filozof (ö. 1648)
1606 - Edmund Waller, İngiliz şair (ö. 1687)
1652 - Thomas Otway, İngiliz oyun yazarı (ö. 1685)
1800 - Heinrich Georg Bronn, Alman jeolog (ö. 1862)
1845 - Georg Cantor, Alman matematikçi (ö. 1918)
1847 - Alexander Graham Bell, İskoç mucit (ö. 1922)
1863 - Arthur Machen, Galli yazar (ö. 1947)
1868 - Alain, Fransız filozof (ö. 1951)
1893 - Beatrice Wood, ABD’li seramik sanatçısı (ö. 1998)
1895 - Ragnar Anton Kittil Frisch, Norveçli ekonomist, Nobel Ödülü sahibi (ö. 1973)

Ölümler

1459 - Ausiàs March, Katalan şair (d. 1397)
1703 - Robert Hooke, İngiliz bilim adamı (d. 1635)
1706 - Johann Pachelbel, Alman besteci (d. 1653)
1765 - William Stukeley, İngiliz arkeolog (d. 1687)
1768 - Nicola Porpora, İtalyan besteci (d. 1686)
1927 - Mikhail Artsybashev, Rus yazar (d. 1878)
1932 - Eugen d'Albert, Alman besteci (d. 1864)
1980 - Tayfur Sökmen, Türk politikacı, Hatay Devleti Cumhurbaşkanı (d. 1892)
1982 - Georges Perec, Fransız yazar (d. 1936)
1983 - Georges Remi Hergé, Çizgi roman Tenten'in çizeri. (d. 1907)
1983 - Arthur Koestler, Avusturyalı yazar (d. 1905)
1986 - Osman Kibar, Türk politikacı (d. 1909)
1993 - Albert Sabin, Polonya asıllı ABD'li tıp araştırmacısı. Ağızdan uygulanan çocuk felci aşısını geliştirdi (b. 1906)
1994 - Cihat Burak, Türk ressam (d. 1915)
1995 - Mustafa Irgat, Türk şair ve ressam (d. 1950)
1996 - Marguerite Duras, Fransız yazar (d. 1914)
2008 - Giuseppe Di Stefano, İtalyan opera sanatçısı, tenor (d. 1921)
2009 - Yusuf Hayaloğlu, Türk şair (d. 1953)
 
Üst Alt