yapay zeka nedir?

Yapay zekâ, insanın düşünme yöntemlerini analiz ederek bunların benzeri yapay yönergeleri geliştirmeye çalışmaktır.

Bir bakış açısına göre, programlanmış bir bilgisayarın düşünme girişimi gibi görünse de bu tanımlar günümüzde hızla değişmekte, öğrenebilen ve gelecekte insan zekasından bağımsız gelişebilecek bir yapay zekâ kavr***** doğru yeni yönelimler oluşmaktadır.Bu yönelim, insanın evreni ve doğayı anlama çabasında kendisine yardımcı olabilecek belki de kendisinden daha zeki, insan ötesi varlıklar yaratma düşünün bir ürünüdür.Bu düş, 1920 li yıllarda yazılan ve sonraları Isaac Asimov'u etkileyen modern bilim kurgu edebiyatının öncü yazarlarından Karel Čapek'in eserlerinde dışa vurmuştur. Karel Čapek, R.U.R adlı tiyatro oyununda yapay zekâya sahip robotlar ile insanlığın ortak toplumsal sorunlarını ele alarak 1920 yılında yapay zekanın insan aklından bağımsız gelişebileceğini öngörmüştü.:confused::confused::confused::confused:
 

Yapay Zeka

Bu soru-cevap tipi makalede meslekten olmayan kişilere yapay zeka hakkında temel sorular ve çok derin olmamasına özen gösterdiğim yanıtlarını içerir. Burada açıklanan düşünceler doğru olmakla birlikte Yapay Zeka (YZ) araştırmacılarının tümüyle ortak vargısı olmayabilir.

S: Yapay Zeka Nedir?
C: Bu zeki makineler, özellikle zeki bilgisayar programları yapmanın bilimi ve mühendisliğidir. Bilgisayar kullanarak insan zekasına benzer görevleri anlamakla ilgilidir ancak YZ biyolojik gözlemlere dayalı metodlarla inşa edilmek zorunda değildir.

S: Evet, peki zeka nedir?
C: Zeka amaçlara ulaşma yeteneğinin hesaplanabilirlik kısmıdır. İnsanlarda, hayvanların birçoğunda ve bazı makinelerde değişik türde ve derecelerde zeka bulunmaktadır.

S: Zekanın insan zekasına dayalı olmayan kesin bir tanımı bulunmakta mıdır?
C: Henüz değil. Problem şu ki zeka diyebileceğimiz hesaplanabilir işlemlerin genellikle ne türlerde olduğunu karakterize edemememizdir. Zeka mekanizmasının bazı türlerini anlıyoruz ama diğerlerini değil.

S: Zeka "bu makine zekidir ya da değildir?" sorusunun yanıtı olarak evet ya da hayır olabilecek kadar yalın bir şey midir?
C: Hayır. Zeka mekanizmalar içerir, ve YZ araştırmaları bilgisayarların bunların bazılarının nasıl kullanılacağını ve diğerlerinin kullanılmayacağını keşfetti. Eğer yalnızca mekanizmalara dayalı bir görev gerekirse bugün bunlar iyi anlaşılmıştır. Bilgisayar programları bu tip görevlerde çok etkili performanslar vermektedir. Bu tür programlar 'biraz zeki' olduklarını düşündürüyor.

S: YZ İnsan zekasını simüle etmekle ilgili değil midir?
C: Bazen evet, ama daima ya da genellikle bile değil. Aslına bakarsanız, makinelere diğer insanları gözleyerek ya da kendi metodlarımızı kullanarak problemleri nasıl çözeceklerini öğrenebiliriz. Diğer taraftan, YZ'de çalışmanın çoğu gerçek dünya problemlerini çözmede insan veya hayvana tercih etmektir. YZ araştırmacıları insanlarda gözlenmemiş ya da insanların yapabileceğinden daha çok işlem gücü gerektiren metodlardan bağımsızdır.

S: IQ Ne hakkındadır? Bilgisayar programlarının bir IQ'su var mıdır?
C: Hayır. IQ çocukların zeka gelişimi üzerine kurulu bir sınıflandırma puanıdır. Çocukların normal yaşlarında yapabilecekleri ile yaşlarına göre yapabildikleri arasında yaşı belirleyen bir orandır. Yelpaze yetişkinlerde uygun şekilde genişlemiştir. IQ hayattaki başarı veya başarısızlığı değişik ölçülerle tanımlar, ancak IQ testlerinde yüksek skor almakla yapılış amaçları arasında bağlantı olacaktır. Örneğin uzun bir sayı grubunu geriye doğru saymak bir çocuğun diğer zeka yetenekleri ile iyi bir bağıntıyı sağlar, hatta çocuğun anlık hesap yeteneği hakkında da ölçülebilir bir bilgi verir. Bununla birlikte, 'rakam karıştırma' en sınırlı bilgisayar için bile sıradan bir iştir.
Bununla birlikte, azı IQ test problemleri AI'ya meydan okumak için kullanışlıdır.

S: İnsan ve bilgisayar zekası hakkında diğer karşılaştırmalar nelerdir?
C: Arthur R. Jensen [Jen98], insan zekasında öncü araştırmacılardır. İlgili kaynaklara bakabilirsiniz.

John McCarthy
Stanford Üniversitesi
Bilgisayar Bilimleri Bölümü
Kasım 12, 2007
çeviren: Ali Eskici
 
Üst