• Hoşgeldin ziyaretçi ÜYE OLARAK Özgün Haber ve Makalelerinizi kaynak göstererek uygun olan katogoriye ekleyebilirsiniz.

AGATHA CHRISTIE KİMDİR?

POLİSİYE KRALİÇESİ AGATHA CHRISTIE​

Agatha Mary Clarissa Christie (15 Eylül 1890 – 12 Ocak 1976), İngiliz yazar, popüler edebiyatın en önemli isimlerinden biri ve dedektif Hercule Poirot tipinin yaratıcısıdır.

Babası Frederick Alvah Millet, Agatha henüz küçük yaştayken öldü. Annesi tarafından evde eğitilen küçük kız, yalnız bir çocukluk geçirdi. Küçük yaşta öyküler yazmaya başladı. 16 yaşında, şan öğrenimi görmek üzere Paris’e yollandıysa da kısa sürede bundan vazgeçti. Ciddi anlamda ilk edebi denemeleri, duygusal konuları ele alan öyküler oldu. 1914’te Arvhibald Christie adlı bir doktorla evlendi ve yeniden Fransa’ya gitti. Oradayken vakit geçirmek üzere okuduğu dedektif öykülerinin daha iyilerini yazabileceğini düşünerek ilk polis romanı olan The Mysterous Affair at Styles’ı (Styles’daki Esrarengiz Olay) yazdı. Kitap çeşitli yayınevinlerince geri çevrildikten sonra 1920’de Bodley Head Yayınevi tarafından kabul edildi. Styles, Agatha Christie’nin ilk Hercule Poirot’u romanıdır.

Hercule Poirot, zekası, espri yeteneği, keskin gözlemciliği ve Avrupalı inceliği ile seçkinleşen Belçikalı bir dedektiftir. Cinayetleri “küçük gri hücreler” dediği beynini kullanarak çözmesi ve bu arada da İngiliz yüksek sınıfının özel yaşamının saklı yönlerini ortaya dökmesi ile tanınır. Agatha Christie’nin arka arkaya yazmaya başladığı polis romanları Poirot tipine uluslararası ün kazandırdı. Yazar ayrıca Miss Marple adının verdiği bir tip daha yarattı. Sevimli bir yaşlı kız olan amatör dedektif Miss Marple da çok tutuldu. 1928’de ilk kocasından boşanıp Max Mallowan’le evlendikten sonra birçok ülke gezip görme fırsatı bulan Christie’nin romanları 1930’larda çoğunlukla uluslararası mekânlarda geçmeye başladı.

Hayranlarınca her kitabı beğenilmekle birlikte, Agatha Christie’nin edebi kaygılarla yazdığı bazı romanlar eleştirmenlerin de dikkatini çekti. Örneğin Roger Ackroyd Öldürüldü romanının anlatıcısı katilin kendisidir. On Küçük Zenci ise polis romanının klasikleri arasındadır. Ölümünden sonra yayınlanan Son Perde ise, yazar ilk romanının geçtiği mekân olan Styles’daki eve döner ve cinayeti Harcule Poirot’ya işletir. Agatha Christie, İngiliz töre romanı geleneğinde yazığı polis romanları ile dünya edebiyatında kendine özgü bir yerin sahibi olmuştur.

Cesetler Merdiveni
Ölümün Tam Zamanı
Dersimiz Cinayet
Üç Yanlış Üç Ceset
Cinayet Alfabesi
Noel'de Cinayet
Bağdat'a Geldiler
Briç Masasında Cinayet
On Küçük Zenci
Ölüm Çığlığı
Elmayı Yılan Isırdı
Köşkteki Esrar
16.50 Treni
Acı Kahve
Beklenmeyen Misafir
Bilinmeyen Hedef
Büyük Dörtler
Cenazeden Sonra
Cinayetler Kulübü
Doğu Ekspresinde Cinayet
Fare Kapanı
Filler de Hatırlar
Işıklar Sönünce
Mavi Trenin Esrarı
Nil'de Ölüm
Ölüm Büyüsü
Ölüm Diken Üstünde
Ölüm Oyunu
Porsuk Ağacı Cinayeti
Sıfıra Doğru
Sonuncu Kurban
Şampanyadaki Zehir
Üç Perdelik Cinayet
Üçüncü Kız
Ve Perde İndi Bu kitabı muhakkak okuyun tavsiyemdir.
Zehri Kim Verdi?
Ölümün Sesi
Sevimli Örümcek
Son Haber
Şeytan Dönemeci
 
POLİSİYE ROMAN VE AGATHA CHRİSTİE-DOĞMUNUN 120. YILI
Agatha Christie, 78 roman, 19 oyun, 100den fazla kısa hikâye yazdı. 58 yıldır hiç aralıksız sergilenen tiyatro oyunu The Mousetrap / Fare Kapanı, 25.000inci performansına yaklaştı. Romanları 50den fazla dile çevrildi, iki milyardan fazla sattı. Sahnede, ekranda, beyazperdede, radyoda o var. Eserleri çizgi roman ve video oyunu da oldu. Kitapları 30dan fazla sinema, 50den fazla TV filmine, 18 çizgi romana ve 8 video oyununa uyarlandı.

5n 1k bir gazetecilik terimi; "Ne? Ne zaman? Nerede? Nasıl? Neden? Kim?"... Aynı zamanda bir cinayet çözülürken de başvurulan sorular...
Gazeteci, bir yazı yazarken ya da haberleri hazırlarken yazının veya haberin içinde bu soruların cevaplarının olup olmadığına nasıl bakıyorsa; olay mahallini inceleyen kişi de yine aynı soruların cevaplarını arıyor.

Tarihin başlangıcından şimdiye kadar en çok merak ettiğimiz de Neden? ... Aristoya göre her neden bir başlangıç. Yazar Kerne göre de; ( nedensellik ve cinayet üzerine ) her cinayetin bir nedeni var. Hepimiz gazetelerde, haberlerde, realite şovlarda, izlediğimiz filmlerde, okuduğumuz kitaplarda nedenin cevaplarını aradık. Polisiye ya da cinai diye adlandırılan kitaplar da, Neden? sorusuna verdiği cevaplar sebebiyle çoğumuzun ilgisini çekmiş ve başucu kitaplarımız arasına konmuştur. Biz de sizin için göz attık; Polisiye roman nedir? Polisiye romanın kraliçesi Agatha Christie ve ölümünün 120. Yılı sebebiyle Perada yapılan etkinlikte yaşananlar...

POLİSİYE ROMAN
Poliseye romanlar; polisi ilgilendiren ama en çok da cinayet ve cinayetlerin doğurduğu olayları, durumları aynı zamanda kaybolan kıymetli ya da tarihi önemi büyük, bir eşya, belge, kitap, hazine ya da benzeri bir şeyin peşinde iz sürme gibi konuları konu alan bir roman türü. Howard Haycraft polisiye romanın sonunda suçu ortaya çıkarma amaçlı yapıt olduğunu yazarken; W.H. Audena göre de polisiye roman bir cinayet sonrasında, gerçek katil dışındaki tüm şüphelilerin elenmesi ve katilin yakalanması öyküsü. Polisiye romanlar, muhakkak ki birçoğumuzun merakını uyandırıyor. Hatta bu konuda hazırlanan dizi ve filmlerin büyük izleyici kitlesi bulunuyor. Biz insanlar merak etmeyi seviyoruz. Sorularımıza cevap arıyor, gerçek dünyada olup biten kötülüklerin nedenleri öğrenmek istiyoruz ancak bu olayların gerçek hayatta yaşanması tüylerimizi ürpertiyor. Kitaplarda ise durum çok farklı. Romanın kurgu olduğunu bilmemize rağmen, bir roman gerçeğe ne kadar yakın gözlemlenip anlatılmışsa, gerçek hayatta aradığımız cevaplara en yakın kurguyu ne ölçüde hazırlamışsa; işte o zaman romanın kurgusal gerçekliğine kapılıyoruz. Gerçek hayatta nedeni çözülemeyen olaylar, kitaplarda bir sonuca ulaşıyor ve suçlular kitaplarda cezasını buluyor. Bizde kurgusal da olsa adalet anlayışımızı tatmin ediyoruz. Bize bu tatmini en çok yaşatanlardan biri de Agahta Christie...

Agahta Christie cinayeti romanların Kraliçesi...
Kutsal kitaplar ve Shakespeareden sonra dünyanın en çok okunan yazarı...
Agatha Christienin 120. doğum yılı kutlamaları kapsamında yazarın doğum günü olan 15 Eylülde, İstanbulda Pera Palace Hotelde özel bir etkinlik düzenlendi. Agatha Christie; Pera Palasın ünlü müşterilerinden birisiydi. Yazarın 1934te yayınladığı Doğu Ekspresinde Cinayet romanının esin kaynağı, günlerce kaldığı Pera Palas Oteliydi.

Christienin Türkiye yayıncısı Altın Kitapların ev sahipliğinde yapılan etkinliğe; yazarın torunu Mathew Prichard, eşi ve kayınbiraderi ile Agatha Christienin Gizli Defterleri adlı kitabın yazarı John Curran katıldı. Gecenin konsepti 120 rakamı çerçevesinde hazırlandı. Buna göre; Agatha Christienin yaş***** ilişkin 120 maddelik bir bildiri düzenlendi ve yazarla ilgili bilinmeyen, az bilinen, çarpıcı detaylar sunuldu.Kokteyl ile başlayan gece Mathew Prichard, John Curran ve Altın Kitapları temsilen Batu Bozkurtun konuşmalarıyla devam etti. Konukları şaşırtan gecenin sürprizi ise, sergilenen suç temalı canlı performanstı. Şenay Gürler, Faik Ergin, Hakan Pişkin ve Turgay Doğan tarafından canlandırılan karakterler davetlileri de performansa dahil ederek Pera Palaceda gecenin anl***** yaraşır bir gösteri gerçekleştirdiler.

Kitapları satış rekorları kıran, oyunları sahneye konan ve parlak zekâsını eşsiz kalemiyle birleştirerek edebiyatta sarsılmaz bir konum edinen bu ölümsüz yazarın yaşamında bilindiği gibi İstanbulun izleri de var.

Agahta Christe kimdir?...
15 Eylül 1890 tarihinde, Torquay, Devon'da, Frederick Alvah Miller and Clarissa Miller'ın kızları olarak dünyaya gelen Christie, evde eğitim gördü. Çok küçük yaşta annesi tarafından yazmak için cesaretlendirilen Christie, on altı yaşındayken, Paris'e, şan ve piyano dersleri alacağı bir okula gönderildi. 1914'de, bir Flying Royal Corps çalışanı olan Archibald Christie ile evlendi. 1919'da kızları Rosalind, dünyaya geldi.
Christie'nin ilk dedektif romanı, The Mysterious Affair at Styles (Styles'daki Esrarengiz Olay), daha kırkı aşkın romanda karşımıza çıkacak, ünlü Belçikalı dedektif karakteri, Hercule Poirot'u ilk kez kullandığı kitabıydı. Kitap, çeşitli yayın evlerince geri çevrildikten sonra, 1920'de, Bodley Head Yayınevi tarafından kabul edildi.

Christienin, diğer ünlü dedektifi, sevimli bir yaşlı kız olan, amatör dedektif, Miss Jane Marple, tipik bir İngiliz karakateridir. Poirot, esrarengiz olayları, mantığını ve akılcı methodlarını ve küçük gri hücrelerini kullanarak çözerken, Marple, kadınlık içgüdülerine ve empati yeteneğine güvenirdi. Marpleın adı, içlerinde ilk olarak, Christienin 1930'da yazdığı, Murder At The Vicarage (Ölüm Çığlığı) ve son olarak da, 1977de yazdığı, Sleeping Murder (Uyuyan Ölüm)ın bulunduğu, on yedi eserde geçmekteydi. Poirot ve Miss Marple karakterlerinin ikisi de sinema ve televizyona uyarlandı.
56 yılda 66 detektif romanının altına imzasını atan Christienin en iyi kitaplarından bazıları, 1934'de yazdığı, The Murder of Roger Ackroyd (Roger Ackroyd Cinayeti) ve Murder On The Orient Express (Doğu Ekspresinde Cinayet), 1937de yazdığı Death On The Nile (Nilde Ölüm) ve 1939da yazdığı Ten Little Niggers (On Küçük Zenci)dır. 1977de otobiyografisini yazan Christie, The Mousetrap (Fare Kapanı) gibi, Londrada, 30 yılı aşkın süre devamlı olarak sahnelerde oynanan, birçok oyununun da yazarıdır.

Archie Christienin, Nancy Neele adında, daha genç bir kadına aşık olduğunu açıklaması üzerine, 1926da, Christienin evliliği noktalandı. Aynı sene Christie, annesini kaybetti.

1978de, Michael Aptedin yönetmenliğini yaptığı ve Christieyi, Vanessa Redgravein canlandırdığı, Christienin gerçek hayat öyküsünü konu alan, Agatha filmi, 1926da, Christienin boşanmasından sonra bir süreliğine ortadan kaybolup, Harrowgate Otelinde, Mrs. Neele adı altında yaşamasını konu alır.

1928de sonuçlanan boşanma sürecinin iki yıl sonrasında, Christie, 1927de, Ortadoğuya yaptığı ziyaretler sırasında tanıştığı, arkeolog Max Mallowana, Suriye ve Irakdaki kazı alanlarına yaptığı yolculuklarda eşlik etti. Daha sonra Mallowan ile evlenen Christie, 1936da Murder in Mesopotaima (Mezapotamya Cinayeti) ve 1937de, Death on the Nile (Nilde Ölüm), romanlarını yazdı.1946da yazdığı, Come, Tell Me How You Live kitabında, Christie, kendi arkeolojik maceralarını anlatmıştır.

En verimli dönemi 1920lerin sonu olan Chiristienin, 1930larda, farklı esrarengiz olayları konu alan dört, Dedektif Hercule Poirotun hikayelerini yazdığı on dört, Miss Marple ve Müfettiş Battleın hikayelerini yazdığı dört kitabı basıldı. Aynı sene, Harley Quin ve Mr. Marker Pyne hikayelerinin anlatıldığı, iki kitap daha yazan Christie, iki tane de sahne oyunu yazdı.

1936da, Mary Westmacott takma adı altında yazdığı, ilk altı psikolojik romantizm romanı basılan Chiristie, 1937de Howard Carterla tanıştığı, Luxor ziyaretinden sonra, 1973 yılına kadar basılmayan, Akhanaton adlı sahne oyununu yazdı. Bu oyun 1979da New Yorkda takip eden sene de Londrada, Akhanaton and Nefertiti adıyla sahnelendi.

İkinci dünya savaşı sırasında, Londrada Univesity College Hospital dispanserinde görev yapan Christie, savaş sonrasında, roman çalışmalarına devam etmesinin yanı sıra, sahnede ve sinemada da başarı kazandı. Witness for the Prosecution (Beklenmeyen Şahit), New York Drama Critics Circle tarafından, 1954-55 sezonunun en iyi yabancı sahne oyunu seçildi.
bagimsizkelimelercumhuriyeti.blogspot.com
 
Üst