Sultan I. Ahmed Han

Babası : Sultan III. Mehmed
Annesi : Handan Sultan
Doğduğu Tarih : 18 Nisan 1590
Padişah Olduğu Tarih : 21 Aralık 1603
Ölümü : 22 Kasım 1617

14 yaşında hükümdâr olup 14 sene Padişahlık etmiş bulunan I. Ahmed, 1026/1617 yılında 28 yaşında vefât eylemiştir. III. Mehmedin, Hândan Sultândan Manisada 18 Nisan 1590/22 Cemâziyelâhir 998 tarihinde dünyaya gelen oğludur. 22 Kânun-ı sânî 1603/18 Receb 1012 tarihinde babası yerine tahta çıktı. Padişah olduğunda on dört yaşında idi. Tahta çıktığı zaman memleketin iç düzensizliklerinden başka Avusturya ve İran harbleri devam ediyordu. Kırım Hânı süvarilerinin Boğdan ve Eflakı tahrip ve Erdel memleketini de sıkıştırmaları üzerine, bu üç beğ Avusturya tarafını bırakıp tekrar Türklerle birlik olunca, imparator sulha yanaşmak zorunda kaldı. Tuna üzerindeki Zitvatorok denen yerde Osmanlılarla andlaşma yapıldı (1606). Böylelikle 15 yıldır sürüp giden Avusturya (Nemçe) harbleri sona ermiş oldu. Bu andlaşma Osmanlı Devletinin Avrupadaki ilerleyişinin durduğunun bir ve***ası olarak kabul edilir.

İran savaşlarına gelince, İran şahı Büyük lâkabıyla anılan Şah Abbas ile yapılan muharebelerde hiç de iyi neticeler alınmadı. Nihayet 1612de İranlılarla da sulh yapıldı. Fakat üç sene sonra iki devlet arasında savaş yeniden başladı (1615). Bir aralık anlaşma yapılır gibi olduysa da savaş gene devam etti. Celâlî denilen eşkıya yer yer Anadoluyu kaplamıştı. Kuyucu Murâd Paşa, yıllarca uğraşarak ve yakaladığı zorbaları kuyulara doldurarak Anadoluyu temizledi ve halka geniş bir nefes aldırdı.

I. Ahmed zamanında Murâd Reis ve Halil Paşa gibi deniz kahramanları Türk donanmasına zaferler kazandırmışlardır. Padişah, savaşlardan ve gailelerden ancak başını kurtarmıştı ki, ömrü vefa etmedi; genç yaşında öldü. İstanbulda At meydanında yaptırdığı ismi ile anılan (Sultânahmet Câmii) yanındaki türbesine defnedildi (1616).

Başta Muallim-i Sultânî Mustafa Efendi olmak üzere, muhitinin tesirine kapılan I. Ahmed, itimat ettiği değerli kimseleri devlet hizmetinde kullanmıştır. Gençliğine rağmen, icraatında azimli idi. Saraydaki kadın nüfuzunu önlemiş, kadınlara âlet olmamıştır. Özellikle Venedikli Baffo veya Safiye Sultân diye bilinen siyâsî kadını Eski Saraya göndermekle kadınların devlet işlerine fazla karışmalarını önlemiştir. Ayrıca Yıldırım Bayezidden beri sürüp gelen nizâm-ı âlem için kardeş katli meselesini düştüğü suiistimal çukurundan çıkarması ve bu usul yerine, saltanatın sülaleden en büyüğe geçmesi yani ekberiyyet ve erşediyyet nizâmını koyması ve kardeşi Mustafayı öldürmemesi gibi önemli icraatları vardır. Şiire meraklı idi. Yazdığı şiirlerde Bahtî mahlasını kullanırdı. Sultân Ahmed Câmiini o yaptırmıştır. Bir diğer önemli hizmeti de, o zamana kadar icrâ olunan Osmanlı Kanunlarını yeniden tertip ve tedvîn yoluna gitmiş olmasıdır. Elbette ki bunu, devrinde yaşayan kanun-şinâs âlimlere borçludur.

I. Ahmed devri denilince akla gelen isimlerin başında, Celâlî İsyânlarını durduran, devlet ve kanun nizâmının tesisi için yazılı ve fiilî tedbirler alan Vezir ve sonradan da Sadrazam olan Kuyucu Murâd Paşa gelmektedir. Ayn Alinin her iki Kanunnâme Mecmuasını da Kuyucu Murâd Paşaya takdim etmiş olması, onun hukûkî düzenlemeler üzerindeki fonksiyonunu da ortaya koymaktadır.

I. Ahmed devrinin sadrazamları arasında Kasım Paşa, Sokullu ailesinden Mehmed Paşa, Derviş Paşa ve Nasuh Paşayı; diğer devlet adamlarından Cigala-zâde Mahmûd Paşa, Etmekçi-zâde Ahmed Paşa ve Sarıkçı Mustafa Paşayı; meşhur âlimlerden Şeyhülislâm Sunullah Efendi, Hoca-zâde Mehmed Efendi, Muallim-i Sultân Mustafa Efendi ve Ahi-zâde Hüseyin Efendiyi ve maneviyat erenleri arasında Aziz Mahmûd Hüdâyî Hazretleri, Şeyh Abdülmecid Sivâsî ve Cerrah Paşa Şeyhi diye bilinen Şeyh İbrahim Efendiyi zikredebiliriz.

ZEVCELERİ: 1- Hatice Mahfirûze Sultân; Genç Osmanın annesi. 2- Kösem Sultân (Mahpeyker Sultân). IV. Muradın annesi ve Osmanlı Hareminin en namdâr kadını. 3- Fatma Haseki; Câriyelerdendir.

ÇOCUKLARI: 1-Şehzâde Osman II. 2-Şehzâde Sultân Mehmed Hân. 3-Şehzâde Murad IV. 4-Şehzâde Cihangir Hân. 5-Şehzâde Hasan. 6-Şehzâde Bâyezid. 7-Şehzâde Kâsım. 8-Şehzâde Süleyman. 9- Sultân İbrahim. 10- Ayşe Sultân. 11- Fatma Sultân. 12- Hân-zâde Sultân. 13- Burnaz Atike Sultân. 14-Şehzâde Orhan. 15-Şehzâde Hüseyin .

20.11.1603 Sultan III. Mehmedin ölümü.
21.12.1603 I. Ahmedin Padişah olması.
29.12.1603 Malkoç Ali Paşanın veziriazam olması.
23.01.1604 Padişah I. Ahmedin sünnet olması. Padişah olduğunda 14 yaşında bulunan I. Ahmed bu yaşına kadar sünnet edilmemişti.
02.02.1604 İmparatorluğun ilişkilerinde Doğu ve Batı cephelerinin kurulması.
30.05.1604 Veziriâzam Ali Paşanın Batı Cephesi serdarlığına; Cağaloğlu Sinan Paşanın Doğu Cephesi serdarlığına getirilmesi.Malkoç Ali Paşanın Batı Cephesine, Belgrada hareketi.
08.06.1604 Erivan Kalesinin Safavilere teslimi ve Safavilerin Karabağ, Şirvan ve Gürcistana etkilerinin başlaması.
15.06.1604 Doğu Serdarı Sinan Paşanın Safavi Cephesine hareket.
26.07.1604 Malkoç Ali Paşanın Belgradda ölmesi.
05.08.1604 Lala Mehmed Paşanın sadareti ve Batı Cephesi serdarlığı.
25.09.1604 Peştenin yeniden alınması.
15.10.1604 Vaç Kalesinin işgali.
18.10.1604 Estergon kuşatması.
08.11.1604 Doğu ordusunun Karsa gelmesi.
09.02.1605 21.05.1605Veziriazam ve Serdarıekremin İstanbula dönüşü.Veziriazamın Belgrada hareketi.
14.06.1605 Avusturya işgalinde bulunan Erdelin isyanı.
29.08.1605 Estergon kuşatması. Ciğerdelen işgali.
08.09.1605 Vişegrad Kalesinin teslim alınması.
09.09.1605 Urumiye Gölü çevresinde Osmanlı ordusunun bozulması.
19.09.1605 Tepedelen Kalesinin fethi.
03.10.1605 Estergon Kalesinin fethi.
18.10.1605 Büyük Avusturya akını.
12.11.1605 Celalilerin, Osmanlıları Bolvadinde bozguna uğratmaları.
20.11.1605 Veziriâzam Lala Mehmed Paşanın Macar Kralını kabul ederek taç giydirmesi.Erdel ve Macaristanın Osmanlı himayesine alınması.
15.01.1606 Osmanlı Devletinde ilk tütün ithalinin başlaması. (İlk Kahve ithali Kanuni devrindedir. İthali İngilizler gerçekleştirmiştir.)
16.03.1606 Lala Mehmed Paşanın İstanbula dönmesi.
21.06.1606 Lala Mehmed Paşanın ölümü, yerine Derviş Paşanın geçmesi.
19.09.1606 Canbulatoğlu isyanı.
20.10.1606 Zitvatorok Barış görüşmeleri. (Osmanlı-Avusturya)
09.12.1606 Veziriazam Derviş Paşanın idamı.
11.12.1606 Veziriazamlığın Batı Serdarı Kuyucu Murad Paşaya verilmesi.
17.01.1607 Celalilerin Nif Kalesini ve çevresini ele geçirmeleri.
15.06.1607 Veziriazam Kuyucu Murad Paşanın Celali isyanlarını etkisiz kılmak için Anadolu Serdarlığına atanması ve İstanbuldan hareket etmesi.
22.10.1607 Oruç Ovası zaferi. (Canbulatoğlu Ali Paşa ile Lübnan dürzilerinden Şeyh Fahreddinin yenilmesi.)
30.10.1607 Kilisin işgali.
09.11.1607 Halebin işgali-Halep Kalesinin alınması.
17.04.1608 Ordunun Halepten ayrılması.
05.08.1608 Kalenderoğlunun Alaca-Çayında bozgunu.
18.12.1608 Veziriazâm Kuyucu Murad Paşanın İstanbula dönmesi.
01.08.1609 Kâbe örtülerinin İstanbuldan gönderilmesi.
08.10.1609 Sultanahmet Camiinin temelini atma töreni.
29.04.1610 Veziriâzam ve Serdarıekrem Kuyucu Murad Paşanın İran Seferine çıkışı.
16.09.1610 Ordunun Erzuruma varışı.
11.10.1610 Acı Çay karşılaşması.
16.10.1610 Ordunun Tebrizden Diyarbakıra dönüşü.Safavilerle harp etmeden anlaşmaya varılması.
05.08.1611 Kuyucu Murad Paşanın ölümü.
22.08.1611 Diyarbakır Beylerbeyi Nasuh Paşanın Sadâreti.
20.11.1612 Osmanlı-Safavi barışı.
07.08.1613 İçki yasağı, tüm Osmanlı ülkesinde içki bulundurmak, satmak, almak, içmek yasak edilmiştir.
13.05.1614 Donanmanın Malta ve Trablusgarp seferine çıkışı.
01.07.1614 Erdel sorununun çözümü.
06.07.1614 Malta akını.
18.07.1614 Trablusgarpdan hareketle Moranın güneyine baskın.
08.1614 Kazakların Sinop baskını ve etkisiz kılınmaları.
17.10.1614 Nasuh Paşanın idamı.Öküz Kara Mehmed Paşanın sadarete getirilmesi.
22.05.1615 Kara Mehmet Paşanın İran seferine çıkması.
17.04.1616 Bosna Valisi İskender Paşanın Boğdan Seferi ve zaferi.
18.04.1616 Serdarıekrem Kara Mehmet Paşanın ordusu ile Erzuruma hareketi.Hedef Revan Kalesinin alınması.
08.06.1616 Ordunun Karsa ulaşması.
11.09.1616 Erivan kuşatması.Erivan kuşatmasının kaldırılması.
05.11.1616 Ordunun Erzurum kışlağına dönüşü.
17.11.1616 Veziriazam Kara Mehmed Paşanın azli; yerine Kaptanı Derya Halil Paşanın ilk sadareti.
09.06.1617 Sultanahmed Camiinin açılışı.
15.06.1617 Ekrem Halil Paşanın İran seferine çıkması.
27.09.1617 Osmanlı-Lehistan barışı.
22.11.1617 Sultan I. Ahmedin ölümü.Kardeşi Sultan I. Mustafanın padişah olması.
 
Üst