Papağan

Papağan, papağansılar (Psittaciformes) takımını oluşturan kıvrık gagalı, etli ve kalın dilli, parlak tüylü, sıcak yerlerde yaşayan kuş türlerine verilen ad.

Özellikleri
Hepsi canlı parlak tüylü ve kıvrık gagalıdır. Kafaları büyük, boyunları kısa, taklit kabiliyetli zeki kuşlardır. Ayaklarını bir el gibi rahatça kullanırlar, tırmanıcıdırlar. Genellikle meyve ve tanelerden meydana gelen besinlerini ayaklarıyla kavrayarak gagalarına götürürler. Gaga o kadar kuvvetlidir ki, en çetin cevizi bile bir darbede kırabilir. Bir metre boyuna ulaşan Amerika arası bir defada insan parmağını koparabilir.

Gülünç davranışları, sevimliliği, şakacılığı ve konuşma taklit kabiliyeti papağanı yüzyıllarca aranan kafes kuşu yapmıştır. Yalnızlık çeken uzun yol denizcilerine ideal arkadaş olmuştur.

Anatomileri
Ayakları kısa ve ikisi önde, ikisi arkada olmak üzere dört parmağa sahiptir. Ön parmakların dipleri kısa bir zarla birbirine bağlıdır. Arkaya yönelik birinci ve dördüncü parmak geriden kavrar ve gaganın yardımı ile çeviklikle tırmanabilir. Tırmanma anında gagalarını üçüncü bir ayak gibi kullanma özelliklerinden dolayı en iyi tırmanıcı kuşlar olarak kabul edilirler.

Kalın ve kıvrık üst gaga hareketlidir. Alt gaga ise yiyecekleri kırmada tabla vazifesi görür. Dil, kalın ve etlidir. Aynı zamanda dokunma organı görevini de yapar.

Papağanların kanatları nispeten kısadır. Bununla beraber, Yeni Zelanda papağanı hariç hepsi iyi uçucudur. Genelde çift veya grup halinde çığlık çığlığa uçarlar. Avustralya'da yaşayan kakadular, binlerce fertten meydana gelen sürüler halinde seyahat ederler.

Beslenirken veya dinlenirken çok sakindirler. Yeşil renklileri o kadar iyi kamufle olur ki, çoğu zaman farkedilmezler. Tüyleri yeşil hakim olmak üzere kırmızı, mavi, sarı, beyaz ve siyah olabilir

Yaşantıları
Papağanlar tabii halde ağaçlarda yaşarlar. Ancak insan sesini ve melodileri ezberleyerek tekrarlama kabiliyetlerinden dolayı, birçok evde kafeslerde beslenirler. Kafeslerine çiğnemeleri için ağaç parçaları koymak faydalıdır. Yuvalarını ağaç kovuklarına, kaya yarıklarına yaparlar. Eşler birbirlerine bağlıdır. İri yapıda olanların dişileri yılda 2-3, küçükleri ise daha çok yumurta yaparlar.

Beslenme
Çeşitlerine göre tomurcuk, çiçek, meyve ve tohumlarla beslenirler. Bu arada hayvansal besin alan birkaç tür de mevcuttur.

Konuşma
Papağanlar, çok kuvvetli hafızaları sayesinde öğrendikleri sözcükleri anlamlarını bilmeden tekrar ederler. Doğada özgürken insanlarla hayvanları taklit etmedikleri tetkik edilerek anlaşılmıştır. En tanınmış konuşan türü jako'dur. Erkekler dişilerden daha iyi konuşur. Yeni bir kelimeyi öğrendikleri zaman memeliler gibi mükafat beklemezler. Verilecek cezadan da anlamazlar. Eğitimleri sabır ister.

Türlere göre papağanlar içersinde en çok konuşma yeteneği olanlar şöyle sıralanabilir;​

Jako,
Amazon,
Muhabbet kuşu,
Lori,
Kakadu,
Ara,...
Muhabbet kuşu gibi bazı türlerin konuşmaları ıslığa benzer olduğu için farkedilmeyebilir, bununla beraber gri papağan, amazon papağanı, ara ve kakadu gibi türler net ve anlaşılır şekilde konuşabilir. Kuşların konuşma yeteneğini, eğitim, genetik ve geçmiş deneyimler etkileyebilmektedir.

Papağanlar kuşlar sınıfı içersinde beyin organizasyonu en gelimiş canlılar olarak, sebep-sonuç ilişkisi kurmakta oldukça başarılıdırlar. Örneğin telefon çaldığında "alo" ya da kapı çaldığında "kim o" gibi kelimeleri söyleyebilirler. Bu tarz kelimeleri söyletmenin öncelikli olarak eğitimle ilgili olduğunu belirtmek gerekir.

Yaşam süreleri
Otalama ömürleri 70 yıl kadar olan papağanların 315'ten fazla çeşidi vardır. Kafestekiler 30-40 yıl yaşayabilir. Elli yıl yaşayanları görülmüştür

Zararları
Tarım ürünlerine olan ziyanlarından dolayı bol avlanmaktadırlar. Esaret hayatına rahat alıştıklarından kafeste kolayca beslenebilirler. Fakat "papağan hastalığı" diye bilinen psittakozu, insana bulaştırdıklarından zararlı olabilirler

Dağılımları
Afrika, Amerika, Asya ve Okyanusya'nın tropikal orman bölgelerinde yaşarlar.

Sınıflandırılmaları
Papağanlar dil yapısına göre iki ana gruba ayrılır;

Ceviz ve meyveyle beslenen düz ve kaygan dilliler,
Bitki özüyle beslenen fırça dilliler.
Familya Psittacidae: 332 tür
Alt familya Loriinae: loriler 12 cinsde 53 tür
Alt familya Psittacinae: 9 oymak
Oymak Psittrichadini
Oymak Nestorini: 1 cins 3 tür
Oymak Strigopini:
Oymak Micropsittini: 6 tür, bütün türleri aynı cinste toplanmıştır.
Oymak Cyclopsitticini: incir papağanları, 3 cins 6 tür
Oymak Platycercini: 4 cinsde 37 tür
Oymak Psittaculini: 12 cinsde 66 tür
Oymak Psittacini: 3 cinsde 12 tür
Oymak Arini: 30 cinsde 148 tür
 
Ben hayvanların en zekilerinden papağan. Size biraz kendimden bahsedeceğim. Biz papağanlar 350’ye yakın türümüzle dünyadaki en kalabalık kuş ailelerinden biriyiz. İnsan konuşmalarını taklit edebiliriz. Kimilerimiz kendi cümlelerini bile kurabilir. Ömrümüz de çok uzundur. 70 yıl yaşayabiliriz. Uzun yıllar yaşayıp, insanlarla da iletişim kurabildiğimiz için çok sadık dost olarak biliniriz.
Genellikle tropikal bölgelerde yaşarız. Doğal alanlarımız yağmur ormanlarıdır. Ama bazı türlerimiz dünyanın her yerinde kafeste de yaşayabilir. Bizi tanımak kolaydır. Canlı parlak tüylerimiz ve kıvrık gagalarımızla kolayca farkediliriz. Kafalarımız büyük, boyunlarımız kısadır ve rengarenk türlerimiz vardır.

Biz papağanlar üç gruba ayrılırız: Fırça uçlu dilleriyle polen ve meyvelerin özsularıyla beslenen loriketler; başlarının üzerinde dikilebilen tepeliği, kısa ve tombul dili olan kakadular; kaşık uçlu, etli dile sahip parakitler.
En küçüğümüz 8 cm büyüklüğündeki pigme papağan, en büyüğümüz ise 1 metre büyüklüğe ulaşan Hyacinth Makav türü papağandır. Genellikle erkek olanlarımız, dişi olanlarımızdan büyüktür.

Bizi diğer kuşlardan ayıran en büyük özelliğimiz insan konuşmalarını taklit edebilme yeteneğimizdir. En konuşkanlarımız jako papağanlardır. Erkeklerimiz de genelde dişilerimizden daha iyi konuşur. Nasıl konuşabildiğimize gelince; en önemlisi kuvvetli hafızamızdır. İnsanlar bizleri kafeste beslemeyi sever. Biz de duyduğumuz insan seslerini anlamını bilmesek de taklit ederiz.
Afrika gri papağan olarak da bilinen jako türü papağanlar en zekilerimiz olarak bilinir. 1000 kelimeye ulaşan hafızaları onları en ilgi çekici papağan türü haline getirmiştir. Konuşan jako türü papağanların en ünlülerinden N’kisi adlı papağanın hafızası 700 kelimeye ulaşır. Bilinen en akıllı papağan ise yakın zamanda aramızdan ayrılan Alex’tir. Alex, söylediği kelimelerin anlamlarını da büyük oranda bilen, 6’ya kadar sayabilen, üstelik anlamlı cümleler de kurabilen bir papağandı.

Kanatlarımız diğer kuş türlerine göre kısa olsa da Yeni Zelanda papağanı hariç hepimiz iyi uçarız. Genelde çift veya grup halinde salınırız gökyüzünde. Kakadu türü papağan dostlarımız binlerce papağandan oluşan sürüler halinde seyahat ederler. Beslenirken ve dinlenirken çok sakinizdir. Genellikle göçebe değilizdir. Fakat kurak bölgelerde yaşayan bazı türlerimiz yağmurları izleyerek kısa mesafelere göç ederler.
Ayrıca iyi tırmanıcı kuşlarız. Kısa ayaklarımızda iki önde, iki arkada dört parmağımız vardır. Öndeki parmaklarımızın dipleri kısa bir zarla birbirine bağlıdır. Tırmanırken gagalarımızı üçüncü bir ayak gibi kullanabiliriz. Bu sayede en iyi tırmanıcı kuşlar olarak kabul ediliriz. Doğal renkleri yeşil olan muhabbet kuşları da papağan ailesindendir

Tomurcuk, çiçek, meyve ve tohumlarla besleniriz. Etle beslenen birkaç papağan türü de vardır. Ayaklarımızı bir el gibi rahatça kullanabilmemiz sayesinde meyve ve tanelerden meydana gelen besinleri ayaklarımızla kavrayarak gagamıza götürürüz.
Gagamız çok kuvvetlidir. En çetin cevizi bile bir darbede kırabiliriz. Kalın ve kıvrık üst gagamız hareketlidir, alt gagamızı ise yiyecekleri kırarken tabla görevi görür. Dilimiz kalın ve etlidir. Dokunma organı olarak da dilimizi kullanırız.

Doğal ortamımız olan tropikal ormanlarda ağaç tepelerinde yaşarız. Yuvalarımızı genellikle ağaç kovuklarına, kaya yarıklarına yaparız. Eşlerimize bağlıyızdır. İri yapıda olanlarımız yılda 2-3 kere yumurta yaparlar. Küçüklerimiz ise daha çok sayıda yumurta yapabilirler.
Yaşam alanı olarak dağlık alanları, deniz kenarlarını tercih eden ve yerde yaşamaya uyum sağlamış türlerimiz de vardır. Yeni Zelanda’da yaşayan kakapo ve Avustralya’da yaşayan yer papağanıyla gece papağanı yerde yaşayabilir. Ayrıca kimi papağan dostlarımız evlerde insanlar tarafından kafeste de beslenmektedir. Kafeste yaşadığımızda ömrümüz 30-40 yıla düşer. Yalnızlık çeken denizcilere ideal arkadaş olarak biliniriz.
kaynak: yenidoqa.blogcu.com
 
Üst