Posta kutularını dolduran, nereden geldiğini bile anlayamadığınız ve silmekten bıkıp usandığınız spam içerikli e-postalardan şikayetçiyseniz yalnız değilsiniz.

M. ALİ AK / webmaster@deprem.s5.com
--------------------------------------------------------------------------------
ADSL sayesinde internet her eve giriyor, her eve giren internetse bazı cin fikirlerin doğmasına neden oluyor. Bunlardan birisi de internet tabanlı pazarlama ve reklamcılık. Gerçekten de doğru bir şekilde uygulandığında birçok açıdan kolaylıklar getirebilecek olan bu sektör, ne yazık ki yanlış bir şekilde uygulanmaya çalışılıyor. Bunun sonucu olarak pazarlama ve internet tabanlı reklamcılığı izinsiz e-posta göndermek zanneden kişi ve firmalar ortaya çıkıyor. Sonuç ise malum… Gün içerisinde posta kutumuz istenmeyen mesajlarla dolup taşıyor.
Bu durumun önüne geçmekse biz kullanıcıların elinde. Ancak çok fazla da umutlanmamak gerek, zira istenmeyen e-postaları önlemek için geliştireceğimiz kurallar, bu tarz e-posta bombardımanı yapan firma ve kişiler tarafından alt edilebiliyor. Bu noktada daha kapsamlı filtreler kullanma yoluna gittiğimizde de spam içerikli olmayan postalarımız engellenebiliyor. Anlayacağınız yazımızda gelen kutumuza düşen ve yüzlerle ifade edebileceğimiz spam posta sayılarını tekli hanelere indirmenin yollarını anlatacağız, üstelik şahsi e-postalarımızdan ödün vermeden.


Birinci Kural: E-postanızı Gereksiz Yerlere Vermeyin
E-posta adresinizi sadece arkadaşlarınızla haberleşmek için kullanın. Özellikle komik içeriklerin sağlanmasına ya da çeşitli eğlencelere yönelik hazırlanmış site ve forumlara üye olurken özel/kurumsal e-posta adreslerinizi kullanmayın. Bu tarz üyeliklerde kullanmak için ücretsiz e-posta adresi hizmeti veren yerlerden başka hesaplar alıp kullanın. Ayrıca birçok kişiye yollanan e-postaları alıyorsanız (mesela iş arkadaşlarınız ya da yakın çevrenizdeki kişilerin yolladığı toplu postalar), gelen postaların ‘CC:’ kısımlarında bir sürü adres olduğunu göreceksiniz. Bu kısımda postayı alan herkes yazılı adresleri görebilir. Bu durum posta adresinizi spam içerik listelerine açık hale getirir. Ancak üzülmenize gerek yok. Çünkü bu tarz postalar arkadaşlarınızdan rica ederek adresleri ‘BCC’ kısmına yazmalarını isteyebilirsiniz. Bu şekilde kimse yazılı adresleri görmeyecektir.

İkinci Kural : Spam’cilerle Muhatap Olmayın
Spam içerikli e-posta yollayan kişi ya da kuruluşlar, toplu gönderim yaptıkları adreslerin kullanılan adresler olup olmadığını ya da yolladıkları postanın okunup okunmadığını anlayabilmek için ‘listemizden çıkmak istiyorsanız aşağıdaki linki tıklayın’ gibisinden ibareler kullanırlar. Bu ibareleri sakın tıklamayın. Biz denemelerimizde, bu tarz bir girişimin sadece gelen kutumuza düşen spam posta sayısını artırdığını gördük.
Bu tarz e-postaları almamanın en iyi yolu servis sağlayıcınızla irtibata geçmektir. Eğer servis sağlayıcınız da bir şey yapamıyorsa başka bir servis sağlayıcıya geçmeyi ciddi şekilde düşünebilirsiniz.


Üçüncü Kural : Spam’i Önlemek İçin Yazılım Kullanın
Spam içerikli e-postalardan kurtulmak için alabileceğiniz önlemler arasında ücretli ve ücretsiz yazılımlar kullanmak da yer alıyor. Biz yazımızda ücretsiz yazılımları tanıtacağız. Siz arzu ederseniz ücretli çözümleri arama motorlarında küçük bir gezintiyle bulabilirsiniz.

POP3 Agent

Anlatacağımız ilk programın adı POP3 Agent. Bu yazılım GPL lisansı ile dağıtılan, Windows platformunda çalışan ücretsiz bir yazılımdır. Yazılımı sisteminize kurduğunuz zaman e-postalarınızı kullanmakta olduğunuz istemci programdan (Örn. Outlook Express) önce denetler ve spam olanlarını siler.
SourceForge.net: Pop3 Agent adresinden indirebileceğiniz yazılım, kendisini görev çubuğuna otomatik olarak yerleştiriyor ve simgesi üstüne sağ tıklayarak ayarlarını yapabiliyorsunuz. İlk yapmanız gereken ayar e-posta hesaplarınızı bu programa tanıtmak. Bunun için görev çubuğundaki simgesine sağ tıklayıp ‘Options’ seçeneğine tıklamanız yeterlidir.

Hesaplarınızı eklemek için yazılımın ‘Accounts’ sekmesindeki ‘Add’ butonuna tıklayıp, POP3 adresinizi, kullanıcı adınızı ve parolanızı yazmanız yeterli. Tüm e-posta hesaplarınızı yazılıma ekledikten sonra bir kaç ayar daha yapmanız gerekecek. Bu ayarların başında e-posta aldığınızda yazılımın kullanacağı tepki yöntemlerini belirlemek geliyor. Bunun için ‘Action’ sekmesine girip dilediğiniz ayarı yapabilirsiniz. Bizim tavsiyemiz, gönderen kişi bilinmiyorsa postanın sunucudan silinmesi ancak yedekleme amacıyla bilgisayarınıza bir kopyasının bırakılmasıdır. Eğer sizin için de bu seçenek uygunsa her hangi bir değişiklik yapmanıza gerek yoktur.

Kara Listeler: Size asla e-posta göndermesini istemediğiniz adresler varsa buraya yazabilirsiniz. Örneğin ‘*@spamciler.com’ şeklinde bir adres girdiğiniz takdirde, uzantısı spamciler.com olan hiç bir e-posta size ulaşmayacaktır. Buraya ‘*’ işareti ile çoklu adres girebileceğiniz gibi, tekil bir adresi de yasaklayabilirsiniz. Bunu yapmak için ‘Black List’ sekmesinde ‘Add’ butonuna tıklamanız yeterlidir.

Beyaz Listeler: Beyaz listeler, kara listelerin tam tersine bir mantıkla çalışırlar. Bu listelerin amacı, girilmiş olan adreslere spam içeriği dahi olsalar izin vermek. Bir başka deyişle almak istediğiniz e-posta adreslerini buraya görebilirsiniz, örneğin eşinizin, yakın dostunuzun, patronunuzun e-posta adresi gibi. Bunu yapmak için ‘White List’ sekmesinde ‘Add’ butonuna tıklamanız yeterlidir.


Bayesian Filtresi: Bu bölümde ise sizin spam olarak ayırıp ayırmadığınız e-postalara bakarak hangilerinin spam olduğunu önceden tahmin etmeye yarayan bir algoritma kullanılır. Kısaca bu uygulamaya öğrenme sistemi de diyebiliriz. Bu bölümde e-postaları boyutlarına ve çeşitli kriterlere göre ayırıp, ayıklayabilirsiniz.


Spamato

İstemci tabanlı diğer yazılımımız ise Spamato. Bu yazılım Outlook programına entegre olarak çalışıyor. Ancak siz e-posta istemcisi olarak Thunderbird ya da bir başka yazılım kullanıyorsanız, programın web sitesinden size uygun olan modülü indirebilirsiniz. Programla ilgili detaylı bilgilere SourceForge.net: Spamato Spam Filter System adresinden erişebilirsiniz (bu yazılımı kullanabilmek için sisteminizde .Net Framework kurulu olmalıdır).
Programı sisteminize kurduktan sonra e-posta istemcinizi (bu örnekte Outlook) çalıştırın, Spamato sol üst köşeye yerleşmiş biçimde sizi karşılayacak ve ilk çalıştırmanızda e-posta hesaplarınızı tanıyarak, sizden bunları teyit etmenizi isteyecektir. Daha sonra detaylı ayarlar için ‘Config/Configure Spamato’ butonuna tıklayabilirsiniz.




Yazılımda yer alan ‘Filters’ başlığı, beş adet filtreden oluşmakta. Bunların tamamını doğru bir şekilde ayarladığınız takdirde aldığınız spam oranı ciddi biçimde düşecektir.
Bayesianato: Bu filtre öğrenme esasına dayanan bir filtredir. Varsayılan ayarları değiştirmeden sonuç elde edebilirsiniz, çünkü optimum ayarlar yapılmış durumdadır.

Domainator: Bu filtre oldukça iyi işleyen ve ilginç bir filtre. Size gönderilen e-postanın alan adını Google arama motorunda aratarak spamcilerle ilgisi olup olmadığını anlamaya çalışır. Aggressivness 0 ile 1 arasında bir değer olmalıdır. Fazla sayıda normal postayı spam olarak alıyorsa değeri sıfıra yaklaştırmanız gerekebilir.

Earlgrey: Bu filtre ise Spamato sunucusuna bağlanarak gönderilen e-postanın kara listelerde olup olmadığını denetler diyebiliriz. Bir alan adını fazla sayıda kişi kara listeye almışsa spam olasılığını arttırarak size ulaşmasını engeller. Bu filtrenin bir de beyaz listesi vardır bu beyaz listeye eklediğiniz alan adları ve e-posta adresleri filtreden geçmeksizin direk e-posta kutunuza düşer.

Razor: Adından da anlaşılacağı üzere jilet gibi keskin bir filtredir. Yapısı özel bir algoritmaya dayanır. E-postanın içerisindeki linkleri ve metinleri özel işlemlerden geçirerek, sunuculara, bunların spam olma olasılığını sorar ve ona göre işlem yapar. ‘Spam Confidence Value’ adındaki değer ise 0 ile 100 arasında bir değerdir, eğer 0 verirseniz her halükarda e-postaya güvenecektir 100 verirseniz ise aksi ispat edilene kadar her türlü e-postaya spam muamelesi yapabilir.

Ruleminator: Bu filtre, sizin verdiğiniz özel kurallara dayanarak işlem yapar. Örneğin ‘konu satırında viagra geçen e-postaları sil’ gibi bir kural atayabilirsiniz ya da tam tersi olarak konu satırında adınız soyadınız geçiyorsa bunu spam olarak algılamaması için bir kural belirleyebilirsiniz. Bu kurallar sürekli veri tabanından güncellenmekle beraber siz de gelen yeni spamlere göre düzenleme yapabilirisiniz. Bu iki yazılım (özellikle Spamato) işinizi büyük ölçüde görecek ve uygun ayarlarla, aldığınız spam sayısını düşürecektir. Ancak arzu ederseniz Norton Antispam gibi ücretli yazılımlar da deneyebilirsiniz.


Dördüncü Kural: Anti-Spam Proxy Kullanın

Son kuralımız, daha çok sistem yöneticilerini ilgilendiriyor. Ancak siz de bu doğrultuda bilgilenip sistem yöneticinizi ya da servis sağlayıcınızı yönlendirebilirsiniz. Proxy yazılımları her türlü e-posta sunucusu ile çalışan ve gelen tüm e-postaları sunucu yazılımına (Örn. Imail, Kerio Mail, Merak Mail Server) ulaşmadan önce virüs ve spamlere karşı tarar ve ona göre sunucuya ulaştırırlar. En çok bilinen ve kullanılan ücretsiz yazılım SourceForge.net: Anti-Spam SMTP Proxy Server adresinden erişebileceğiniz ‘Anti-Spam SMTP Proxy Server’ isimli programdır. Bu program Perl dilinde yazılmış olup, tarayıcınızla erişip ayarlarını yapabileceğiniz bir yazılımdır. Bu programı makinenize kurabilmek için Perl mutlaka yüklü olmalıdır. Sisteminize Perl yüklemek için www.activeperl.com adresinden, Windows’unuza uygun bir sürümü indirebilirsiniz.


Bir diğer ücretsiz yazılım ise kurması ve kullanması biraz daha zor olan ‘SpamAssassin’ adlı programdır. Bu program aslında Apache sunucular için yazılmış olup, Windows uyarlamaları da mevcuttur. En çok kullanılan Windows uyarlaması, beraberinde hem spam hem de virüs koruması getiren ‘No Spam Today’ yazılımıdır. Anti Spam Filter for Exchange, IMail, Domino and any other mail server adresinden erişebileceğiniz bu yazılımla, sunucunuzu virüs olması muhtemel e-postalara karşı otomatik olarak korurken, ilave bir anti-virüs yazılımıyla da entegre hale getirebilirisiniz. SpamAssassin de diğer yazılımlar gibi kara liste, beyaz liste, spam skor verileri, DNS kontrolü gibi bir çok ek özellik bulundurmaktadır. Yerimiz kısıtlı olduğu için sunucu tabanlı spam koruma yöntemlerine çok fazla detaylı değinemedik ancak her türlü sorunuz için bize e-posta ile ulaşabilirisiniz.

Sonuç Olarak; Uzun sözün kısası spam ile mücadele uzun bir süreçtir. Bu süreç öncelikle; e-postalarınızı iyi korumanız, haberleşme dışında fazla kullanmamanız, başkalarının e-posta adreslerini açıkça vermemeniz, spam önleyici yazılımlar kullanmanız ve sunucunuzu buna göre yapılandırmanızı içerir. Unutmamak gerekir ki bu konuda ne kadar fazla kişiyi bilinçlendirirsek, spam oranı o kadar azalacak ve sanılandan çok daha fazla zaman, iş gücü ve para kaybına yol açan bu sorun azaltılacaktır.