Richard Templar’ın önerisi basit: Eğer çok para kazanmak ve zengin olmak istiyorsanız, çok tutkulu olmalısınız! Parayla yatıp kalkmalı, parayla nefes alıp vermelisiniz. Ve tabii mezun olmak için Zenginlik Üniversitesi’nde sıkı bir eğitim görmelisiniz

Richard Templar, Optimist Yayınları’ndan çıkan ‘Zengin Olmanın Kuralları’ adlı kitabında, her işte olduğu gibi zenginlik için de iyi bir plana ihtiyaç olduğunu yazıyor: “Bugünden itibaren meselenin pratiğine giriyoruz. Durumunuza sıkı bir bakış attıktan sonra, belli bir plan yapmaya ve eyleme geçmeye başlamanız gerekiyor. Servet sahibi olmak kendinize karşı son derece dürüst davranmak ve varlığınızı çoğaltmak için zaman ve çaba harcamaya gönüllü olmak demektir. Bu aşamadaki kuralların çoğu davranışlara ilişkindir, insanın davranışlarını değiştirmesi hiç kolay değildir. Bazı kurallar çarpıcı ölçüde kolay görünebilir ama hepsiyle ilgili olarak kendinize şu soruyu sormanız gerekir: ‘Belki bu bildiğim bir şey. Peki, uyguluyor muyum?’ Amaçlarımızı gerçekleştirmek için kendimizi gayrete getirerek, bir şeyler yapmaya istekli olmak, bu işin de can alıcı noktasıdır. ”

PARAYI ÇÖZÜM OLARAK GÖRMEYİN
Para, ilişkilerinizi iyileştirmez. Hasta olduktan sonra daha iyi tedavi görmenizi sağlayabilir ama öncesinde sizi koruyamaz. Daha düzgün beslenmenizi sağlayabilir ama dünyadaki zenginlerin yarısının sağlık durumu oldukça kötüdür. Para sizi daha mutlu, daha zayıf ya da daha popüler kılamaz. Ortalık, hiç dostu olmayan pek çok zengin, şişman, mutsuz insanla dolu. Para, tekerleklerin hareketini rahatlatan bir çeşit yağdır. Motorun kendisi değildir.

ÇOK KAZANIP, KEYİF ALABİLİRSİNİZ
Çoğu insan şöyle düşünür: “Para kazanmak için acımasız, dolandırıcı, ahlaksız, açgözlü bir sürüngen olman; ruhunu, sülalenini ve ilkelerini satman gerekir. Zenginlik insanda kalp rahatsızlığı, uykusuzluk ve stresten kaynaklanan birçok başka hastalığa yol açar.” Eğer bu söylenenler oluyorsa, yanlış yapıyorsunuz demektir. Unutmayın ki, geceleri uyku tutmaz olduysa ya da yaptığınız işten keyif almamaya başladıysanız, oturup kendinizle hesaplaşmanız gerekir. Hem çok kazanıp hem hayatını yaşamak, aynı anda hem etik hem de zengin olmak, çok para sahibi iken de son derece hoş biri olmak mümkündür. Bazen olamazmış gibi görünse bile, olur.


KÖTÜ YOLDAN PARA KAZANMAYI DENEMEYİN
Para kazanmak için hileye yahmak, çalmak, dolandırmak, uykunuzdan olmak, gizlenmek, yasalara ters bir iş yapmak, kuralları çiğnemek ya da genel olarak kötü bir davranışta bulunmak zorunda kalırsanız, ‘sakın yapmayın’ derim, buna değmez. Para kazanmak eğlenceli olmaktan çıkarsa, işin bütün eğlencesi gerçekten kaçar, hiç anlamı kalmaz. Dürüstçe para kazanmanın zahmeti size keyif vermiyorsa, en iyisi gidip başka işlerle uğraşın.

PARA VE MUTLULUK
Unutmayalım ki: “Paranın azı sizi mutsuz edebilir. Paranın fazlası da sizi mutsuz edebilir.” Para ile mutluluğun aynı şeyler demek olmadığını ilk günden çok iyi kavramalısınız. ‘Parayla saadet olmaz’ demek, insanların sıkça düştüğü bir hatadır. Siz bu hataya düşmeyin. Yoksul ve mutlu olabilirsiniz. Zengin ve mutlu da olabilirsiniz. Güçlü, genç, seksi, hayat dolu, ilgi çekici, yakışıklı, her ne istiyorsanız olabilmek için paradan medet umuyorsanız, düş kırıklığına uğrarsınız. Kusura bakmayın, para bunların hiçbirini veremez. Sorduğunuzu duyar gibiyim: “Ne yapmalıyız?” Yanıt: Paradan çok fazla şey beklemeyin de, ne yaparsanız yapın.

FİYAT VE DEĞER ARASINDAKİ FARK
Zevkli kayınpederime sormuştum: “Ünlü bir lokantada 100 pounda satılan bir şişe şarap, bakkaldan beş pounda alınan bir şaraptan ne farklı olabilir?” İlginç bir yanıt verdi: “Burada ödenen para, atmosfer, hizmet, ortam, garsonun uzmanlığı, ağırlanma, sevimli masa örtüleri, mahremiyet, uyum, üslup, kalite, gelenek, yiyecekler, güven, şarabın saklanma şekli ve nem derecesi, genel tavır, çevre, lokantayı paylaştığınız diğer müşteriler ve masadaki nefis sohbetin karşılığıdır.” Şarap, kapsam dışında kalmıştı, işin püf noktası da buydu zaten.

ZENGİN GİBİ DÜŞÜN
Birinin zengin olup olamayacağını ya da şu anda zengin olup olma-dığını anlamak için basit bir test vardır: “Tercih ettiği gazeteye ve gazete-nin hangi kısımlarını, hangi sırayla oku-duğuna bakın.” Zengin olmayı bilinçli bir şekilde seçmiş olanların tercihi şöyledir: Daha ciddi gazeteleri ve gazetelerin ciddi kısımları seçerler. İlk önce para/iş dünyası sayfasını okurlar. Onların jargonunu, nerede yerler, nerede yaşarlar, nasıl çalışırlar, nasıl dinlenirler, yatırım ve tasarruflarını nasıl yaparlar, bunların hepsini öğrenin.

PARAYI YÖNETMEk KOLAY OLMAYACAK
Zengin olmak için gereken özelliklere sahip misiniz? Yeterince kararlı mısınız? Yeterince sıkı çalışacak mısınız? Omurganız yeterince sağlam mı? Dayanma gücünüz var mı? Ya cesaretiniz? Eğer bunlara sahip değilseniz, başarı şansınız son derece zayıf olur. Wimbledon Kupası’nı kazanmayı kafaya koymuşsanız, tenis oynamaya beş yaşında başlamanız ve 14 yaşına geldiğinizde, bütün küçükler şampiyonalarında birinci gelmeniz gerekir. Para için de aynı şey geçerlidir.

KİMSENİN MALINA?İMRENMEYİN
Başkalarının malını kıskanmak neye yarar? Onların gündeminde neler olduğunu bilmedikten sonra! Zenginlerden bir şeyler öğrenmek, onların bize verebileceği en büyük armağandır. İdeal olanı, bir para yönderi bulmanız. Doğru yoldan, yasal, keyifli ve bol para kazanmış olan bu kişi, size öğütler vermeli ve doğru yola yönlendirmeli. Ve de size borç vermeye yanaşmamalı. Sizin de böyle bir talepte bulunmamanız gerekir. Benim de bir para yönderim var. Para söz konusu olduğunda onun ağzından çıkan her kelimenin üzerine atlıyorum.

BU*LUN*DU*ĞU*NUZ NOK*TA*YI Bİ*LİN
Ro*bin*son Cru*so*e’*un ka*ra*ya otu*ran ge*mi*den kı*yı*ya doğ*ru yüz*dük*ten son*ra, ilk yap*tı*ğı şey elin*de ka*lan er*za*kı, si*lah*la*rı ve cep*ha*ne*yi kon*trol et*mek ol*muş*tu. Bu*nu be*lir*le*dik*ten son*ra, du*ru*mu*nu de*ğer*len*di*re*rek, iler*le*ye*bil*di. Şim*di siz de kı*yı*ya doğ*ru yü*ze*rek, ye*ni ya*şa*mı*nı*za baş*lı*yor*su*nuz. Eli*niz*de ne*ler var, ne*le*ri kul*la*na*bi*lir*si*niz, ne*le*ri ata*bi*lir*si*niz? Borç*la*rı*nız ve ala*cak*la*rı*nız ne*ler, eli*niz*de*ki net de*ğer ne*dir? İşe baş*la*ma*dan ön*ce alet*le*ri*ni göz*den ge*çi*ren ki*şi, bil*ge ki*şi*dir.

BİR PLAN YAPIN
Aptallar paralarını neden kolayca kaybeder? Çünkü aptalların planı olmaz! Ama eğer bir planınız varsa, neyin bu plana uygun olduğunu, neyin olmadığını hemen anlarsınız. Robinson Crusoe’ya dönelim yine. Elindekileri saptadıktan sonra, bir plan yaptı. “Isınmak için bir barınağa, bir miktar yiyeceğe ve uğraşacak bir şeylere ihtiyacım var.” Borcunuz varsa, planınızda bu konu kesinlikle öncelikli olmalı, aşırı harcamalar da öyle! Temel gerçeklerden biri de, gerçek servetin, maaşla ya da ücretli çalışmakla değil bağımsız işler yaparak kazanıldığıdır.

HESAPLARINIZI KONTROL EDİN
Bol paranız olabilir ama o siz harcayamadan sızıp boşa akabilir. Paranızı kontrol altına almadan önce, sızıntıyı durdurmalısınız. Kredi kartı tutarlarınız, itiraf edemeyeceğiniz kadar yüksek olabilir. Hepimizi her ay borçlarımızı daha da kabartmak için ayartıyorlar. Sızıntılara son vermek isterseniz, bütün kartlarınızı kesin, borçlarınızı kapatıp bitirin. Harcadığınız her şeyin kaydını tutun. Zengin olmak istiyorsanız, önce paranızın nerelere gittiğini bulmalısınız. Zenginler kartal gözlüdür, hiçbir şeyi kaçırmazlar.


ZENGİN GÖRÜNÜN
Yoksullar yoksul görünür. Kendilerini ele veren bir üniforma giyerler sanki. Mesele giysiden çok, yürüyüş biçiminde, imajdadır. Herkes şık bir şeyler bulabilir. Ya ödünç zarif bir giysi bulun ya da ucuz bir takım elbise satın alın. Zengin bir tarz yakalayın, klas olmayı öğrenin. Sakın allı pullu giysiler giymeyin. Kontrollü zarafet, işte bize göre olan budur. Kalite. Sade çizgiler. Güzel bir saç kesimi. Tertemiz tırnaklar!

SPEKÜLASYONU DENEYİN
Koymadan almak olmaz. Bilgece tavsiyeler alarak, şirketleri ve performanslarını izleyerek, borsaya yatırım yapın. Spekülasyonun aslında dört farklı anlamı vardır: Tartışmak, derinliğine düşünmek, yatırım yapmak ve tam anlamıyla açık olmayan bir şeye inanmak. Bence bunların toplamında bizi zenginliğe götüren yolun tarifi yatıyor. Binbir zorluklarla kazandığınız paralarla spekülasyona girmenizi söylemiyorum. Spekülasyon için zamanınızı ve gayretlerinizi, tahminlerinizi, enerji ve adanmışlığınızı ortaya koyun.


RİSKLERİNİZİ BELİRLEYİN
Ne kadar gençsek, risklere o kadar kolay göğüs gere-riz. Çocuklarınız varsa, daha ihtiyatlı hareket edersiniz. Çocuklar yuvadan uçmuşsa, daha rahat davranırsınız. Risk almaya razıysanız, bu riskleri dengelemeye çalışın. İşinizi bir şekilde sigorta edin: Bütün yumurtaları aynı sepete koymayın. Kaldırabileceğiniz stres ve heyecan miktarını saptayın. Zamanlamaya dikkat edin, kısa değil uzun vadeli getirilere yönelin. Riske edebileceğiniz miktarı netleştirin. İşler ters giderse ne yapacağınızı belirleyin.


GÜVENMEDİĞİNİZ KİŞİLERLE İŞ YAPMAYIN
Söylenecek başka bir şey var mı? Kişilerden başka şirketler, kuruluşlar, hükümetler, daha kimi isterseniz, söz konusu olabilir. Peki, onlara niye güvenmeyiz? Çünkü onlarda içimizde Milliyet Gazetesi
Cadde