YEMİN
Mehmet Necati GÜNGÖR

AKP Karabük Milletvekili ve eski Meclis Başkanı Mehmet Ali Şahin, Karabük il başkanlığında yaptığı bir konuşmada yeni Anayasada milletvekili yemin metninin değiştirileceğini söylemiş.

Evet, mevcut yemin metni çok uzun ve kötü bir Türkçe ile kaleme alınmış. Değiştirilmeli.

Peki, yerine nasıl bir metin konulmalı.
Şahin, bunun cevabını da veriyor: 'Atatürk'ün ettiği yemin de olabilir.
Bizce de olabilir de, siz asıl niyetinizdeki yemin metnini açıklasanız.
Bu metnin nasıl bir amaç ve niyetle Anayasa metnine gireceğini tahmin etmek zor değil.

Peki, bundan önceki Anayasa metinlerinde milletvekili yemini nasıldı?
Atatürk'ün ilk Anayasası olan 1921 Anayasasında yemin yoktu. Dolayısıyla, yemin metni de yoktu.
Cumhuriyeti kuran o kahramanlar nesli, Başta Atatürk olmak üzere yeminlerini ülkenin kurtarılması üzerine yapmış ve bunu muharebe meydanlarında göğüs göğüse çarpışarak, ve zafer tacını giyerek yerine getirmişlerdi.
Cumhuriyet, yedi düvele karşı yürütülen bir mücadelenin sonunda ilan edildi.
Hepimiz, Cumhuriyetin şahsiyetli, onurlu ve vakarlı çocukları olmaktan mutluyuz.
Geçmişe dönük arayışlar içinde olmadık, olmayacağız.
O kahramanlar yemin etmemiş olsalar da, onların bu ülkenin beka ve yükselme davasından başka bir niyet taşımadıklarına her zaman emin olmuştur milletimiz.
En küçük bir şüpheye kapılmadan.
Onların ahlâk ve namus anlayışlarının ne kadar değerli olduğuna sonuna kadar inanmıştır milletimiz.

Atatürk'ün yeminine gelince; ilk yemin 1924 Anayasasına konulmuştur:

Şöyledir o yemin:

Vatanın ve Milletin saadet ve selâmetine ve milletin bilâ kaydü şart hâkimiyetine mugayir bir gaye takip etmeyeceğime ve Cumhuriyet esaslarına sadakattan ayrılmayacağıma vallahi

36 yıl yürürlükte kalan Cumhuriyetin en uzun ömürlü Anayasasındaki yemin metni 10 Nisan 1928'de bir kelimeden ibaret bir değişiklik geçirmiş. İçinden vallahi kelimesi çıkarılmış, namusum üzerine söz veririm lafzı eklenmiş.
Aynı tarihte Türkiye Devletinin dini, dini islâmdır ifadesi de Anayasadan çıkarılarak, din işlerini TBMM'nin görevleri arasında sayan bu hüküm de iptal edilmiş.

1961 Anayasasında ise milletvekili yemini şu şekli almış:
Devletin bağımsızlığını, vatanın ve milletin bütünlüğünü koruyacağıma; Milletin kayıtsız şartsız egeminliğine, demokratik ve lâik Cumhuriyet ilkelerine bağlı kalacağıma ve halkın mutluluğu için çalışacağıma namusum üzerine söz veririm.
Şahinin kastettiği metinde lâiklik ilkesi vurgulanacak mıdır; pek emin değiliz.
Kala kala Cumhuriyetin ilkelerine bağlılık kalıyor ki; bunun için vallahi demeye de, namus üzerine yemin etmeye de gerek yok.
Yeminine sadık kalacak kadar namuslu olunsun yeter.