CADILAR BAYRAMI HALLOWEEN TARİHİ, GELİŞİMİ VE DİNDEN BAĞIMSIZLIĞI

31 Ekimde kutlanan Cadılar Bayramını Muhafazakâr Hıristiyanlar ile tutucu Protestanların geneli Cadılar Bayramı nın yanlış buldukları için kutlamazlar.
Bayramın kökeni, eski Britanya da pagan Keltlerin kutladığı Samhain Festivaline dayanmaktadır. Keltler 1 Kasım ı yazın bitişi, kışın başlangıcı olarak kabul etmekteydi. Söz konusu tarihte hayvan sürüleri yaylalardan dönmekte ve toprak ağaları ile arazi kira sözleşmeleri yenilenmekteydi.
Ölülerin ruhlarının geçmişte yaşadıkları kendi evlerini ziyaret ettiğine inanan ve bu nedenle de kötü ruhları uzak tutmak için, yaşanılan bölgelerin yüksek yerlerinde ki tepelerde, evlerdeki ocakları tutuşturmak maksadı ile büyük ateşler yakılmaktaydı.

Ortalıkta dolaştığına inandıkları ruhlara tanınmamak için maskeler takıp değişik kostümler giyiyorlardı. Bu tür gelenekler sebebiyle Samhain Festivali zaman içerisinde İblisler, Goblinler, Periler ve Cadılarla anılmaya başlanma ile birlikte yaz sonu kentlerde ölülerin kutsandığı ve evliliklerin gerçekleştiği ilahi bir dönemi işaret etmekteydi.

Romalılar 1. Yüzyılda Kelt Topraklarını fethettikten sonra kendi ölüm festivalleri Feralia ve hasat festivalleri Pomonay ı Samhain ile birleştirdiler.
7. Yüzyılda ise Papa IV. Boniface 13 Mayıs ta kutlanan Azizler Günü nü eski kayıtlara göre ve gene muhtemelen Pagan Festivalinin yerini alması için 1 Kasım a taşıdı. Ve bundan sonra Azizler Günü nün arifesi 31 Ekim kutsal kabul edilmesiyle birlikte Batılı dillerdeki Hallowen (holy evening/kutsal akşam) oluverdi.
Ortaçağın sonlarında dinden bağımsızlaşmış (Laik) kutlamalar ile Hıristiyan Bayramı kaynaştı. Avrupa daki Reform Hareketleri esnasında Protestan Hıristiyanlar arasında, Cadılar Bayramı kutlamaları neredeyse son bulurken aksine Britanya’da Dinden bağımsızlaşmış bir Bayram olarak kutlanmaya devam etti.

Amerika ya yerleşen ilk kolonilerde diğer bazı bayramlar gibi Cadılar Bayramı da yasaklandı. 1800 lü yıllarda, Cadılar Bayramından öğeler taşıyan Hasat bayramı kutlamaya başlandı.

19. Yüzyılda İrlandalılar ve Britanya dan Amerika ya göç eden çok sayıdaki göçmen Cadılar Bayramı kostümlerini de beraberlerinde getirerek Cadılar Bayramını ABD deki başlıca çocuk bayramı haline getirdiler.

Bayramın sembolü haline gelen Balkabağının içi boşaltılarak gülen bir surat şeklinde oyulduktan sonra içinde mum yakılarak şeytani bir surat oluşturulmaya çalışılmaktadır. En yaygın tüketilen şekerleme elma şekeridir. Çocuklar toplu biçimlerde değişik kıyafetler giyerek kapı kapı gezerken ev sahiplerine Şaka mı, şeker mi? diye sorarlar. Şaka denirse çocuklar çeşitli muziplikler yapar. Şekerleme ikramı veya harçlık verilir çocuklara. Bu uygulamanın tarihi ise Britanya yoksullarının kapı kapı dolaşarak Ruh Keki toplaması geleneğine dayanmaktadır. Yetişkinler ise Bayrama en yakın hafta sonu cadı, hayalet, korku film karakteri gibi ilginç kostümlerle kıyafet baloları düzenler.

Mersin İçel Burak Canlı