+ Yorum (Cevap) yazın
Gösterilen sonuçlar: 1 ile 3 Toplam: 3

Türkü Nedir?

Müzik Kategorisinde ve Türküler ve Hikayeleri Forumunda Bulunan Türkü Nedir? Konusunu Görüntülemektesiniz, Konu içerigi Kısaca ->> Türkçe söylenmiş şiir anlamına gelen "Türkü" nün "Türkî" sözünden geldiği görüşü ittifakla kabul edilmiş bir görüştür. Yani, "Türk" kelimesine Arapça

  1. #1
    Onursal Üye
    Üyelik tarihi
    Nov 2005
    Nerden
    Supermeydan'dan
    Yaş
    39
    Mesaj
    11.906
    Blog Mesajları
    33
    Rep Gücü
    92337

    Türkü Nedir?

    Türkçe söylenmiş şiir anlamına gelen "Türkü" nün "Türkî" sözünden geldiği görüşü ittifakla kabul edilmiş bir görüştür. Yani, "Türk" kelimesine Arapça "î" ilgi ekinin getirilmesiyle vücut bulmuştur. "Türk'e has" anlamına gelen bu söz halk ağzında "Türkü" şekline dönüşmüştür.

    Türkü sözü muhtelif Türk boylarında farklı kelimelerle isimlendirilirler. Türküyü Azeri Türkleri mahnı, Başkurtlar halk yırı, Kazaklar türki, türik halık äni, Kırgızlar eldik ır, türkü, Kumuklar yır, Özbekler türki, halk koşiğı, Tatarlar halık cırı, Türkmenler halk aydımı, Uygur Türkleri de nahşa, koça nahşisi derler. 1Türkü terimi ilk defa XV. yüzyılda Doğu Türkistan'da aruz vezniyle yazılmış ve özel bir ezgi ile söylenmiş ürünler için kullanılmıştır.2 Burada değerlendirmeye çalıştığımız hece vezni ile söylenmiş türkülerin Anadolu'daki ilk örneğini ise, XVI. yüzyılda buluruz. Türkü şekline uygun ve türkü adını taşıyan sözünü ettiğimiz bu parça XVI. yüzyıl halk şairlerinden Öksüz Dede'ye aittir.Birtakım araştırmacılar türküyü şöyle yorumlamıştır:

    Cahit Öztelli: "Halkın iç âlemini yaşatan, beşikten mezara kadar bütün yaşayışını içine alan en dikkate değer edebî mahsuller türkülerdir...Genel olarak türkü adını taşıyan manzumelerde değişmez bir ölçü ve şekil yoktur. Yalnız saz şairleri tarafından sanat düşüncesiyle meydana getirilen türkülerde belli ve değişmez bir şekil vardır. Uzun bir geleneğe bağlı olan bu türkülerde kavuştak (nakarat) bulunması şarttır. Birinci dörtlüklerin 2. ve 4. mısraları ile sonraki dörtlüklerin 4. mısraları hep aynıdır."3

    Nihat Sami Banarlı: "Koşma şeklindeki bir manzumenin her dörtlüğüne bir (beşinci) veya bir (beşinci-altıncı) mısra ilavesiyle söylenilen bir halk şiiridir." 4

    Muzaffer Uyguner: "Her mısraı kafiyeli üçer mısralı kıtalar ile gene kafiyeli ve iki beyitten müteşekkil ara nağmeleri olan ve çalınıp söylenen folklorik halk edebiyatı mahsulleridir."5

    Herbert Jansky, türküyü şu şekilde tanımlamaktadır: Türkü : "Büyük tarihi hadiseler karşısında halk kitlesinin sevinçlerini veya ümitsizliklerini; büyük şahsiyetler hakkındaki saygılarını veya nefretlerini; gençler arasında geçen hazin aşk hikâyelerini, millî hece veznini ölçü alan ve kalpleri fetheden mısralarla, derin bir muhteva içinde dile getiren edebî, aynı zamanda mûsiki bakımından ehemmiyete hâiz olan bu kendine öz bestelerle söyleyen; dar manâsıyla ise tarihi bir vesika mahiyeti gösteren Türk halk şiirinin en eski türlerinden biri".6

    TÜRKÜLERİN DOĞUŞ VE YAYILIŞLARI

    Türküler genellikle bir olay, bir arzu ve bir heyecan üzerine doğarlar.Türküler, başlangıçta sahibi belli ürünlerdir. Ancak zamanla, türkünün asıl sahipleri unutulur ve sonraki nesiller tarafından halkın dilinde dolaşa dolaşa farklı coğrafyalara yayılır. Türküler böylelikle anonimleşirler. Önceleri mahallî hüviyet gösteren türküler, zamanla millî hüviyete bürünürler. Türkülerin anonimleşmesinde, daha ziyade göçler, kervanlar, askerî sevkler, gurbete iş için gidişler, gezgin halk şairlerinin faaliyetleri, yakın zamanlarda basın ve yayın organları rol oynar.Yayılma sırasında türkülerin sözlerinde ve ezgilerinde bazı değişiklikler vukua gelir. Kimi zaman bu değişiklikler türküyü tanınmayacak hale getirir; öyle ki, bu eserler karşımıza bir başka türkü olarak dahi çıkabilir. Türkülerin bu derece çeşitlenmesinin asıl sebebi kişilerin kabiliyetleridir. Kaynak şahıslar, ezgilerin yapısında önemli ölçüde değişiklik yapabildiği gibi, bu değişikliği türkülerin sözlerinde de yapabilirler.7 Bunun yanında halk hikâyelerinden ve saz şairlerinin şiirlerinden vücut bulmuş türküler de vardır. Sözgelişi; bugün Âşık Garip, Kerem, Köroğlu, Karacaoğlan, Gevherî, Dadaloğlu, Dertli, Ruhsatî ve Emrah'a ait pek çok şiir halkımızın dimağında türkü olarak yaşamaktadır. Aşıklar şiirlerini, çeşitli nağmelerle söylerler. Keza tasnif ettikleri hikâyelerin manzum kısımlarında da aynı yola başvururlar. TRT Repertuarında Kerem, Kesik Kerem, Gevheri gibi âşıkların adıyla geçen türkülerin olması bunun açık delilidir. O yüzden gerek şekil gerekse konu bakımından türkü alanında âşıkların yaptığı katkı küçümsenemeyecek derecededir.


    Tum Türkü Sevenlere Selamlar

  2. #2
    Süper Aktif Üye RABİA - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Mar 2008
    Mesaj
    4.941
    Blog Mesajları
    4
    Rep Gücü
    52570

    Cevap: Türkü Nedir?

    Anadolunun özünden gelen,özümüz olan türkülere sahip çıkalım


    Selamsız sabahsız gelip geçersin,
    aşı muhabbetten niye kaçarsın
    böyle midir yolumuzun töresi
    efendim,efendim,benim efendim..



    karadır kaşların benzer kömüre
    yardan ayrılması zarar ömüre..

    mühür gözlüm seni elden
    saknırım kıskanırım
    uçan kuştan esen yelden
    sakınırım kıskanırım...

    ela gözlüm ben bu elden gidersem
    zülfüü perişanım kal melul melul...

    işte gidiyorum çeşmi siyahım
    aramıza dağlar sıralansa da...

    hepsi birbirnden güzel, türkülerimizin,hepsi bize ait,hepsi bizden
    Tırtılın Dünya'nın sonu dediğine;
    Usta, kelebek der.

  3. #3
    Aktif Üye atmaca34 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jan 2007
    Nerden
    dünyadan
    Mesaj
    1.929
    Rep Gücü
    15310

    Cevap: Türkü Nedir?

    Türkiye'nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen halk şiirlerinin her çeşidini göstermek için, en çok kullanılan ad "türkü"dür. Türkü kelimesinin, Türk adının sonuna, Arapça ilgi eki olan "i" ekinin getirilmesiyle ortaya çıktığı anlaşılır.
    Türki: Türk’le ilgili, Türk'e özgü anlamında kullanılır.

    Türkü sözcüğü ilk kez XV. Yüzyılda Doğu Türklerince kullanılmıştır. Hikmet Dizdaroğlu, Anadolu’da türkünün ilk örneğini Öksüz Dede’nin verdiğini belirtir. Türküler genellikle hece vezninin 7, 8 ve 11’li kalıplarıyla kıtalar halinde söylenir. Her kıta türkünün asıl sözlerinin bulunduğu bend ile nakarattan meydana gelir. Nakarat her bendin sonunda tekrarlanır. Bu kısım bağlama veya kavuştak diye de bilinir. Türküleri kesin ayrıma sokmak güçtür. Bir yörede yakılan türkü diğer bir yöreye şekli ve söyleniş biçimi değişerek geçebilir. Türküler ezgilerine, konularına ve yapılarına göre ayrılır.

    Türkülerin büyük çoğunluğu anonimdir ya da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuştur. Türküler bu şekilde halkın malı olurlar. Türküler çoğu kez, bir doğa olayı ya da bir kahramanlık karşısında doğar ve yayılırlar. Türküler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar.

    Ezgilerine göre türküler

    * Kırık havalar: Usullü ezgilerdir. Alt türleri; türkü (genelde tüm kırık havalar için, özelde diğer türlerin dışında kalanlar için kullanılır), deyiş, koşma, semah, tatyan, barana, zeybek, horon, halay, bar, bengi, sallama, güvende, oyun havası, karşılama, ağırlama, peşrev, teke zortlatması, gakgili havası, dımıdan, zil havası, fingil havası dır.

    * Uzun havalar: Usulsüz ezgilerdir. Alt türleri; uzun hava (diğer türlere girmeyenler için kullanılır), barak, bozlak, gurbet havası, yas havası, tecnis, boğaz havası, elagözlü, maya, hoyrat, divan, yol havası, yayla havası, mugam dır. Ayrıca gazeller de özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde halk arasında söylenmektedir.

    Konularına göre Türküler

    * Çocuk türküleri
    * Doğa türküleri
    * Aşk türküleri
    * Kahramanlık türküleri
    * Askerlik türküleri
    * Tören türküleri
    * İş türküleri
    * Derebeyi, eşkiya, cinayet türküleri
    * Ölüm türküleri (ağıt)
    * Güldürücü türküler
    * Karşılıklı türküler
    * Oyun türküleri

    Yapılarına göre Türküler

    * Mani kıt’alarından kurulu türküler: Birbirleriyle ilgili konularda söylenmiş manilerin sıralanarak ezgiyle okunmasından meydana gelir.
    * Dörtlüklerle kurulu türküler: dörtlüklerle kurulu türküler adı üstünde dörtlüklerden oluşan türkülerdir.bu tür türküler de anonimdir.

    Özellikleri:

    1. Türkülerde konu zenginliği vardır. Aşk, ayrılık, ölüm, tabiat, kahramanlık, güzellik başlıca konularıdır.
    2. Hecenin yedili, sekizli en çok da on birli kalıplarıyla yazılırlar.
    3. Türküler genelde dörder mısralı bentlerden oluşur.
    4. Bazıları koşma şeklindedir.
    5. Bazı türkülerde her bendin sonunda aynı dize veya dizeler tekrarlanır. Bu tekrarlanan dizelere nakarat (kavuştak) adı verilir. Nakaratların völçüsü bazen ana bentlerin ölçüsünden ayrı olabilir.
    6. Türkülerin kafiye örgüsü genelde şöyledir: “aaab cccb dddb”, “aaabb cccbb dddbb” veya “aaabcc dddbcc eeebcc” şeklindedir.
    7. Türküler ait oldukları bölgelere göre adlar alırlar.
    8. Genelde anonimdirler ama söyleyeni belli olan türküler de vardır.


    türkülerinde sadeliği bozulmayamı başladı yoksa yoksa halkın bu kültürümü eksilmeye başladı acaba
    çok güzel türkülerimiz olduğu halde daha çok pop muziğine gidiş neden acaba

Benzer Konular

  1. Türkü Notaları
    dogangunes Tarafından Müzik Foruma
    Yorum: 2
    Son mesaj: 13-01-2011, 01:42 AM
  2. En sevdiğiniz türkü hangisi?
    Gül@y Tarafından Müzik Foruma
    Yorum: 14
    Son mesaj: 13-08-2009, 06:08 PM
  3. Yeni Türkü -Yağmurun Elleri
    ~Mine~ Tarafından Müzik videoları Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 13-03-2009, 10:00 PM
  4. Türkü Gözlüm..Ayşegül
    Eftelya Tarafından Müzik videoları Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 27-12-2008, 10:29 AM
  5. Yeni Türkü - Yagmurun Elleri
    blueice Tarafından Şiir Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 04-08-2008, 12:09 AM

Anahtar kelimeler

Yandex.Metrica