BİTKİLERLE MODERN TEDAVİ

SÖĞÜT KABUĞU
(Salicis cortex)

Söğüt kabuğu Alman resmi gazetesinde 5.12.1982 (Heft:228, ATC-code:n02BK) tarihinde yayınlanarak modern bitkisel ilaç olarak kabul edilmiştir ve günümüze kadar modern tıbbi tedavinin vazgeçilemez bir parçası olarak kullanıla gelmiştir.
Belirtilen kanuna göre; Söğüt kabuğu doğal bileşiminde kullanılır, her hangi bir madde katılamaz veya bileşiminde bulunan maddelerden bazıları ayrılamaz. Çok sayıda ilaç firması tarafından hazır ilaç olarak da üretilmektedir (Assalix, Optovit, Proaktiv, Rheumatab; Salix Bürger vb.).

İlaç etkili kısmı(Ecza, drog): İlkbahar başlarında 2-3 yıllık genç ve sıhhatli
söğüt (Salix alba, Salix purpurea L., Salix fragilis L.) dallarının kabukları
soyulup kurutularak kullanılır. Bileşiminde: %1,5-11 salisilalkol türevleri
(Salicin, salicortin, fragilin, populin, tremulacin), kateşin grubu tanenler
ve flavonoidler bulunur.
Söğüt kabuğunun bileşiminde en az %1 oranında salicin bulunmalıdır.

Etkileri: Ateş düşürücü, ağrı dindirici ve iltihaplanmanın etkilerini giderici
(Antiphlogistic). Ayrıca oksijen serbest radikallerinin ortaya çıkmasını
baskılar.

Etki şekli: Salicin ve salisilat türevleri %80 oranında emilir ve karaciğerde
salisilik asite dönüştürülür ve cyclooxygenase’yi baskılar. Prostaglandin
E1 ve E2 belirgin şekilde azalır, thromboxan B2 sentezi pek etkilenmez.
Kanın pıhtılaşmasının azaltılmasında aspirinin tam manasıyla alternatifi
değildir. Günlük toplam 240 mg salicin alındığında 4 haftalık kullanım
sonucunda pıhtılaşma azalması gözlenmektedir, 100mg asetil salisilik asit
etkisi daha belirgindir.Bu nedenle kalp hastalıklarında aspirin kadar etkili
değildir.
4 hafta süreyle günde toplam 240mg salicin kullanıldığında yan etki
görülmemektedir, aspirinde ise mide mukozasında mikro kanama
meydana gelmektedir (2).

Kullanıldığı yerler:
Ateşli hastalıklar
Romatizma şikayetleri
Baş ağrısı
(Pratikte artrose şikayetinde de kullanılmaktadır)

Kullanılmaması gereken haller: (X)

Yan etkileri: (X)

İlaçlarla uyumsuzluğı:
(X) Salisilat alerjisi olanlar kullanmamalıdır. Aspirin
kullanımında mide-bağırsak yolunda mikro kanamalar görülmesine
karşılık, söğüt kabuğunda bu etki görülmez. Çünkü söğüt kabuğu
bileşikleri ilk defa karaciğerde salisilik asite dönüşür.

Kullanım miktarı: Günlük ortalama kullanım miktarı 60-120mg toplam
salicin’dir.(ESCOP monografisinde bu miktar 120-240mg salicin olarak
belirtilmiştir)

Kullanım şekli: Hazır ilaç kullanılması daha uygundur, kullanım miktarı
kolayca ayarlanabilir.
Pratik kullanımda çayı şöyle hazırlanır; İnce kıyılmış veya dövülmüş 1
çay kaşığı söğüt kabuğu bir fincana konur, üzerine 150 ml kaynar su ilave
edilir, 15-20 dakika bekletilir, süzülerek içilir. Günde 2-3 defa çayı taze
hazırlanarak mümkün olduğunca sıcak olarak yudumlanır.

Uyarı: Ateş düşürücü olarak; ıhlamur ve mürver çiçeği çaylarıyla birlikte
kullanılması daha etkilidir.



Kaynaklar:
1- Dr. Ahmet Toptaş, Alman kanunlarına göre düzenlenip izin veriler BİTKİLERLE MODERN TEDAVİ,
Gonca yayın evi, İstanbul 2009, 0212 5285076

2- H.Schilcher, S. Kammerer, T. Wegener, Leitfaden Phytotherapie, Urban&Fischer, 3. auflage, 2007