Yapay bozukluk (YB), istemli bir şekilde fizik veya psikolojik hastalık belirtileri üretme; hasta rolü oynama ve bunlar aracılığıyla emosyonel doyum sağlama olarak tanımlanabilir . YB’ta hasta bilinçli olarak belirti üretir. Bu davranışında belirgin olan kazancı ise hasta rolüne girerek tıbbi bakım görmektir .

YB ilk olarak 1951’de Munchausen Sendromu olarak Asher tarafından tanımlanmıştır Adını bir Alman subayı olan Baron Von Munchausen’in öyküsünden alan bu tablo, sık hastaneye başvuran, türlü tedavi ve ameliyatlar olan bir grup hastayı tanımlamaktaydı .

YB’nin prevalansı tam olarak bilinmemektedir. Psikiyatri konsültasyonlarının %8’inde (4), nedeni saptanamayan ateş olgularının %9.3’ünde , bedensel belirtilerle başvuran hastalarda %0.8-9.5 oranları arasında , psikiyatri kliniğine yatan ve psikolojik belirtileri olan hastaların %5-6.4’ünde yapay bozukluk olduğu belirtilmektedir.

YB psikiyatrik sınıflandırma sistemine ilk kez DSM III’te girmiştir . DSM IV’te ise “fiziksel ve psikolojik belirtileri olan” yeni bir alt tip tanımlanmıştır . DSM IV’te, klinik görünümde baskın olan belirti ve bulgulara göre; psikolojik belirti ve bulguları olan, fizik belirti ve bulguları olan, psikolojik ve fizik belirti ve bulguları bir arada olan ve başka türlü adlandırılamayan yapay bozukluk olarak tiplere ayrılmıştır.

YB ayırıcı tanısı güç bir hastalık olması ve kesin bir sağaltımının olmaması nedeniyle, psikiyatri ve psikiyatri dışı hekimlerce erken tanınması önemlidir.

tipdergisi.erciyes.edu.tr