Gösterilen sonuçlar: 1 ile 3 Toplam: 3
  1. #1
    Acemi Üye
    Üyelik tarihi
    Apr 2009
    Mesaj
    166
    Rep Gücü
    339

    Exclamation Bilimin Çözemediği Soru: Istakozlar Evlerini Nasıl Buluyor?

    Karayipler civarında yaşayan Panulirus argus türüne ait dikenli ıstakozlar üzerinde yapılan bir araştırma, bu canlıların sadece yön tayini değil, yer tayini de yapabildiklerini ortaya koydu. Buna göre dikenli ıstakozlar, hiç bilmedikleri bir yere bırakılmış olsalar da yönlerini hatta 'yerlerini' bulabiliyorlar.

    Bu canlılar genellikle Atlantik Okyanusu'nun batısında Brezilya ile Bermuda arasında bulunuyorlar. Bazıları göçmen ama çoğu günlerini mercan kayalıklarının içinde geçiriyor.

    Araştırma Nasıl Gerçekleştirildi?

    Kuzey Carolina Üniversitesi araştırmacıları Larry C. Boles ve Kenneth J. Lohmann, ıstakozların yön bulma yeteneğini araştırmak için bir dizi deney düzenlediler. Karayip açıklarında yakalanan ıstakozlar daha sonra tekneyle yakalandıkları yerden 12–37 km uzağa götürüldü. Yolculuk sırasında ıstakozların hiçbir şey görmemesi için çok dikkatli davranıldı: Istakozlar kısmen deniz suyuyla doldurulmuş haznelerde tutuldu, haznelerin etrafı kapatıldı ve test alanına dolambaçlı bir rota izlenerek götürüldü. Çevreyi algılamaları engellenen ıstakozlar bazı şaşırtmacalara da tabi tutuldu. Örneğin hazneler sağa sola sallanacak şekilde iplere asıldı. Istakozların, dünyanın doğal manyetik alanını bir pusula gibi kullanmalarının önüne geçebilmek için güçlü mıknatıslar kullanılarak, haznelerde karmaşık manyetik alanlar oluşturuldu.

    Bilim adamları, bu engelleme ve şaşırtma dolu yolculuktan sonra denizde bir noktada durup ıstakozları denize bırakmaya başladılar. Gözleri özel plastik maskelerle kapatılmış olduğu halde ıstakozlar, serbest kaldıkları anda ilk yakalandıkları yerin yönünü kolaylıkla buldular. Istakozlar suya bırakılır bırakılmaz evlerinin yolunu tuttular. Bilim adamları ıstakozların hiçbir şaşkınlık dönemi geçirmediğini gözlemlediler.

    Istakozları Anlatmada Pusula Yetersiz Kalıyor

    Böyle mükemmel bir yeteneğin kaynağı nedir? Bazı araştırmacılar, canlıların yön bulma yeteneklerinde dünyanın manyetik alanından faydalandıklarını düşünüyor. Bu bilim adamları, canlıların vücudunda gizemli bir pusula bulunduğunu varsayıyorlar. Ancak ıstakozların bu yeteneğini açıklamada pusula benzetmesi de yetersiz kalıyor.

    New York ' taki Cornell Üniversitesi ' nden nörobiyoloji ve davranış profesörü Charles Walcott: Birçok hayvanın dünyanın manyetik alanlarını bir araç olarak kullandığını biliyoruz diyor ve ekliyor: Ama eğer kaybolmuşsanız bir pusula size nerede olduğunuzu söylemez. (Lobsters Navigate by Magnetism, Study Says, 6 Ocak 2003)

    Araştırmacı Boles, ıstakozlardaki yeteneğin üstünlüğünü şöyle vurguluyor: Bu test kesinlikle birçok hayvanın geçemediği bir testtir. Testi geçebilmeleri, bir şekilde, bulundukları noktayı an an bildiklerini gösteriyor. İçlerinde bir şey bulunuyor olmalı.

    Böylece deneyde kullanılan ıstakozların, vücutlarında bir tür harita oluşturdukları ve kalkış noktasından itibaren koordinat takibi yapabildikleri ortaya çıkıyor. Bilim adamlarının çözemediği bu mekanizma, bir yolcu uçağındaki elektronik radar sistemleri gibi çalışıyor.

    Bilim adamlarını en çok şaşırtan şey ise, bu mükemmel sistemle donatılmış olan ıstakozun nispeten kompleks olmayan bir sinir sistemine sahip olması. Boles bu konuda şunları söylüyor:

    Burada asıl büyük konu, omurgasızların nispeten basit sinir sistemlerine sahip olmaları. Çoğu kişi böyle bir işi yapmak için gereken zihinsel kapasitelerinin olmayabileceğini düşünüyor.

    Istakozların tüm bunları başarması bir mucizedir. Şimdi kendinize şu soruyu sorun ve düşünün:

    Büyük bir çölde bulunduğunuzu farz edin. Bulunduğunuz noktadan bir jipe bindirildiğinizi, gözünüz ve kulağınız kapalı olduğu halde ve özellikle dolambaçlı yollar seçilerek, 200 kilometre uzağa götürülüp bırakıldığınızı düşünün. İlk bulunduğunuz yere dönebilir misiniz? Elbette, hayır!


    Peki ama bu özel yön bulma sistemi ıstakozda nasıl ortaya çıkmıştır? En basit bir pusulayı ele alacak olsanız, bunun bile özel olarak yapıldığı açıktır. Pusuladaki iğne, özel olarak işaretlenmiş yönler, cam kaplı muhafazası bu aletin özellikle yön bulmak için yapılmış olduğunu göstermektedir. Istakozların bedenindeki bu özel sistemin bir pusulayla kıyas kabul etmez derecede üstün olduğu açıktır. Tüm bunlar ıstakozdaki sistemin özel olarak yaratıldığını ortaya koymaktadır.

    Kaynak: İlmi Mercek Dergisi 22. sayı (Nisan 2003) 16. sayfadaan alıntıdır

  2. #2
    1. Hikaye yarışma birincisi
    2. Avatar yarışma birincisi
    Venhar - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Dec 2007
    Nerden
    Bilmiyorum :)
    Mesaj
    4.887
    Rep Gücü
    81913

    Cevap: Bilimin Çözemediği Soru: Istakozlar Evlerini Nasıl Buluyor?

    Şaşıracağımız o kadar çok şey varki

    Tşk ederim güzeldi

  3. #3
    Acemi Üye evrensel-insan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Dec 2008
    Nerden
    Londra
    Mesaj
    169
    Rep Gücü
    502

    Cevap: Bilimin Çözemediği Soru: Istakozlar Evlerini Nasıl Buluyor?

    Saygideger yazarlar;

    Istakozlari bilmem ama; ben 11 yasindayken, birlikte buyudugumuz bir kedimiz vardi. Ablam da; ilk cocugunu dogurmustu ve beyi de; yurt disinda oldugu icin, bizde kaliyordu. Kendisi biraz pipirikliydi ve bebegine kedimizin zarar verecegine annemi inandirdi. Bizde, bir gun uzuntuler icinde, kediyi kafesine koyup; cok uzak bir yere goturup, dogaya birakacaktik. Kedi, beni ben onu cok severdim. Yolculuga bende katildim. Uzun bir yolculuktan sonra, kedimizi Ankara'nin oldukca disinda bir yerine icimiz el vermeyerek biraktik. Kafesinin kapisini actik ve ordan hizla uzaklastik.

    Evde, bilhassa ben onun yokluguna alisamamistim ve devamli agliyordum. Aradan takriben bir hafta veya ongun kadar gecmisti ki; kapida bir tikirti ve miyav sesi duydum. Hemen kosup kapiyi actim. Birde ne goreyim, benim canim arkadasim, kedim; karsimda duruyordu. Bitkin, ac ve yorgun bir hali vardi ve cok zayiflamisti. Hemen iceri aldim. Annem ve tum aile seferber olduk ve onu eski haline kavusturduk. Ablam da; bu tip olaylari mucize kabul ettigi icin; kedinin evde kalmasina razi olmak zorunda kalmisti.

    Ben buna benzer cok hikayeler duydum. Hatta deniz asan kedilerin hikayelerini bile.
    Ozamanlar bana; kedilerin yildizlari sayarak yonlerini bulduklari ve koku ile de yolaldiklari soylenmisti.

    Bu basligi gorunce; sizlerle bu yasanmis hikayemi paylasmak istedim.

    Saygilarimla;
    evrensel-insan

Benzer Konular

  1. Bilimin çözemediği 10 Olgu
    İnci Tarafından Bilim ve Astronomi Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 08-01-2015, 04:02 AM
  2. NASAnın Çözemediği Resim
    SAHARAY Tarafından Astronomi Forum'u Foruma
    Yorum: 5
    Son mesaj: 07-05-2011, 12:49 PM
  3. 600 bin lise mezununun çözemediği soru
    YukseLL Tarafından Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) Foruma
    Yorum: 3
    Son mesaj: 12-09-2010, 12:43 AM
  4. doğru buluyor musunuz?
    k.mutluluk Tarafından Vip Salonu Foruma
    Yorum: 12
    Son mesaj: 08-05-2008, 05:05 PM
  5. Bilimin çözemediği 10 olgu
    Mevt Tarafından ilginç konular Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 17-01-2008, 11:36 PM
Yukarı Çık