X-ray cihazının ve duyarlı kapıların zararları nelerdir ve korunma yolları nedir. X-ray cihazı yiyeceklere zarar verir mi?

X-ışını aygıtı, yüksek frekanslı ve dolayısıyla enerji düzeyi yüksek elektromanyetik dalgalardan oluşan fotonlar yayar. Bu fotonlar herhangi bir malzeme içerisinde seyahat ederken, o malzemeyi oluşturan atom ya da moleküllerle etkileşerek, iyonlaşmalara yol açar. İçinde seyahat edilen ortam bir hücre ise eğer, hücre metabolizması olumsuz etkilenir. Gerçi her hücrenin bu tür olumsuzluklara karşı bir tamir mekanizması vardır. Fakat, birim zamanda hücreye ulaşan foton sayısı arttıkça, bu mekanizma oluşan hasarın hızıyla başetmekte zorlanmaya başlar. Hatta, hücre yapısında oluşan anormal bir değişiklik, hücrenin kendi kendini yoketme kararıyla sonuçlanabilir. Bu durum özellikle, hızla çoğalan hücreleri etkiler. Bu nedenledir ki, x-ışınları, hızlı üreyen kanserli dokulara odaklanmak suretiyle, bu hücrelerin öldürülerek, tümörün yokedilmesinde kullanılır. Ancak, kıl dibi, sindirim sistemi çeperi ve kan hücreleri gibi, kendisini normalde zaten sıkça yenilemek zorunda olan hücreler de bu ışınımdan olumsuz etkilenir. Bu yöntemle kanser tedavisi gören hastalarda saç dökülmesi, mide bulantısı ve kansızlık belirtilerinin görülmesi bu yüzdendir.

Ancak bu tür aygıtların çalıştırıldığı alanlar, çalışanların sağlık güvenliği açısından, ışınları durdurma yeteneğine sahip malzemeler içeren yeterince kalın duvarlarla zırhlanmış olmak durumundadır. Dolayısıyla, olağan koşullar altında, civarlarına sundukları radyasyon dozları güvenlik sınırlarının altında olur. Duyarlı kapıların kullandığı ışınların yol açacağı radyasyon dozu ise, gözün kornea tabakası gibi duyarlı bölgelere düşmedikçe, ciddi bir tehdit oluşturamayacak kadar düşüktür.

Son olarak, bir x-ışını aygıtı, civarındaki gıda maddeleri üzerinde; bu maddelerin kimyasal içeriğinin, yayılan frekantaki ışınları soğurma yeteneğine bağlı büyüklükte ısınmaya yol açar. Bunu, hızlı veya yavaş bir pişirme süreci olarak düşünebilirsiniz. Nitekim, mikrodalga fırınlar bu esasa göre çalışıyor.