57 devletten oluşan uluslararası bir organizasyondur. Ülke vatandaşlarının tümünün veya belirli bir kısmının Müslüman olması, bu organizasyona üye olmayı olanaklı kılar.

İKÖ, 25 Eylül 1969’da Fas Krallığı’nın başkenti olan Rabat’ta kurulmuştur. Kuruluşun en önemli sebeplerinden biri, İsrail’in 21 Ağustos 1969’da uluslararası hukuka aykırı olarak Filistin kenti ve İslam dünyasının en kutsal simgelerinden olan El-Aksa camisinin bulunduğu Kudüs’ü işgal etmesiydi. Yani tepkisel bir ürün olan bu kuruluş 1970 Mart’ında yapılan ilk konferans ile yapısını belirlemiş, genel sekreterliğini kurmuş ve idari genel merkezini kurmuştu. Buna göre Suudi Arabistan’ın baş kenti Cidde, İKÖ’nün ilk genel sekreterliğinin merkezi olarak belirlenmişti. 1972 Şubat’ında Rabat’ta yapılan konferansta ise İKÖ’nün işbirliği alanları genişletilerek manevi-politik ortaklığın yanı sıra sosyal, ekonomik, kültürel ve bilimsel alanlarda da işbirliği ilerletildi.

İKÖ’nün amaç olarak belirlediği ana unsurlar şöyledir:
1- İslam Ülkeleri arasındaki yakınlığın ve işbirliğin artırılması
2- Müslüman halkların çıkarlarını ve güvenliğini korumak ve mücadelelerini desteklemek.
3- Üye devletler arasında Siyasal, ekonomik, kültürel, bilimsel ve sosyal işbirliğini arttırmak.
4- Müslümanlarca kutsal olarak kabul edilen yerlerin korunması
5- Filistin Halkı’nın mücadelesini ve bağımsızlık haklarını desteklemek ve savunmak
6- Her türlü sömürgeci yaklaşımın ortadan kaldırılmasını sağlamak

İKÖ’nün belirlediği temel ilkeler şöyledir:
1- Üye ülkeler arasında tam eşitlik
2- Her ülkenin kendi geleceğini belirleme hakkı vardır ve hiçbir üye devlet, bir başka üye devletin içişlerine karışamaz
3- Her devletin bağımsızlık ve egemenlik hakları, İKÖ tarafından tanınır.
4- Üye ülkeler arasında olası bir anlaşmazlığın oluşması durumunda İKÖ, arabulucuk yapma, hakem görevini üstlenme ve gönül alma gibi barışçı yollarla sorunun çözülmesine yardımcı olmaya yetkilidir.

İKÖ toplantıları:
1- Devlet başkanları ve krallar toplantısı: 3 yılda bir kez toplanırlar ve genel siyasi sorunlarla ilgili görüşmeler yapılır.
2- Dışişleri bakanları toplantısı: yılda bir kez düzenlenir ve işbirliği alanlarında kararlar ve raporlar düzenlenir.

İKÖ’nün Alt kurumları:

İslam Ülkeleri İçin İstatistiksel, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar ve Eğitim Merkezi (SESRTCIC): 1977’de Trablus’ta düzenlenen 8. Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda kurulması kararlaştırılmıştır. Bu merkez Ankara’da bulunmaktadır ve İKÖ’ne bağlı bir alt kurum olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kurumun amacı:
1- Üye ülkeler arasındaki Sosyo-ekonomik işbirliğini ve gelişimi desteklemek.
2- Üye ülkelerin Sosyo-ekonomik gelişimlerini ve mevcut durumlarını istatistiksel yollarla araştırmak ve bunları bilgi kaynağı olarak İKÖ’nün konferans çalışmalarına yardımcı olacak şekilde düzenlemek.
3-İstatistiksel araştırma yapabilecek teknik personellerin yetiştirilmesini sağlamak.


İslam Tarihi, Sanatı ve Kültürünü Araştırma Merkezi (IRCICA): 1976’da İstanbul’da düzenlenen 7. Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda kurulması kararlaştırılmıştır. Merkezi İstanbul’dadır ve İKÖ’nün alt kurumu olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kurumun amacı:

1- Ana görevleri Üye ülkelere mensup bilginleri, tarihçileri, sanatçıları ve entelektüelleri bir araya getirip İslam’ın ve medeniyetinin anlaşılması için çalışmalar yürütülmesidir.
2- İslam dünyası hakkında olan ve ilerde olabilecek önyargıların ortadan kaldırılmasını sağlamak.
3- Tüm dünyada İslam kültürü ve medeniyetinin anlaşılabilmesi için süreli yayınların ve kitapların hazırlanması.
4- Üye ülkelerde İslam’ın çeşitli konularını kapsayabilecek sempozyumlar, paneller ve konferansları organize etmek.
5- Modern iletişim kanallarını kullanarak, dünyadaki bir çok kültür ve tarih çalışması yapan kurumlarla var olan bağları sıkılaştırmak ve işbirliğini arttırmak.
6-İslam kültürü ve medeniyetine hizmet edebilecek türden kütüphaneler kurmak ve bunları yaygınlaştırmak.
7- İslam kültürü için hazırlanmış özel bilgi bankası oluşturmak ve toplanacak olan görsel ve işitsel materyalleri ilerde düzenlenecek aktivitelerde kullanabilmek.
8-İslam kültürü konusunda eğitim programları hazırlamak ve yönetmek


Teknoloji İslam Üniversitesi (IUT): 1978 Nisan’ında Senegal’in Başkenti Dakar Kenti’nde düzenlenen 9. Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda kurulması kararlaştırılmıştır. Merkezi ilk yapılan toplantı neticesinde Dakar’da olması kararlaştırılmıştır. Ancak 2001 Haziran’ında Mali’de düzenlenen 28. Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda üniversitenin merkezi Bangladeş’in başkenti olan Dakka’ya taşınmıştır. Üniversitenin kuruluş amaçları şunlardır:

1- Teknoloji ve ekonomi alanında ihtiyaç duyulan kalifiyeli personelin yetiştirilmesini sağlamak ve İslam ülkeleri arasında ticari ve teknolojik işbirliğinin ilerletilmesini sağlamak.
2- İslam ülkelerinin ihtiyacı olan teknik kapasitenin arttırılmasını sağlamak.
3- Ulusal ve bölgesel enstitülerle işbirliği yaparak daha etkin ve geniş katılımlı projeler geliştirmek.
4- Üye ülkelere ihtiyacı olan teknolojik alanlarda danışmanlık hizmeti vermek.

Daha detaylı bilgi için: http://www.iutoic-dhaka.edu

Ticaretin Gelişimi İçin İslam Merkezi (ICDT): Ocak 1981’de Suudi Arabistan’ın Mekke şehrinde düzenlenen 3. Devlet Başkanları ve Kralları Toplantısı’nda İKÖ’nün alt kurumu olarak kurulması kararlaştırılmıştır. Merkezi, Fas Krallığı’nın Casablanca şehridir. Kuruluş amaçları şunlardır:


1- Araştırmaları ve çalışmaların yapılmasını üstlenmiştir.
2- Üye ülkeler arasında ticaret bilgilerinin yayılmasını sağlamak.
3- Üye ülkeler arasındaki ticari aktivitelerin dürüstçe gelişmesini sağlar.
4- Üye ülkelere mensup işadamları arasında aktif bağlantılar kurmak ve birlikte yatırım yapmalarını teşvik etmek.
5- Üye ülkelere mensup katılımcılara yönelik sempozyum ve eğitim seminerleri hazırlamak.

Daha detaylı bilgi için: http://www.icdt.org

İslam Fıkıh Akademisi: Ocak 1981’de Mekke’de düzenlenen 3. Devlet Başkanları ve Kralları Toplantısı’nda İKÖ’nün alt kurumu olarak kurulması kararlaştırılmıştır. Merkezi, Suudi Arabistan’ın başkenti Cidde’dedir. Kuruluş amaçları şunlardır:
1- İslam dinini, uluslararası düzeyde olduğu kadar sosyal ve bireysel düzeyde de teorik ve pratik açıdan bir bütün haline getirmektir. İlkesel ve davranışsal doğruları tüm İslam Ümmeti için şeriat kurallarına uygun kılavuzluk etmek.
2- İslam inancını, Müslüman toplumda daha sıkı hale getirmek
3- Geçici problemlere çözüm olmak için şeriat kurallarından faydalanmak ve bu kuralları doğru analiz etmek.

Daha detaylı bilgi için: http://www.fiqhacademy.org.sa

İslam Dayanışma Fonu ve Vakfı’nın Yönetim Bürosu (ISF): Şubat 1974’te Pakistan’ın başkenti Lahor’da düzenlenen 2. Devlet Başkanları ve Kralları Toplantısı’nda İKÖ’nün alt kurumu olarak kurulması kararlaştırılmıştır. Merkezi, Suudi Arabistan’ın başkenti Cidde’dedir. Kuruluş amaçları şunlardır:

1- Dünyadaki tüm Müslümanların entelektüel ve moral seviyelerini arttırmak
2- Bir İslam ülkesinde meydana gelmesi muhtemel bir salgın hastalık veya deprem gibi doğal afetlerde maddi yardım sağlamak.
3- Müslümanların azınlık olduğu yerlerde refah düzeylerini arttırıcı maddi yardımlarda bulunmak, sosyal, kültürel ve dini yaşam standartlarını arttırmak.

Nijer İslam Üniversitesi:: Şubat 1974’te Pakistan’ın başkenti olan Lahor’da düzenlenen 2. Devlet Başkanları ve Kralları Toplantısı’nda İKÖ’nün alt kurumu olarak kurulması kararlaştırılmıştır. Merkezi Nijer’in Niamey şehrindedir. Kuruluş Amaçları şunlardır:
1- Batı Afrika’daki Müslüman toplumun ihtiyaçlarına cevap vermek.
2- Bölge ülkelerindeki Müslümanların İslami ve bilimsel eğitim seviyesini arttırmak.

Uganda İslam Üniversitesi: Şubat 1974’te Pakistan’ın başkenti olan Lahor’da düzenlenen 2. Devlet Başkanları ve Kralları Toplantısı’nda İKÖ’nün alt kurumu olarak kurulması kararlaştırılmıştır. Merkezi Uganda’nın Mbale şehrindedir. Kuurluş amaçları şunlardır:

1- Orta ve Doğu Afrika’daki Müslüman toplumun ihtiyaçlarına cevap vermek.
2- Bölge ülkelerindeki Müslümanların İslami ve bilimsel eğitim seviyesini arttırmak.