Gösterilen sonuçlar: 1 ile 2 Toplam: 2
  1. #1
    Onursal Üye
    Üyelik tarihi
    Apr 2009
    Nerden
    ISTANBULLU -YURTDISINA OTURUYORUM
    Mesaj
    14.034
    Rep Gücü
    88647

    Çağdaş Kur'an Çalışmaları

    Selam!



    Ulumu'l-Kur'ân ve Usulu't-Tefsir Arasındaki Fark:
    Tefsirin dışındaki Kur'ân'la ilgili çalışmalar, tefsir tarihi dahil Ulumu'l-Kur'ân adı altında incelendiğini görmekteyiz. Ülkemizde Kur'ân ilimleri sahasında yürütülen bu tür çalışmalar Tefsir Usulü adıyla takdim edilmektedir. Şah Veliyullah ed-Dihlevî (ö. 1176/1762)'den önce Usulu't-Tefsir deyiminin ilim çevreleri tarafından kullanıldığına tanık olmamaktayız. Günümüzde bazı Arap araştırmacıların Usulu't-Tefsir deyimini muhteva yönünden Ulumu'l-Kur'ân'dan ayrı bir formda kullandıklarını görmekteyiz. Muhteva yönünden görülen bu farklılık Usulu't-Tefsir deyiminin Ulumu'I-Kur'ân'la eş anlamlı olmadığını göstermektedir.

    Şimdi biz her iki terkibin muhteva yönünden gösterdikleri farka bir göz atalım:

    Tefsir Usulü özel;
    Ulumu'l-Kur'ân ise geneldir. Çünkü Ulumu'l-Kur'ân, Kur'ân ve tefsiriyle ilgili tüm bilgi dallarım içerisinde toplayan geniş bir yapıya sahiptir.
    Usulü't-Tefsir ise
    tefsirle ilgili kural, kaide ve izahları içerisinde bulundurmaktadır. Tefsirin sakıncaları, çeşitleri, şartları ve kuralları, delaletin çeşitleri ve tercüme gibi tef sirle yakın ilişkisi olan konular, Tefsir Usulünün konularıdır.

    Kur'ân ilimlerinin ise, bunlardan çok daha geniş bir muhtevası vardır. Nehyin çeşitlerinden edebî sanatlara, Kur'ân'ın yazılışına kadar Kur'ân'la ilgili birçok ilim dalını ihtiva etmektedir[34]. Kur'ân'ın anlaşılmasında dolaylı olarak etkilidir.
    Usulu't-Tefsir ise, isminden de anlaşıldığı gibi metodolojiktir ve Kur'ân'ın anlaşılmasında doğrudan etkilidir. Ulumu'1-Kur'ân, daha ziyade pratiktir ve Kur'ân'ın anlaşılması için destek leyici bilgileri ihtiva eder.

    Usulü't-Tefsir adı altında günümüzde Araplar tarafından kaleme alman şu çalışmaları kaydedeceğiz; Halid el-Akk'ın Usulut-Tefsiri ve Kavaiduhu, Fahd er-Rumî'nin Buhûsun fi Usuli't-Tefsiri, Fethi Balta cı’nın Dırâsatun fi't-Tefsiri ve Usulihi ve Dr. Muhammed Lütfî es-Sabâğ'ın Buhusûn Fî Usûli't-Tefsir. Bu isim ile başka çalışmalar da vardır.

    el-Akk, kitabında Usulü't-Tefsir'i bağımsız bir ilmî disiplin olarak düşündüğünden ötürü kitabın mukaddimesinde önce Usûtu't-Tefsir'in ehemmiyetini,[35] tarifini, konusunu, faydasını ve gayesini müs takil olarak kaydeder.[36] Daha sonra Ulumu'l-Kur'ân'ın tarifini ayrı olarak zikreder.[37]
    İşte el-Akk’ın hem Ulumu'l-Kur'ân'a hem Usulu't-Tefsir'e ayrı ayrı tarif getirmesi ikisini ayrı ilim olarak kabul ettiğinin çok açık bir ka nıtıdır. Ne var ki, el-Âkk her ne kadar ikisine ayrı tarif getirmiş ise de ikisinin daha önceki alimler nezdinde aynı veya ayrı olduğunu açıkça ifade etmemiştir. Ayrıca el-Akk Usulu't-Tefsir'in tarihçesine de değinmemiştir.
    Fahd er-Rumî'nin Usulu't-Tefsir'i ve Ulumu'l-Kur'ân’ı ayrı ayrı bi rer te'lif halinde kaleme alması da ikisini ayrı düşündüğünün net bir göstergesidir.

    Ayrıca Dr. Muhyeddin Baltacı'nın Dırasatun Fi't-Tefsiri ve Usûlihi adlı tefsirle ilgili çalışmasının önsüzünden de Usulu't-Tefsir'in Ulûmul-Kur'ân'dan ayrı olduğu açıkça anlaşılmaktadır.[38]
    Ancak Dr. Baltacı'nın Usulu't-Tefsir hakkındaki anlayışı el-Akk'ın konu hakkındaki anlayışından farklıdır. Çünkü el-Akk'a göre Usu lu't-Tefsir Kur'ân'ı tefsir edebilmenin ilmidir. Onunla doğru tefsir yanlış tefsirden ayırt edilebilir. Gayesi Kur'ân'ı Kerim'in mânâlarının anlaşılmasıdır. Faydası ise Kur'ân'ı tefsir edebilme melekesinin elde edilmesidir.[39]

    Baltacı'ya, göre ise, Usulu't-Tefsir, tefsirin ekollerini, tarihi gelişi mini, eğilim ve kaynaklarını, her eğilimin özelliklerini, müfessirlerin metodlarını, İslâm alimlerinin buna karşı tutumlarını, tefsir kay naklarının farklı formlar almasını etkileyen faktörleri ve tefsir haya tının muhtelif şartlarını inceleyen bir ilimdir.[40]
    Dr: Nureddin Itr'ın da aynı kanaati Baltacıyla paylaştığı yazdık larından açıkça anlaşılmaktadır.[41]
    Ulumu'l-Kur'ân ve Usulu't-Tefsir arasındaki farkı böylece göster dikten sonra Kur'ân ilimleri sahasında 20. asırda kaleme alman ça lışmalardan bir kaç tanesini örnek olarak tanıtmaya çalışacağız.[42]

    Eserlerin Tanıtımı

    Örnek olarak aldığımız eserlerin bir kısmını fihristi (içindekiler kısmını) ölçü alacak şekilde; bir kısmını ise muhtevasını biraz detaylı olarak tanıtacak şekilde sunmaya çalışacağız. Böylece bu asrın Ulumu'l-Kur'ân çalışmaları hakkında daha somut bir bilgi ye sahip oluruz. Menahil gibi tanınan eserlerin tanıtımında fazla detaya girmedik. Aksi taktirde malumu ilam etmiş olurduk. Genel bir şekilde muhtevasına dikkat çektik ve bazı özelliklerini sunmakla ye tindik. Eserleri tanıtırken birbiriyle çağdaş olmayanlarda tarihî kro nolojiye riâyet ettik.[43]

    1- Şeyh Tahir El-Cezâirî (ö.1388/1919) et-Tibyân li Ba'di'l-Mebâhisi'l-Mütaallikati Bi'l-Kur'ân Alâ Tarikati'l-İtkân:

    Kitap Şeyh Tahir el-Cezâirî tarafından te'lif edilmiştir; Abdulfettah Ebu Ğudde tarafından tahkik edilerek yayınlanmıştır. Ancak eser Ebu Ğudde'nın tahkikli nüshasının basımından önce ve müellifinin vefatından dört yıl evvel 1334/1915 Kahire’de basılmıştı. Ayrıca 1411'de ikinci, 1412'de üçüncü defa Beyrut’ta basılmıştır.
    Kitabın muhtevası kısaca şöyledir: Mekkî-Medenî Kur'ân, Kur'ân'ın nüzulü, Yedi Harf, bununla ilgili görüşler, Kur'ân'ın cem'i, Kıraati Seb'a, âyet ve sûrelerin taksimi, âyetlerdeki ihtilaf sebepleri, Kur'ân'ın fasılaları ve Kur'ân'da vakf ve ibtida. Bu başlıklar kitabın ana konularını teşkil eder.[44]

    Kitabın Özellikleri:

    1) Üslûbu basit ve sade olup, kapalılık ve ta'kitten uzaktır.
    2) Ele aldığı konuları derinlemesine ince detayına kadar irdeler, konuyla ilgili birçok malumatı aktarmaya çalışır.
    3) Yazar, basiretli ve maharetli bir şekilde önemli konuları birçok güvenilir kaynaktan seçmiştir.[45]
    4) Yazar ihtiyaç duydukça alimlerin söz konusu mevzuda ilgili görüşlerini zikreder.[46] Ancak yazar bu ihtilafları naklederken çoğu zaman görüş sahiplerini tanıtmadan müphem bırakmıştır.[47]
    5) Kitaptaki konular çok ciddi bir şekilde tahkik edilmiştir. Bu nun için kitap, hadis, lügat, fıkıh, edebiyat, şiir ve kıraatte ilgili birçok malumata değinmiştir.

    Biz bu çok değerli eserle ilgili sözümüzü Ebu Ğudde'nin tahkikiy le basılan nüshanın kapak sayfasında yazılan şu ibareyle bitireceğiz:
    "Bu kitap, tefsirci, hadisçi, fıkıhçı, Kur'ân karii, mücevvid, edebiyat çı, şiir araştırmacısı ve seçkin bir Kur'ân kültürüne istekli olan herkese faydalı olan nefis bir kitaptır. Bu kitap okuyucuya Müslüman alimlerin Kur'ân'ı Kerim'e ve Ulumu'l-Kur'ân'a yönelik gayret ve üstün ihtimam larını tanıtır."

    2- Muhammed Abdulazîm Ez-Zerkânî (Ö. 1367/1948) Menahilu'l-İrfan fi Ulumi'l-Kur'ân:


    devam edecek.................

  2. #2
    Onursal Üye
    Üyelik tarihi
    Apr 2009
    Nerden
    ISTANBULLU -YURTDISINA OTURUYORUM
    Mesaj
    14.034
    Rep Gücü
    88647
    Selam!

    2- Muhammed Abdulazîm Ez-Zerkânî (Ö. 1367/1948) Menahilu'l-İrfan fi Ulumi'l-Kur'ân:

    İki cilt halinde telif edilen bu eser birçok defa basılmıştır.
    Kitap Kur'ân ilimlerinin tüm konularını almazsa bile asrımızda Kur'ân ilimleri sahasında yazılan en geniş eserdir.
    Yazar, kitabını onyedi mebhasa ayırmış.

    Birinci mebhasta farklı ilim zaviyelerinden Kur'ân'ın terim manasını verir.
    İkinci mebhasta Ulumu'l-Kur'ân'ın ta'rifine, tarihçesine ve son asırdaki durumuna değinir.
    Üçüncü mebhasta Kur'ân'ın nüzulünü ele alır. Burada Kur'ân nüzulünün terim manasını, Kur'an nüzulünün çeşitlerini, Cibril (a.s.)ın Kur'ân'ı kimden ve nasıl aldığını, getirdiğinin ne ol duğu, nüzul süresini, Kur'ân'ın kist kist nazil olmasının dört hikme tini, vahyin hakikatini, hikmetini ve çeşitlerini, vahyin isbatı için beş tane delili, vahy hususundaki müsteşriklerin onbir tane eleştiri sini getirir ve bunlara ikna edici cevaplar verir.
    Dördüncü mebhasta ilk ve son nazil olanla bazı konularda ilk nazil olan ayetleri kayde der.
    Beşinci mebhasta nüzul sebebinin tarifini, onu tanımanın fayda larını ve yolunu, nüzul sebebi hususunda kullanılacak ifadeyi, sebebler sayılı olduğu halde nazil olanın bir veya nazil birden fazla ol duğu halde sebebin bir olmasını, nazil olanla sebeb arasında umum-husus ilişkisini ve bu konuda ihtilaf edenlerin karşılıklı eleştiri ve cevaplarını anlatır.
    Altıncı mebhasta Kur'ân'ın yedi harf üzere nüzülünü inceler. Bu mebhasta ahrufu seb'a'nın delillerini, faydalarını, manasındaki kırk görüşü ve bunlardan racih olanı, bu husustaki karşılıklı görüş ve eleştirileri, ahrufu seb'a konusunda ileri sürülen dört şüphe ve cevaplarını anlatır.
    Yedinci mebhasta mekki ve medeni yi inceler. Burada mekki ve medeniyi bilmenin faydalarını, kaidele rini, mekki ve medeni sûrelerin türlerini, ikisinin arasındaki farkları ve oryantalistlerin bu hususta ileri sürdükleri altı eleştiriyi cevapla rıyla zikreder.
    Sekizinci mebhasta Kur'an cemini ve tarihini ele alır. Burada yazar, Kur'an ceminin merhalelerini, bu merhalelerin özel liklerini, islam düşmanlarının ileri sürdükleri yedi eleştiriyi, cevap larını; sahabeyi Kur'an ve sünneti çok iyi korumaya sevk eden on tane faktörü akıcı bir şekilde anlatır.
    Dokuzuncu mebhasta şu konu lar incelenir: Ayet ve sürelerin tertibi, ayetleri tanımanın yolları, ayetlerin sayısı, ayetleri tanımanın faydaları ve tertib hakkındaki gö rüşleri.
    Onuncu mebhas Kur'an kitabeti ve resmine tahsis edilmiştir. Burada şu konulara yer verilir: Kur'an resminin kaideleri, resm-i osmanin özellikleri ve faydaları, resmi osmaniye uymanın gerekliliği hususunda alimlerin görüşleri, Kur'an yazılışı konusunda ileri sürü len on eleştiri ve cevapları; Hz. Osman'ın mushafları üzerinde genel bir değerlendirme ve mushafların noktalanması.
    Onbirinci mebhas kıraat, kurra ve bu konudaki eleştirilere tahsis edilmiştir. Sırasıyla şu konular incelenir: Kıraetler, kiraet sayısı, sened yönünden kıraetlerin çeşitleri, kıraat-ı aşerenin durumu, kıraat imamlarının kısa ta rihçesi, kıraat-ı aşerenin üzerindeki kıraat ve kıraat hususunda ileri sürülen eleştiriler ve cevapları.
    Onikinci mebhas tefsir ve müfessirlere dairdir. Yazar burda tefsirin tarifini, kısımlarını, tabiin müfessirler ve tabakaları, me'sur tefsirin tedvini ve bu alanda telif edilen ana kaynakların özellikleri, mezmum ve memduh tefsirler; rey tefsiri, onun caiz olanla caiz olmayanı, müfessir için gerekli olan ilimler, rey tefsirini caiz görenlerle caiz görmeyenlerin delilleri, rey müfessirlerin metodu, sünnetin Kur'an'ı açıklama şekilileri, rey ve mesur tefsi rin çatışması, en önemli rey tefsirinin kaynakları, işarı tefsir ve şart ları, en önemli kaynakları, kelamcıların tefsirleri ve gerekli şartları.
    Onüçüncü mebhas Kur'an tercemesi ve hükmüne dairdir. Yazar bu mebhasta şu konuları inceler: Tercümenin sözlük ve terim manalarını, harfi ve tefsiri terceme, tercemenin şartları, tefsir ile terceme ara sındaki farkları, tercemenin hükümleri, tercümenin çeşitleri, na*mazda tercümenin fıkhı hükmü ve dört mezhebin görüşleri.
    Ondördüncü mebhas neshe dairdir. Bu bahiste şu konular kaydedilmiştir: Neshin sözlük ve terim manası, nesh ile bida, nesh ile tahsis arasın daki farklar, neshin kabulü ile reddi, kabul edenlerin delilleri, red dedenlerin delilleri, bu konuda ileri sürülen eleştiriler ve cevapları, neshi tanımanın yolları, Kur'an'da neshin çeşitleri, neshin çeşitleri hususunda vaki olan bazı itirazlar ve cevapları ve mensuh olduğu meşhur olan yirmi iki ayetin değerlendirmesi.
    Onbeşinci mebhasta muhkem ve müteşabih konusunu kaydeder. Önce her iki kelimenin lügat ve terim manalarını kaleme alır. Daha sonra şu konuları inceler: Her iki terim hakkında alimlerin görüşleri, bu görüşlerin değer lendirmesi, müteşabihliğin kaynağı, çeşitleri ve örnekleri, müteşa bih hikmetleri, müteşabih sıfatlar, müteşabih konusunda vaki olan eleştiriler ve cevapları.
    Onaltıncı mebhasta Kur'an'ın üslûbunu ince ler. Bu mebhasta şu konulara yer verir: Üslûbun luğat ve terim ma naları, Üslûbu'l-Kur'an'ın hangi manaya geldiğini, üslûb ile müfred ve terkibler arasındaki farklar, Kur'an üslûbunun yedi tane özelliği ni ve bu konuda vaki olan itirazlar ve cevapları.
    Onyedinci ve son mebhas Kur'an i'cazına dairdir. Yazar i'cazı çok boyutlu bir şekilde ele almaktadır. Kur'an i'cazının on dört vechini inceler. Her birisinin de- varsa -alt vecihlerini detaylı bir şekilde irdelemeye çalışır. Konu nun sonunda ileri sürülen yedi eleştiriyi cevaplarıyla kaydeder ve kitabını burada bitirir.[50]

    Kitabın Özellikleri:

    1- Zerkânî, aldığı konuları çok geniş bir yelpazede ve detaylı bir şekilde inceleyerek konuyla ilgili lüzumlu leh ve aleyhteki bilgileri verir. Mesela nüzul konusunu incelerken ilk ve son nazil olanla ilgili görüşleri, bunu bilmenin faydaları, bu ko nudaki bazı şüpheleri ve cevaplarını kaydeder.[51]
    2- Kitabın en bariz faydalı tarafı tartışmacı bir ruh taşımasıdır.
    Yazar kaleme aldığı her hangi bir konu hakkındaki birçok şüphe ve eleştirileri cevaplarla birlikte sıralamaktadır. Kitap baştan sona kadar bu tür eleştiri ve cevaplarla doludur. Keza başkasından aktardığı bilgileri de çoğu zaman irdeleyip mü nakaşasını yaparak kaydeder. Yani bilgileri ön teslimiyetle de ğerlendirmeden aktarmaz.[52]
    3- Kitap akıcı, edebî ve güzel bir üslûba sahiptir. Bu sayede Arap aleminde büyük rağbet görmektedir.
    4- Kitap zaman zaman aksiyoner bir yapıya bürünür, Kur'ân'ın aksiyonla ilgili yönlerini çarpıcı üslubuyla nazara verir.[53]
    5- Yazar aşırı bir şekilde Kur'ân âyetleriyle istişhad eder. Ayrıca zaman zaman ibarelerinde de Kur'ân'dan iktibaslar yapar. Bi rinci durum, kitabın delil yönünden kuvvetli olduğunu ifade ederken; ikincisi, kitabın ifade ve üslûbunu alabildiğine güzelleştirir.
    6- Kitap başkasından alıntı yapsa bile, bugün alışıldığı şekliyle kaynak göstermemektedir.

    Menahil hakkında son sözümüz şudur:
    Menahil 20. asrın iftihar edebileceği bir şaheserdir. Kitap, Kur'ân'la ilgili ileri sürülen şüphe ve eleştirilere genelde isabetli ve keskin cevaplar veren nadide bir eserdir. Kur'ân araştırmacısının as la bigane kalamayacağı ciddi bir kaynaktır. Bunun için Menahil, Zerkânî’den sonra Kur'ân ilimlerinde eser yazanların başvuru kaynağı olmuştur.[54]

    3- Sübhî es-Salih-Mebâhisu fi Ulümi'l-Kur'ân:

    Kitabın yazarı Lübnan alimlerinden Dr. Subhî es-Salih'tir. Kitap, hacim olarak fazla büyük değildir; 345 orta boy sayfadan ibarettir.
    Küçük hacmiyle beraber çok değerli malumatı ve birçok konuyu özet bir şekilde ihtiva etmektedir. Bunun için ilim çevrelerince fazla tutulmaktadır. Birçok defa basılmıştır.
    Kitap dört bab, bir hatimeden oluşmaktadır.

    Birinci bab
    Kur'ân ve Vahye dair olup üç fasıldan meydana gelmektedir. Bu babta vahiy olayı detaylı olarak ispatlanacak şekilde anlatılmıştır. Vahyi ispatlayıcı hususlar yine vahyin kendisinden somutlaştırılarak anlatılmak tadır.[55]

    Kur'ân tarihinin incelendiği ikinci bab
    yine üç fasıldan oluşmak tadır. Bu babta Kur'ân'ın cem'i, âyetlerin tertibi, Hz. Osman'ın mushafları, Kur'ân'ın noktalanması, ahruf-u seb'a ve bu konulardaki or yantalistlerin eleştirileri ve cevapları kaydedilmiştir.

    Üçüncü bab
    Ulumu'l-Kur'ân'a dair olup sekiz fasıldan meydana gelmektedir. Bu babta Ulumu'l-Kur'ân tarihi, eski ve yeni kaynakla rı, çok yönlü bir şekilde nuzül sebepleri, tafsilatlı olarak Mekkî ve Medenî sûreler ve her ikisinin özellikleri, hurufu mukatta'adan olu şan sûre başlangıçları, bu konudaki hem sufîlerin hem de oryantalistlerin görüşleri ve değerlendirmesi, kıraat ilmi, kıraat-ı seb'a, kıraat-ı aşere ve şazz, nasih-mensuh, neshin çeşitleri, nesh ile bidâ ve tahsis arasındaki farkı, Kur'ân'ın hattı, muhkem-müteşâbih, bunla rın te'vili, te'ville ilgili selef ile halefin görüşleri ve müteşâbihin hik metleri incelenmektedir.

    Dördüncü bab,
    tefsir ve i'caza dairdir. Bu bab dört fasıldan mey dana gelir. Yazar bu son babta tefsir tarihi, ekolleri, kaynakları hak kında özet bilgi sunmaktadır. Bu Babın ikinci faslında Kur'ân'ın de laleti, mefhum-u muvafık ve mefhum-u muhalifi, mefhumun diğer çeşitleri, amm-hass, mücmel-mübeyyen ve has-zahir hakkında lüzümlü bilgileri okuyucuya sunmaktadır. Yazar bu babta Kur'ân i'cazının eski ve yeni kaynaklarını, i'cazın birer unsuru olan teşbih ve istiareyi, mecaz, kinaye, ta'riz ve mecazın çeşitlerini incelemeye çalı şır. Dördüncü babın son faslını Kur'ân nağmelerindeki i'caza ayırır. Âyetteki kelimelerin, sûrelerdeki âyetlerin ses uyumuna dikkat çeker. Kur'ân lafzındaki ahengin harf, kelime ve cümlelerden nasıl kaynaklandığını kaydeder. Hatimede ise, Kur'ân'ın ilahî vahiy oldu ğuna ve Kur'ân ilimleri sahasında alimlerin gayretlerine dikkat çeker.[56]

    Kitabın Özellikleri;

    1- Üslubu basit ve sadedir.
    2- Kitap muhtasardır. Yazar konuları fazla uzatmamaya özen gös terir.
    3- Kitap diğer çağdaş çalışmalarda olduğu gibi ele alınan konu lar hakkındaki oryantalistlerin görüşlerini aktarır ve cevap ver meye çalışır.
    4- Kitapta kaleme alınan konularda ispat etme çabası bariz bir şekilde kendini göstermekte.[57]
    5- Kitab, hem muhtevasından hem de dipnotlarından anlaşıldığı gibi birçok yerli ve müsteşrik kaynaklardan istifade edilerek ya zılmıştır.

    4- Muhammed b. Muhammed Ebu Şehbe-El-Madhal ilâ Dirâseti'l-Kur’ani'l-Kerîm:

    devam edecek....................

Benzer Konular

  1. Tercüme çalışmaları
    mopsy Tarafından Din ve İnanç Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 05-09-2010, 07:25 PM
  2. Photoshop Çalışmaları
    oyunx Tarafından Grafik Tasarım Foruma
    Yorum: 5
    Son mesaj: 30-07-2010, 10:38 PM
  3. Karakalem Çalışmaları
    dogangunes Tarafından El Sanatları Foruma
    Yorum: 9
    Son mesaj: 22-03-2010, 05:44 PM
  4. Artikülasyon Çalışmaları
    mopsy Tarafından Hastalıklar ve Tedavi Yolları Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 10-01-2010, 06:45 PM
Yukarı Çık