+ Konuya Yorum Yaz + Yeni Konu Aç
Gösterilen sonuçlar: 1 ile 2 Toplam: 2
  1. #1
    Onursal Üye
    Üyelik tarihi
    Apr 2009
    Nerden
    ISTANBULLU -YURTDISINA OTURUYORUM
    Mesaj
    14.034
    Rep Gücü
    88647

    Kur'ân Psikolojisi

    Selam

    İnsanoğlu yaratılış itibarıyla birçok yeteneklerle donatılarak dünyaya gelmiştir. İnsanın bu yeteneklerine paralel olarak varlık dünyasında da çok farklı olaylar cereyan etmektedir, insanın zekâ, akıl ve irade gibi kavrayıcı ve motive edici, bazı kabiliyetlerle dona nımlı olması nedeniyle insan, ister istemez etrafında yaşanan ve ce reyan eden bazı olaylardan etkilenmektedir. İşte psikoloji ilmi bu et kilenmeyi araştırmaktadır. Yani insanın, etrafındaki olaylardan ne derece ve nasıl etkilendiğini, bu etkilemeyi sağlayan ne gibi duygu lara sahip olduğunu, bu duyguların neler olduğunu ve etkileme sü recini, etkilenmenin sonucu olan tepkisini araştırır, bunlar için bazı temeller ve çerçeveler çizer.

    Psikoloji ilminin Batılılar tarafından geliştirildiği kuşkusuzdur. Zira modern psikoloji/sistematik psikoloji'nin kurucusu Alman Filozufu Wilhelm Wundt (ö.l923)'dır. Wilhelm Wundt'un 1879'da Leipzig'te ilk psikoloji laboratuarını kurmasıyla, bütün Avrupa ve Amerika’da da kısa sûrede bu laboratuarlar kurulmaya başladı. Gün begün bu bilim farklı gelişmeler kaydetti.

    Bilindiği üzere Psikolojinin alanı oldukça geniştir. Dinî eğitim, tıp, ordu, iş ve idare hayatı gibi birçok alana yönelmektedir. Asrımızdaki teknolojik gelişmeler nedeniyle psikolojinin ilgi alanı olan birçok sahada bilgi patlaması olmuştur, işte hem bilgi patlaması, hem de psikolojinin ilgi alanının genişlemesiyle, kısa sürede birçok alt dala ayrıldı.[84] Bu dallardan bizi ilgilendiren, din psikolojisidîr. Din psikolojisi de, Genel psikoloji gibi Batılılar tarafından geliştiril miştir. Bunun için Din psikolojisi Batılıların kültür normlarıyla ve pozitivist mantalitenin anlayışıyla oluşmuştur. Netice itibariyle o, Hıristiyan inanç, töre ve ahlakını, kilisenin hayata bakış felsefesini ve olayları değerlendirme kıstaslarını, psikolojik problemlerin çözü münde kullandı. Çünkü bu saha, Hıristiyanlığın beşiği olan Avru pa'da kurulup gelişiyordu. Zaten başka şey de beklenemez. Batıda kurulup gelişen din psikolojisinin bazı kural, prensip ve kriterleri; inanç, ibadet, töre, kültür ve ahlak yönünden tamamen farklı olan orta doğunun Müslüman halkları için geçerli olamazdı.

    Bu boşluk Müslüman psikologlar tarafından doldurulmalıydı. Özellikle Kur'ân, psikolojinin ilgi alanı olan birçok insan davranış larını ve bunların sonuçlarını ihtiva etmektedir.

    Mesela: Kur'ân; İbadet, dua,pişmanlık,suçluluk duygusu sonucunda insanın fizyonomisindeki değişiklik, sıkılma duygusu,stres, şımarık lık,depresyon, intihar, nankörlük, tartışmacılık, öfkete menni v.b gibi yüzlerce davranış türünü ihtiva eder. Ayrıca Kur'ân olumsuz insan tiplerinden riyakar,aceleci,zayıf,kıs*kanç, kaba, azgınve tartışmacı insan;karakter açısından olumsuz insan tipleri arasında da riyakar insan, cimri insan,hasetçi insan, kibirli insan; bunun yanı sıra sevgi ve çeşitleri, acıma, merhametvb. duyguları da işlemektedir.

    Muhammed Osman Necati-el-Kur'ânu ve İlmun-Nefsi



    Kur'ân psikolojisi ile ilgili gördüğümüz eserler arasında en derli toplu ve konunun mantığını yakalayıp okuyucusuna kavratma nok tasında en etkin çalışma budur. Beyrut'ta dördüncü baskısı 1989 yı lında yapılan bu eser 290 sayfadan meydana gelir. Kitap on fasıldan ibarettir. Birinci faslı Kur'ân'daki davranış faktörlerine ayrılmıştır. Burada şu hususlara yer verilmiştir:

    A- Fizyolojik faktörler:
    Kendini koruma faktörleri, insan türü kalıcılığının iki faktörü

    1- Cinsel fak tör
    2- Annelik faktörü.

    B- Psikolojik faktörler:
    mülkiyet faktörü, sal dırganlık faktörü, yarışma faktörü ve dindarlık faktörü.

    C- Bilinçaltı faktörler, faktörlerarası çatışma, faktörler istila etme ve faktörlerin inhirafı (sapması).

    İkinci fasılda Kur'ân'daki etkileşimler incelenmiştir. Burada kale me alman konular şunlardır: Korku ve çeşitleri, öfke, sevgi ve sevgi nin çeşitleri olan kendisini sevmesi, insanları sevmesi, karşı cinsi sevmesi, ebeveynini sevmesi, Allah'ı sevmesi, Resulullah'ı sevmesi; sevinç, hoşlanmamak, her iki anlamıyla kıskançlık, üzüntü, pişman lık, diğer bazı etkileşimler, etkileşime eşlik eden fizyonomik deği şimler, etkileşimlere istila etmek, ölüm korkusuna, yoksulluk kor kusuna, öfkeye ve sevgiye istila etmek ve diğer bazı etkileşimlere is tila etmek.

    Üçüncü fasılda Kur'ân'daki hissî idraklar kaleme alınmıştır. Bu rada şu konulara yer verilmiştir: Kur'ân'da hasseler (duyu organla rı), cildin duyguları, duyguların alanı dışındaki harici duygusal kav rama, göz yanılması, faktör ve değerlerin uyarma ve duygusal kavra madaki etkisi.

    Dördüncü fasıl
    Kur'ân'daki tefekküre ayrılmıştır: Problemlerin çözümünde düşüncenin evreleri, düşüncenin hataları:

    a- Eski düşüncelere sarılmak
    b- Açıklamaların yetersizliği
    c- Etkisel ve duygusal sakınma.

    Beşinci fasılda
    Kur'ân'daki öğrenim meselesi incelenmiştir. Bu fa sılda şu konulara yer verilmiştir: Bilgi kaynağı, dil öğrenimi, Adem (a.s.)ın dil öğrenmesi, karar verebilme ve seçim yapabilme azmini öğrenmesi, taklid, amelî tecrübe, çaba ve hata, düşünce. Kur'an'a göre öğrenimin ilkeleri:

    1- Faktör
    a- Terğib ve terhible faktörü harekete geçirme
    b- Kıssalarla faktörü harekete geçirme
    c- Önemli olayların desteğini sağlamak.

    2- Tekrar
    3- Uyarma
    4- Aktif katılım
    5- Öğrenimin dağılımı
    6- Davranışın düzeltmesinde tedricilik.

    Altıncı fasıl
    Kur'ân'daki ledünî ilme tahsis edilmiştir. Bu başlık altında ilham ve rüyalar incelenmiştir.
    Kur'ân'da yer alan unutma ve hatırlama olaylarına tahsis edilen

    yedinci fasılda
    şu başlıklar yer almaktadır: Unutma, unutma ve şey tan, Kur'ân'da unutmanın ilacı.

    Sekizinci fasılda
    Kur'ân'da yer alan insanın sinir sistemi ile beyni incelenmiştir.

    Dokuzuncu fasılda
    Kur'ân'daki kişilik meselesi kaleme alınmış tır. Bu başlık altında şu konulara yer verilmiştir: İnsanın oluşumu, psikolojik mücadele, kişilikte denge, düzgün kişilik. Kur'ân'da kişi lik tipleri: Müminler, kafirler, münafıklar, Kur'ân'da aklî hileler, kendi kusur ve zaaflarını başkasına yıkma, meşrulaştırma, tepkinin oluşumu, Kur'ân'da bireysel farklar, Kur'ân'da insanın gelişmesi, do ğum öncesi gelişme, doğum sonrası gelişme ve bebekte duygunun gelişmesi.

    Son fasılda ise,
    Kur'ân'daki psikolojik tedavi kaleme alınarak bu başlık altında şu hususlar incelenmiştir: îman ve güven duygusu, iman ve cemaata mensubiyet duygusu, Kur'ân'ın psikolojik tedavide ki yöntemi, tevhid akidesine inanmak, takva, ibadetler (namaz, oruç, zekat ve hac), sabır, zikir ve tevbe.

    Kur'an ve Psikoloji-M. Osman Necati
    Fecr Yayınları

  2. #2
    Onursal Üye
    Üyelik tarihi
    Apr 2009
    Nerden
    ISTANBULLU -YURTDISINA OTURUYORUM
    Mesaj
    14.034
    Rep Gücü
    88647

    Kur'ân Kıssalarının Psikolojisi

    Selam!

    Et-Tıhamî Nakra-Saykolijiyetil-Kıssati fil-Kur'ân (Kur'ân Kıssalarının Psikolojisi):

    Kitap, Dr. et-Tihami Nakra'nin 1971 yılında Cezair Üniversitesine sunduğu bir doktora tezidir. 1974 yılında Tunus'ta basılmıştır. Kita bın ana kısmı 594 sayfa ise de, fihristlerle beraber 650 sayfaya ulaş maktadır.

    Kitabın iskeleti birincisi altı, ikincisi beş fasıl olmak üzere iki babdan oluşur. Müellif, iki babdan önce, bir "Mukaddime", "Geçmiş Araştırmalar" ve "Çalışmanın Konusu ve Metodu" başlıkları altında bir "Giriş" yazmıştır.

    Birinci bab konunun teorik bilgilerini içer mektedir.
    Bu babın birinci faslı (s.49-84)
    Kur'ân kıssalarının kay nağına dairdir. Bu fasılda yazar, vahy ve nübüvveti, semavî vahyin tesirini, Kur'ân ve kıssalarına dair oryantalistlerin görüşlerini ve Zat-i Nebevi ile Kur'ân vahyini incelemeye tabi tutar.

    İkinci fasılda
    (s.85-110) Kur'ân'ın kıssayla ilgili metodunu ele alır. Bu Fasılda üs lûp, icmal-tafsil, kıssa unsurlarının ortaya çıkarılması ve Kur'ân'la Kitab-ı Mukaddes arasında konuların mukayesesi kaleme alınmıştır.

    Yazar,Üçüncü fasılda (s.111-151)
    Kur'ân kıssalarının tekrarı, sebep leri, yerleri, hedefleri, amaçları tekrarın stili ve tekrarda çelişkinin olup olmadığını incelemektedir.

    Dördüncü fasıl (s.156-256)
    Kur'ân kıssalarının çeşitlerine, Kur'ân kıssalarında efsane ve sembolizmin olmadığına, tarihî kıssalar içinde umumi kanunlara nasıl yer verildiğine, Kur'ân haberlerinde doğruluk durumuna ve temsilî kıssalara dairdir.

    Beşinci fasılda (s.257-274)
    Kur'ân kıssalarının bilgi kaynağı oluşuna, bu arada Kur'ân'ın bilgi kaynağı olarak evreni, tarihi ve in sanın psişik durumunu kullandığını da nazara verir.

    Altıncı fasılda (s.275-305)
    Müfessirlerin kıssalar hususundaki tutumlarının bir eleştirisi yer almaktadır. Bu fasılda yazar kıssalarda israiliyatın duru munu, müfessirlerin ihtilafını ve örneklerini kaydeder.

    Yazar, kitabın ikinci babını konunun analizine tahsis etmiştir.
    Bi rinci faslı (s.309-347)
    Kur'ân kıssalarının tahliline ayırarak burada tahlilin genel ilkelerini dinî, insanî, kültür ve sanatsal birikim açıla rından değerlendirir. Ayrıca kıssanın ciddi mânâda tahlil edilebilme si için bu kıssalarda davetçi konumunda görünen Hz. Peygamber (s.a.v)'in kişiliğini, kıssaların nazil olduğu çevreyi ve insan unsuru nu değişik boyutlarıyla ele almanın gerekliliğini vurgulamaktadır.[117] Örnek olarak Salih (a.s) ve Semud kıssasını mercek altına alır ve tahlilini yapar.[118]
    Birinci fasıl Peygamber ve kıssalar başlıklı bir konuyla bitmektedir.

    Müellif ikinci fasılda (s.348-420)
    Kur'ânî kıssaların unsurlarını incelemeye alır. Kıssanın unsurları olarak olayları ve kişilikleri ele alır. Kıssaların unsuru olan insan tiplemelerini inceler.[119] Analitik psikolojiye de atıfta bulunarak özellikleri sebebiyle teşekkül eden tipleri sunar.[120] Yazar Kur'ân'ın önemli unsurlarından olan kişiliğin çeşitlerinden, özel konumundan ötürü kadın kişiliğine özel bir yer vermektedir. Çeşitli kıssalarda yer alan kadınların kişiliklerinden örnekler verir.[121]
    Kur'ânî kıssaların bir unsuru olan kişilikler arası diyaloga da yer ayırır. Ancak bu unsurun tedricî bir şekilde kıssalarda yer aldığını ve bunun için de ilk inen kıssalarda yer almadığına dikkat çeker.[122]
    Yazar kıssalardaki diyalogu çok geniş bir perspektiften değerlen dirir.[123]

    Yazar üçüncü fasılda (s.421-508)
    Kur'ân kıssalarında etkile menin faktörlerini inceler. Evvela insanları etkileyen faktörlerin çe şitliliğine dikkat çeker. Daha sonra bu amilleri çok geniş bir yelpa zede ele alır. Bu fasılda müellif ilginç bazı tesbitlerde bulunur. Şöyle ki; psişik etki, huzuru İlahiyi, kaderi, korkutma ve müjdelemeyi, si yak sibak ve münasebetin tanınmasını, etkilenme ve duygusal yönü nü, telkini, karşılaştırmayı, ikna ve sanatsal güzelliği etkilemenin faktörleri arasında saymaktadır.

    Dördüncü fasılda
    şimdiye kadar geçmiş olan teorik bilgileri pra tiğe çevirmek amacıyla Yusuf (a.s.)'ın kıssasını mercek altına alır. Kıssada olayların gelişmesini, psikolojik yönlerini ve kıssada özel konumundan ötürü özellikle rüyaları inceler. Faslın sonunda kıssa nın Kur'ân'ı Kerimle Ahdikadim arasındaki mukayesesini sunarak faslı bitirir.

    Beşinci fasılda (s.543-597)
    Kıssaların pedagojik yönünü araştırır. Kıssaların inanç ve yaşayıştaki rolüne dikkat çeker. Peygamberin eğitimini ve Kur'ân kıssalarında eğitim yollarını nazara verdikten sonra günahların tevbe ile nasıl tedavi edildiğini açıklamaya çalışarak kitabını bitirir.

    Kur'ân psikolojisi sahasında şu eserlerin isimlerini kaydedebiliriz:
    1- Abdulvehhab Hammude, el-Kur'ânu ve İlmu’n-Nefsi, Daru'l-Ka lem, el-Kahire, 1962
    2- Şerif Adnan, Min İlmi'n-Nefsi'l-Kur'ânî.[124]

Benzer Konular

  1. Insan psikolojisi
    momorexmo Tarafından Ruh Sağlığı (Psikoloji) Foruma
    Yorum: 9
    Son mesaj: 14-08-2013, 04:53 PM
  2. Kadın Psikolojisi
    ashenarşi Tarafından Kitap Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 23-03-2010, 11:36 PM
  3. Toplum Psikolojisi
    ashenarşi Tarafından Kitap Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 23-03-2010, 11:34 PM
  4. Geleceğin psikolojisi
    mopsy Tarafından Sosyoloji Forum'u Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 20-10-2009, 09:37 PM
  5. Köpeklerin psikolojisi
    dogangunes Tarafından Evcil Köpekler Foruma
    Yorum: 3
    Son mesaj: 28-11-2007, 02:26 AM
Yukarı Çık