Kendi Akıllarını Beğenmeleri

Kendi aklını beğenen insanların özelliklerinden biri "bence" ile başlayan ve "ben bilirim" üslubu altında kibir taşıyan cümlelerdir. Aslında bu tür cümlelerin altında yatan düşünce genellikle karşısındakine kendi fikrinin doğru olduğunu zorla kabul ettirme çabasıdır. Bu insanlar gerçekte son derece bozuk mantık örgülerine sahip oldukları halde karşısındakilere mutlaka düşüncelerini kabul ettirmek için tartışmaya girer, bu uğurda küser, darılır ve çocuklanırlar.
Övünmeleri

Enaniyetli insanların gözlerinde büyüttükleri, gurur meselesi yaptıkları zenginlik, güzellik, mevki, eğitim durumu, kültür, mal ve çocuklar gibi birçok konu vardır. Söz konusu kişiler bu konuları sık sık gündeme getirip kendi aralarında bir övünme aracı olarak kullanırlar. Ancak sahip oldukları herşey, Allah'ın kendileri için belirlediği kaderleri doğrultusunda gelişmektedir. Bundan dolayı gurura kapılmak, gerçekte haksız yere büyüklenmek olur. Çünkü sahip oldukları herşeyi onlara Yüce Allah bir imtihan konusu olarak vermektedir. Ahirette de hepsinden tek tek hesaba çekileceklerdir. Bir ayette bu tür kimseler şöyle haber verilir:

"Kendilerini (övgüyle) temize çıkaranları görmedin mi? Hayır; Allah, dilediğini temizleyip yüceltir. Onlar, 'bir hurma çekirdeğindeki iplikçik kadar' bile haksızlığa uğratılmazlar." (Nisa Suresi, 49)
İlgi Çekmeye Çalışmaları

Enaniyetli insanlar toplum içinde değer kazanmak için açık açık "Ben bundan daha iyisine layığım", "Bana herkesten fazla sevgi gösterilsin, herkesten daha üstün olduğum hissettirilsin" gibi ifadelerle bu düşüncelerini dile getirmezler. Ancak değişik hayat tarzları, farklı konuşma üslupları kullanır veya gençliklerini, güzelliklerini, zenginliklerini, iyi eğitim gördüklerini, yabancı dil bildiklerini hareket ve konuşmalarına yansıtarak kendilerini diğer insanlardan farklı göstermeye çalışırlar. Oysa asıl beğenisi kazanılacak ve hoşnut edilecek tek varlık Yüce Allah'tır. Ancak bu kimseler insanların ilgisini çekmeyi ve onların sevgisini kazanmayı amaç edinirler. Aslında bu kendi nefislerinin kıskançlık ve kibirini tatmin etmek için kullandıkları bir acizlik göstergesidir. Şeytan, kendi nefsini ilah edinen (Yüce Allah'ı tenzih ederiz.) bu insanları bu gizli yöntemle etkilemektedir. Çünkü şeytan bu biçimde ilgi çekmeye çalışan insanları sadece insanların beğenisini kazanacak davranışlar geliştirmeye yönlendirir. Onları Allah'ı düşünmekten alıkoyar, Allah'ın hoşnut olacağı Kuran ahlakından uzak yaşamaları konusunda onlara telkinlerde bulunur.

Aşağılık Kompleksi İçinde Olmaları

Enaniyet her zaman gurur ve büyüklenme olarak düşünülmesine rağmen gerçekte aşağılık kompleksi veya eziklik de bir enaniyet göstergesidir. Bu tip insanlar kendilerini sürekli olarak diğer insanlardan daha aşağı konumda görür ve bunun ezikliğini yaşarlar. Aslında bu da kendine benlik vermenin bir çeşididir. Çünkü güzel olmadığını, fakir olduğunu düşünen kişi kendisinde var olan bu eksikliğin yine kendinde olan bir özellikten kaynaklandığını zannederek bunu bir eksiklik ve bir kusur olarak görür. Bunu düşünürken aslında tüm bunları verenin Yüce Allah olduğunu unutur. Müminler ise Allah'ın verdiğine her zaman razı olurlar ve fiziki özelliklerini ne eziklik ne de enaniyet konusu yaparlar. Bedenlerinin, mallarının gerçek sahibinin Allah olduğunu, bunlarla denendiklerini, önemli olanın insanın ruhu ve Yüce Allah'a olan samimi yakınlığı olduğunu bilirler.