Hac'ca gitmeler başlamışken bu konuya değinmek istedim.


Hacca yolculuk; dünyadan çıkışı, kalbden dünya sevgisini çıkarmayı, İhram; kefene bürünmeyi, Allah’ın dışındakilerden yüz çevirmeyi, Vakfe; Arafat ve Müzdelife’de kıyameti, haşir ve neşir hallerini, Telbiye; yeniden dirileceğimiz kıyamet gününde Hakk’a icabet etmeyi, Arafat’tan Kâbe’ye yönelmek; dünyadan kudsi aleme yönelmeyi, Tavaf; Meleklerin Arş’ın etrafında tavafını ve kalbin Rububiyyet mertebesini tavafını, Hacer-i İstilam (O’na dokunup öpmek) Ruhun ezelde verdiği söze bağlılığını, Kâbe’nin örtüsüne tutunup niyazda bulunmak; Kendisine karşı suç işlediği birisinin kapısına sığınıp, kendisini bağışlamasını ve hatasını örtmesini umarak yalvarmayı, Safa ve Merve; sevap ve günahlarını; kalbin, nefs ile ruh arasında gidip gelmesini, Arafat’ta vakfe; insanların kıyamette bir araya gelmelerini, Hakk’a yalvarışlarını, Kurban kesmek; Kurbanın uzuvları karşılığı nefsinin bütün uzuvlarının cehennemden kurtuluşunu, riyazat bıçağı ile nefsin boğazlandığını anlatır.

Hacca giderken dünya hayatı son bulmuş ve kişi doğrudan Cemalullah’ı seyre gider gibi çıkmalı yola. Kâbe, Peygamber ve velîlerin ayaklarını bastığı, Mele-i A’lâ’nın en üstünlerinin indiği yerdir. Başka yerlerde kalbi titremeyenlerin orada titremesinin sırrı budur. Çünkü temiz ruhlarla beraber olmanın, insan üzerinde büyük tesiri vardır. Fil ordusunun o mübarek beldede yenilgiye uğraması, Hz. İbrâhim’in Makâmı’nın orada olması, girenlerin emniyet bulması, bereketlerinden olarak hastanın orada şifâ bulması oranın zikredilir. “Oraya girenin emniyette olması” kişinin kendisine yapılacak saldırılardan kurtulması manasına gelir. Allah’a yaklaşmak ve ibadet amacıyla Harem’e girenin cehennemden emîn olması, hac yapanın, daha önceki işlediği günahlardan emîn olması da anlaşılır. Hac ibadeti neleri hatırlatır? Hacıların hacca ait yaptığı ameller, ibadetler ve ziyaretlerin hepsi ahiret ile ilgili bir durum ve ilahi hikmetlerden bir hikmettir.