24 lema...

Memleketimiz Avrupaya kıyas edilmez.
Çünkü orada düello gibi çok şiddetli vâsıtalarla açıksaçıklık içinde namus bir derece muhafaza edilir. İzzet-i nefis sâhibi birisinin karısına pis nazarla bakan, boynuna kefenini takar, sonra bakar.
Hem memâlik-i bâride( soğuk memeleket) olan Avrupadaki tabiatlar, o memleket gibi bârid ve camiddirler(soğuk ve cansız).

Bu Asya, yâni Âlem-i İslâm kıt’ası, ona nisbeten memâlik-i harredir (sıcak memleket ). Ma’lûmdur ki;
muhitin, insanın ahlâkı üzerinde te’siri vardır. O bârid ( soğuk ) memlekette, soğuk insanlarda hevesat-ı hayvâniyeyi tahrik etmek ve iştihayı açmak için açık saçıklık, belki çok sû-i isti’malata ve israfata medâr olmaz.
Fakat serîü’t-teessür ve hassas olan memâlik-i harredeki insanların hevesat-ı nefsaniyesini mütemadiyen tehyic ( iştihsını açmak ) edecek açık saçıklık, elbette çok sû-i isti’malata ve israfata ve neslin zaafiyetine ve sukut-u ( düşmek ) kuvvete sebebdir. Bir ayda veya yirmi günde ihtiyac-ı fıtrîye mukabil, her birkaç günde kendini bir israfa mecbûr zanneder. O vakit, her ayda on beş gün kadar hayız gibi arızalar münâsebetiyle kadından tecennüb ( kaçma ) etmeye mecbûr olduğundan, nefsine mağlub ise fuhşiyata da meyleder.