Selam!


sütçü imam

İmamlık ve Fazileti

İmamlık yapmak, ezan okumaktan (derece itibariyle) daha üstündür. Cemaatle namaz kılmak, özürsüz ve hür erkekler için sünnettir.[2]

İmamlığın Sıhhatinin Şartları

Sağlığı yerinde olan erkekler için imamlığın sahih (ve doğru) olmasının şartlan altıdır:
1) Müslüman olmak,
2) erginlik çağında bulunmak,
3) akıllı olmak,
4) erkek olmak,
5) (namaza yetecek ka dar Kur'an'dan âyet) oku(yabil)mak;
6) imamın, sürekli burun kanaması, (konuşurken "fe" veya "te" harflerini tekrarlamak, pelteklik[3] gibi özürlerden uzak bulunmasının yanı sıra, temizlik ve avret mahallinin örtülmesi gibi (her türlü) şartın (kendisinde) mevcut bulunması.

İmama Uymanın Sıhhatinin (Doğruluğunun) Şartları

İmama uymanın sahih olmasının şartları on dörttür:
(1) (İmama) uyarak namaz kılacak kimsenin imama uymaya niyet edip onunla birlikte tekbir alması;
(2) [kendilerine kadınların da uyabilmesi için erkeklerin imamlığa niyet etmeleri şarttır.]
(3) imamın topuklarının kendisine uyanlardan Önde olması ve
(4) imamın durumunun cematmkinden (meselâ imamın nafile kılıp cemaatın farz kılması gibi) daha düşük bir mertebede bulunmaması,
(5) imamın, cemaatın kıldığı farzdan başka bir farz kılıyor olmaması;
(6) dört rek'atlı (farz)larda mukîm olan kimse nin, seferi (yolcu) olanlara imam olmaması ve
(7) (cemaatle kılman bir namaza) sonradan iştirak etmiş(lerden) olmaması,
(8) imamla (erkeklerden oluşan) cemaat arasında kadınların saf tutmuş olmamaları,
(9) imam ile cemaat arasında, kayık (vs. gibi şey)lerin gelip geçebileceği bir ırmak, araba1 (vs. gibi şey)lerin gelip geçeceği bir yol bulunmaması,
(10) imamın (rükünler arasındaki) geçişlerinin birbirinden ayırd edilmesini engelleyecek (herhangi) bir duvarın bulunmaması, [eğer imam(ın okudukları rahatça) duyulabiliyor veya (hareketleri) görülebiliyorsa, (bu durumda ima-
Nitekim Efendimiz (Aleyhissalâtü vesselam): "Kendisiyle imam arasında, ırmak, yol yahut kadınlardan meydana gelmiş bir saf bulunan kimselerin namazı olmaz" buyurmuştur. Burada ırmakla, kayık vs. gibi şeylerin; yol ile de araba vs. gibi şeylerin gelip geçebileceği yerler kasdedilmektedir. Kayık ve arabanın bilfiil geçmesi şart değildir.
ma) uyulabilir ki doğrusu da budur
(11) imam binekte, (ona) uyanlar yaya olmamalı,
(12) yanut imam, binek (hayvanm)dan başka bir binekte bulunmamalı;
(13) imam bir gemide, (ona) uyan lar yanında bulunmayan bir başka gemide olmamalı;
(14), cemaatın, kan çıktığı ve kustuğu halde imamlarının yeniden abdest almamış olduğu hakkında ki bu, onların namazlarını bozucu dur- bir kanaate sahip bulunmamaları.

Üstün Haldeki Birinin Daha Düşük Halde Olan Bir Kimseye Uyması

Abdestli bir kimse teyemmümlüye;
uzuvlarını yıkayan mes heden kişiye;
ayaktaki oturana ve kambur bir kimseye;
îmâ (v işaret) ile kılan, kendisi gibi birine;
nafile kılan farz kılana uyabilir.

İmamın namazının bozulduğu anlaşıldığında iade etmelidir.
İmam, mümkün mertebe cemaata namazlarını iade etmeleri ni bildirmelidir ki
tercih edilen görüş de budur.

Cemaate Gelmemeyi Mazur Gösterecek Haller

On sekiz şey, cemaata gelmemeyi mazur gösterir:
(1) Yağmur,
(2) soğuk
,( 3) korku,
(4) karanlık,
(5) hapis,
(6)körlük,
(7) felçli olmak,
(8) el ve ayak kesikliği,
(9) hastalık]
10) yürümeye engel olan dizlerdeki dermansızlık,
(11) çamur,
(12) tötürüm halde bulunmak,
(13) yaşlılık,
(14) cemaate gitmekle nüzakere ettiği fıkıh dersini kaçırma (endişe)si,
(15) canın çekeceği bir yemeğin[7] hazır bulunması,
(16) yola çıkmaya niyetlen me,
(17) bir hastayla ilgileniyor olmak,
(18) gündüz değil de gece leyin şiddetli rüzgâr esmesi.
Geçerli bir özür sebebiyle cemaattan geri kalanlara da ce maat sevabı verilir.[8]

İmamlığa Liyâkat ve Safların Tertibi

(Namaz için) hazır bulunanlar arasında ev sahibi, (namaz kıldırmakla) vazifeli veya
(idarî) yetkiye sahip herhangi bir kimse bulunmadığı takdirde,
(bunlar arasında şer'î hükümleri) en çok bilenler imamlığa daha lâyıktır.
(Bunlardan) sonra en çok (Kur'ân ezberinde olan ve) okuyanlar,
sonra (şüphelilerden) ençok sakınanlar,
sonra (aralarında) daha yaşlı olanlar,
sonra (içlerinde) ahlâkı daha güzel olanlar,
sonra daha güzel yüzlü olan lar,
sonra soy ve sülâlece (diğerlerinden) daha (asıl ve daha) şerefli olanlar,
sonra sesi daha güzel olanlar ve
nihayet elbisesi daha te miz olanlar imamlığa diğerlerinden daha lâyıktır.

Eğer bütün bunlarda eşitseler (imamlığı Kimin yapacağını tesbit için) kur'a çekilir,
yahut (imamı) cemaat seçer.
Şayet bu hu susta ihtilâfa düşülürse, çoğunluğun seçtiği kabul edilir.
(Aralarından) daha iyisini öne geçirmedikleri takdirde iyi birşey yapmamış olurlar.

İmamlık Yapması Mekruh Olan Kimseler

(1) Esirin,
(2) âmânın,
(3) Araplardan olsun, diğer millet lerden olsun câhil çöl insanının,
(4) zina sonucu doğmuş bulunan (kimsen)in,
(5) câhilin,
(6) (dine önem vermeyen) fâsıkın ve bid'atçı (dinde olmayan şeyleri dine sokan)ların imamlık yapmaları mek ruhtur.

Namazı uzatmak, çıplakların ve kadınların cemaat olması mekruhtur.
(Kadınlar) cemaat oldukları takdirde, tıpkı çıplakların imamı gibi,
(onların) imamları (da) ortalarında durur.

(İmama Göre) Cemaatın Yeri

(İmama) bir kişi (uyacaksa) imamın sağma,
fazlası arkasına durur.

Namazda Safların Düzeni

(En önde) erkekler saf tutarlar,
bunların arkasına çocuklar
sonra çift cinsiyetliler ve
en son kadınlar saf tutarlar.

Cemaatın İmama Uyup Uymayacağı Haller
.
(1) Cemaat henüz "et-tahiyyâtü"yü bitirmeden imam selâm verirse, cemaat tahıyyâtı tamamlamalı,
(2) rükû ve secdelerde üç kere teşbih söylemeden imam başını kaldırsa cemaat imama uymalıdır.
(3) İmam, unutarak fazladan bir secde yapsa veya son oturuştan sonra sehven ayağa kalksa kendisine uyulmaz. Eğer (imam, sehven kılmak üzere kalktığı rek'ata devam eder ve bunu secdeyle) tescil ederse, cemaat (imamı beklemeden) selâm verir.
(4) İmam eğer son oturuştan önce unutarak ayağa kalkarsa ce maat bekler; imamın fazladan kılmaya kalktığı rek'atm secdesini 'henüz yapmadan cemaat selâm verirse (kıldıkları) farz(namaz)ları bozulur.
(5) İmamın teşehhüd miktarı oturmasından sonra ve onun selâmını beklemeden cemaatın selâm vermesi mekruhtur.

Farzlardan Sonra Yapılan Dua, Zikir ve Tesbihat

Farzdan hemen sonra (varsa) sünnetti kılmay)a kalkmak sünnettir.
Şemsü'l-Eimme el-Hulvânî:
"Farzla sünnet arasında dua okumanın bir sakıncası yoktur" demiştir.

İmamın farzdan sonra, sünnet kılmak için sol tarafa çekilmesi ve daha sonra da in sanlara dönmesi müstehabdır.

(İmam ve cemaat namazdan sonra) üç kere istiğfar ederler;
Âyet el-kürsî'yi, Muavvizeteyn'i,okurlar ve
otuz üç kere (sübha-nallah diyerek) teşbih getirirler,
ayni şekilde (otuz üç kere el hamdülillah diyerek) Allah'a hamd eder ve
(otuz üç kere Allâhü ekber diyerek) Allah'ı tekbir ederler.

Sonra da:
"Lâ ilahe illallahü vahdehû lâ şerike leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve ala külli şey'in kadirderler.

En sonunda da
ellerini kaldırıp hem kendileri, hem de müslümanlar için dua edip ellerini yüzlerine sürerler.

Nurul İzah Tercümesi