Merhaba

HUKUKİ YAPILARINA GÖRE DEVLET BİÇİMLERİ

Basit (Üniter, Tek Yapılı) Devlet:
Tek bir anayasa ve bu anayasa doğrultusunda oluşturulmuş yasama, yü-rütme ve yargı güçleri vardır. Ulus devlet kavramıyla da ifade edilir. Bu tür devletler, eyaletlere değil, Türkiye’de olduğu gibi il, ilçe ve köy birimlerine ayrılır.
Örnek;
Türkiye, Bulgaristan, Fransa, Yunanistan, İtalya

Birleşik Devlet:
Birçok devletin federal ve konfederal yapıyla bir araya gelerek oluşturdukları devlet örgütlenmesidir.

a. Federal Devlet:
Eyaletlerden oluşan denilen ayrı ayrı parlamentoları, yerel hükümetleri ve anayasaları olan iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde merkeze bağlı devletçiklerin oluşturduğu devlet yapılanmasıdır.
Örnek;
ABD, Rusya, Almanya, Kanada, Avus-turya, İsviçre

b. Konfederal Devlet:
Birden fazla bağımsız devletin (uluslararası hukuki kişiliklerini korumak şartıyla) belli bir amaçla kurduğu devletler topluluğudur.
Örnek:
Bağımsız Devletler Topluluğu

HÜKÜMET SİSTEMLERİ

Hükümet Sistemleri Sınıflandırmada kriter, yasama, yürütme, yargı güçlerinin arasındaki ilişkidir. Yasama, yürütme yargı yetkileri tek elde toplanır.
Güçler Ayrılığı Yasama, yürütme yargı yetkileri farklı ellerde toplanır.

Güçler Birliğine Dayanan Hükümet Sistemler:
a. Mutlak Monarşi
b. Diktatörlük
c. Meclis Hükümeti Sistemi

Güçler Ayrılığına Dayanan Hükümet Sistemler:
a. Parlamenter Sistem
b. Başkanlık Sistemi
c. Yarı Başkanlık Sistemi Güçler Birliği

Güçler Birliğine Dayanan Hükümet Sistemleri:

a. Mutlak Monarşi:
Yasama, yürütme, yargı yetkileri ırsi yolla iktidara gelen bir hükümdarda toplanır.
b. Diktatörlük:
Yasama, yürütme, yargı yetkileri bir kişide toplanır.
Mutlak monarşiden farkı, yöneticinin iktidara ırsi yolla gelmemesidir.
c. Meclis Hükümeti Sistemi:
Yasama organının yürütme yetkisine de sahip olduğu sistemlere denir.
Meclis Hükümeti sisteminde, bakanlar meclis içinden tek tek oylanarak seçilir ve
hükümet bu şekilde kurulur.
Başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı bu sistemde yoktur.
Türkiye’de l. TBMM döneminde (1920 - 1923) uygulanmıştır.

Güçler Ayrılığına Dayanan Hükümet Sistemleri

Güçler Ayrılığı:
Yasama, yürütme ve yargı organları-nın ayrı ayrı ellerde toplanmasıdır.

a. Başkanlık Sistemi:
-Halk önce başkan ve yardımcısını seçecek olan senatoyu seçer.
Bu kişiler daha sonra başkan ve yardımcısını belirler.
-Devlet başkanı ve başkan yardımcısı halk tarafın-dan seçilir ve ayrı partilerden olabilir.
- Halk tarafından seçilen başkan, yürütme yetkisini tek başında elinde bulundurur ve
üstün yetkilerle donatılmıştır.
- Seçilen başkan ve yardımcısının yasamadan güve-noyu alması gerekmez.
- Bakanlar vardır; ancak bakanlar kurulu yoktur. Bakanlar yalnız başkana karşı sorumludur.
-Parti disiplini yoktur.
- Yasama ve yürütme keskin bir şekilde ayrılmıştır. Birbirinden ayrı seçimlerle işbaşına gelir.
- Devlet başkanı partilidir ve seçimden sonra partiyle ilişiği kesilmez.
- Meclis; tek meclis veya çift meclisten oluşabilir.
- Bu sistemde, yürütme yasamayı dağıtamaz, yasama da yürütmeyi düşüremez.
Bir kişi hem yürütme de hem yasama da görev alamaz.
- ABD, Brezilya, Arjantin, Kolombiya bu sistemin uygulandığı ülkelerdir.

b. Yarı Başkanlık Sistemi:
-Hem devlet başkanı hem başbakan doğrudan halk tarafından seçilir.
- Başkanlık sistemi ile parlamenter sistemin karışımıdır.
- Yürütme iki başlıdır. Devlet başkanı yürütme yetki-sini başbakanla paylaşır.
- Başbakan ve bakanlar kurulu yasamaya karşı so-rumludur. Bakanlar kurulu güvenoyu almak zorun-dadır.
- Fransa, bu sistemin uygulandığı en tipik örnektir.

c. Parlamenter Sistem:
- Yürütme organının yasamadan kaynaklandığı ve ona karşı sorumlu olduğu hükümet sistemidir.
- Yasama yürütme arasında yumuşak bir ayrım var-dır, bu iki organ birbirinden bağımsız olmakla birlik-te aralarında işbirliği ve etkileşim söz konusudur.
- Hükümet yasamaya karşı sorumludur.
- Aynı kişi hem yasamada, hem yürütmede görev alabilir.
- Yürütme iki başlıdır. Devlet başkanı yürütmenin sorumsuz kanadını oluştururken; bakanlar kurulu sorumlu kanadı oluşturur.
- Devlet başkanı yasama organı veya halk tarafından seçilebilir.
- Hükümet, parlamentodan güvenoyu alarak görevine başlar ve parlamento kararıyla düşürülebilir.
- Sıkı bir parti disiplini vardır.
- Devlet başkanı seçilen kişinin varsa partisiyle ilişiği kesilir.
- Türkiye, İtalya, Hollanda bu sistemin uygulandığı ülkelerdir.

http://www.kpss.info/images/dosyalar...temelhukuk.pdf