1. Engelliğin Tanımı

●Bozukluk: Vücut yapısında yada işlevinde bozukluk
●Kısıtlılık: Bireyin belirli işlevleri yerine getirememesi
●İşgöremezlik: Bireyin istediği hedeflere ulaşamaması, toplumda amaçladığı rolü üstlenememesi
●Engellilik modelleri: Tıbbi ve sosyal 8 yaş altında kronik tıbbi sorun ya da kısıtlılık sıklığı %5-10



2. Engellilik Nedenleri

●Serebral (beyinsel) hareket bozukluğu
●Ağır kafa travmaları
●Epilepsi
●Sağırlık
●Görme kaybı
●Kronik hastalıklar
●Çocuk felci kalıcı hasarları
●Yaralanma ve zehirlenmeler
●Gelişimsel gerilik



3. Türkiye’de Engelliliğe Yol Açan Nedenler

●Doğum öncesi bakım yetersizliği
●Doğum hizmetleri yetersizliği
●Yeni doğan bakımı yetersizliği
●Akraba evliliğinde sıklığın çok yüksek olması
●Yaralanma ve zehirlenmeler
●Bebeklerin kundaklanması



4. Zihinsel Engellilik

Zekâ oranına (IQ) göre:

●Hafif: 50–75 eğitilebilir.
●Orta: 20–50 öğretilebilir.
●Ağır: 20 altı öğretilebilir.

Sıklık: -hafif: %75

●orta: %20
●ağır: %5


5. Zihinsel Engelliğin Nedenleri

Hafif

●Bilinmeyen, doğum öncesi , doğum dönemi ve doğum sonrası kronik hastalıklar
Orta-ağır
●Kromozom bozuklukları (%30) ( Down sendromu, Fragil-X sendromu)
●Travma (%15-20)
●MSS’nin (merkezi sinir sistemi yani beyin, beyincik ve omurilik) gelişimsel bozukluğu
●Çok sayıda doğumsal anomali
●Endokrin – metabolik nedenler(hormonal ve salgısal nedenler)


6. Engelli Çocuklarda Bulgular

●Büyüme geriliği
●Microsefali (küçük kafa)
●Anormal nörolojik bulgular (onormal hareketler, titreme, tikler, kontrolsüz hareketler)
●Gelişme geriliği
●Konuşma\işitme geriliği
●Görme sorunları



7. Engelli Olma Riski Taşıyan Yenidoğanlar

●MSS ( merkezi sinir sistemi) ile ilgili


— Kafa içi kanama
— BT yada ultrasound ile saptanan kafa içi sıvı
— EEG bulguları
— Konvülsiyon (şuur bulanıklığı)
— Menenjit
●Prematurite(32 haftadan erken doğum)
●Doğumsal boy- kilo-şuur durumuna gore verilen skoru 3. persantilin altında olanlar
●Kromozom anomalileri
●Mekanik solunum 2 haftadan uzun sure
●Hipoglisemi( kan şekerinin düşük olması)
●Anne karnında geçirilen infeksiyonlar
●Hiperbiliribunemi
●Doğumsal kalp hastalığı



8. Özet Olarak

●Engellilik çocuklarda sık görülen bir sorundur.
●Engelli çocuğu olan ailelerin yakın desteğe ihtiyacı vardır.
●Engelli çocuğun mevcut kapasitesinin tam olarak çalıştırması ve düzenli olarak izlenmesi çok önemlidir.
●Engelli çocuğun bakımı, ailenin merkez alındığı ekiğ çalışması gerektirir.
●Gelişmekte olan ülkelerde, düşük sosyoekonomik gruplar arasında engelli çocuk oranı, hafif derecede zihinsel engelli oranı çok yüksektir.
●Engelliğin derecesi,bireyin olanaklarına yaşadığı koşullara bağlı olarak değişir.


Hazırlayan: Dr. Fatih Kasapoğlu 04.01.2008
●Katkılarından dolayı Maltepe Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümünden Sedef Kanık’a teşekkür ederim