Ülkemizde yaygın görülen kansızlığın, çocuklardaki en sık nedeni olan demir eksikliği anemisi

Kansızlık-anemi, kandaki kırmızı kan hücrelerinin (eritrosit) ve hemoglobin miktarının ortalama değerden düşük olmasıdır.Bu değerler her yaş için ve cinslere göre farklıdır.Kırmızı kan hücrelerine rengini veren ve oksijenin kanda taşınmasını sağlayan hemoglobin adı verilen bir proteindir. Demir ise hemoglobinin temel yapısına giren bir elementtir.Demir düşük olduğunda hemoglobin miktarı da düşer.Bu azalma sonucu kanın oksijen taşıma kapasitesi ve dokulara giden oksijen miktarı azalır.

Nedenleri: Demir eksikliği anemisinin en sık nedeni nütrisyonel-gıdalarla yeterli demir alınmamasıdır.Sosyoekonomik düzeyi düşük toplumlarda sık görülmektedir.Büyümenin hızlı olduğu süt çocukluğu 6-24 ay arasındaki dönemde ve ergenlik döneminde özellikle kızlarda adet kanaması da eklendiğinden demir gereksinimi artar.Anne sütünün içerdiği demir yüksek oranda emilir.Anne sütünün yeterli verilmemesi, ek besinlere geç başlama, inek sütüne erken başlanması, aşırı inek sütü kullanımı bebeklerde anemiye neden olur. İnek sütü barsaktan gizli kanamalara yol açarak demir eksikliğine yol açar, fazla alındığında tokluk hissi yaratarak demirden zengin gıdaların alınmasına engel olur.

Belirtileri: Çocukların iştahını, bağışıklık durumunu, barsak fonksiyonlarını, beyin fonksiyonlarını, büyümeyi etkilediği için önemlidir.Huzursuzluk, uykusuzluk, çabuk yorulma, iştahsızlık, sindirim bozuklukları, kabızlık, büyüme gelişmede duraklama, davranış bozuklukları görülür.Zekayı da olumsuz etkilediği, öğrenme güçlüğü ve okulda başarısızlık çalışmalarda gösterilmektedir.Bu nedenle önleme tanı ve tedavi önemlidir. Cilt, gözkapağı içinde görülen solukluk olur.Yiyecek dışındaki şeylere istek (toprak,buz,kireçtaşı gibi), ağız kenarı ve tırnaklarda çatlaklar, sık enfeksiyon geçirmeye eğilim görülür.

Demir açısından zengin besinler: Kırmızı et, tavuk, karaciğer, balık, kuru üzüm, kuruyemiş, bezelye, baklagiller, yumurta sarısı, yeşil sebzeler, pekmez.

Korunma: Bebekler ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmeli, daha sonra anne sütüne ek olarak demirden zengin gıdalar zamanında ve yeterli başlanmalı, ek gıdalara başlandığında bebeklere ağızdan demir preparat takviyesi başlanmalı, 1 yaşından önce inek sütü verilmemeli, 1-2 yaşta çocuk günde maksimum 500 ml. inek sütü içmeli, C vitamini demiri artırdığından dolayı C vitamininden zengin besinler verilmeli, demir emilimini engellediği için çay verilmemeli, demirin iyi kaynağı olan kırmızı et, balık gibi besinleri haftada en az 3-4 kez verilmeli,demirden orta derecede zengin yumurta sarısı, yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller, kuru yemiş, kurumeyve, pekmez, susam gibi besinleri belirli sıklıkta diyette yer almalıdır.

Alıntıdır...