Arkadaşlar hepimizin hayatı için önemlidir, ama çocukların hayatında arkadaşlar her şeyden daha önemlidir. Arkadaşlarla anlaşılsa da anlaşılmasa da arkadaşlar vazgeçilmezdir ve hep vardır. Arkadaşlık ilişkileri çocukları duygusal-sosyal ve zihinsel açıdan oldukça etkiler, kişiliklerinin gelişimlerine yardımcı olur. Yaşla beraber arkadaşlığın içeriği daha karmaşık bir hal alır ve arkadaşlar çocuklar için sadece bir oyun ortağı olmaktan çıkıp bir hayat ortağına dönüşürler. Tabii hal böyle olunca arkadaşlık içinde de farklı durumlar yaşanır ve çocuklar bu durumlara göre gelişirler.

Şimdi çocukların arkadaşları yaşadıkları bu durumlara bakalım…

1. Arkadaşlarla oyun oynamak:
Küçük yaş çocukların sosyalleşmesi için önemli olan oyun arkadaşlığı, arkadaş edinme sebeplerinin başında yer alır. Çocuk oyun oynayarak hem farklı kişileri tanıma hem de paylaşmayı öğrenir, böylece farklı insanlarla ortak paydada bir şeyler üretir ve toplumsal yaşama ilk adımını atar. Çocuğun kişiliği ile ilgili ilk ipuçlarını da aileler bu oyunlar vasıtasıyla yakalayabilir, çocuğunun eğitimini bu özelliklere göre şekillendirebilir.

2. Arkadaşlarla yarışmak:
Çocuğun kendi sınırlarını keşfetmesine imkân sağlayan, etrafındaki insanları inceleyip kendini onlarla kıyaslamasına sebep olan bir arkadaşlık durumudur. Ancak bu kıyaslama durumu çocuğun iç dünyasında gerçekleştiği için çocuğa dışarıdan yapılan bir kıyaslama gibi etki etmez, çocuk bu kıyaslamada kendi eksiklerini ve bu eksikleri nasıl gidereceğini çeşitli deneyimlerle öğrenir.

3. Arkadaşla çatışmak:
Çocuğun arkadaşları ile bazen çatışmaya düşmesi normal bir durumdur. Çocuk arkadaşı ile çatıştığı zaman farklı fikirleri ve bakış açılarını görme şansına sahip olur ve kendini farklı insanların farklı düşünce yapılarına hazırlamış olur.

4. Arkadaşlarla sırrını paylaşmak:
Herkes gibi çocuklar da kendileri için önem ve gizlilik taşıyan olayları birileri ile paylaşmak ister. Çocuk kendiyle eşit düzeyde olduğu birini bu sırrı paylaşmak için seçebilir (anne-baba gücün temsilcileridir, çocukla eşit düzeyde değildir) bu nedenle sır arkadaşları çok önemli ve gereklidir. Böyle bir paylaşımı yapamayan çocuklar kendilerini yalnız ve güçsüz hissederler.

5. Arkadaş Değiştirmek:
Bu durumun iki temel sebebi vardır; çocuğun arkadaşlarını seçebilme yeteneğine sahip olması veya çocuğun sabırsız olup bazı arkadaşlıklardan çabuk sıkılması olarak açıklanabilir. Çocuğun arkadaşlık ilişkilerini incelemek böyle bir durumda çok önemlidir.

6. Yeni arkadaşlar edinebilmek:
Yeni arkadaşlar edinebilmek için çocuğun sosyal yönünün gelişmiş olması çok önemlidir. Çocuğun girişkenliği, kendini ifade etme biçimi ve özgüveni arkadaş edinmede büyük rol oynar. Yeni arkadaşlarla tanışmak çocuğun da kendisini ve görüşlerini yenilemesine sebep olacağı için tavsiye edilen bir durumdur.

7. Arkadaşa küsmek:
Arkadaşla yapılan tartışmalara eğer bir çözüm bulunamamışsa bazen çözüm küsmek olabiliyor. Böyle bir durumda aileye düşen görev sadece çocuğunu kollayıp, onun haklı olduğunu düşünmek ve çocuğa da bunu hissettirmek yerine çocuğu konu hakkında tekrar düşünmeye ve karşısındakini de anlamaya teşvik etmek en iyi çözüm olacaktır.

8. Arkadaşla geleceği planlama:
Arkadaşla geleceği planlama hem çok keyifli bir aktivitedir hem de çocukların hayal gücünün gelişmesini, birbirinin hayallerini paylaşarak birbirlerine daha çok yakınlaşmalarına olanak sağlayan bir durumdur.

Yararlanılan Kaynak:
Çocuklar arkadaşla gelişir, Dr. Erdal Atabek, Çoluk Çocuk Dergisi, Mayıs 2004

Çocuk Gelişim Uzmanı
İdil Seda AK