Gösterilen sonuçlar: 1 ile 2 Toplam: 2

tarihsel süreçte kadın hareketleri

Kadınlar Külübü Kategorisi Sohbet ve Dedikodu Forumunda tarihsel süreçte kadın hareketleri Konusununun içerigi kısaca ->> İlk Açlık Grevciler Kadınlardı İngilterede 1909 da cezaevlerinde ki kadınlar açlık grevine başladılar. Ve gelişen olaylarda kadın hakları savunucularını zapt ...

  1. #1
    blueice
    Misafir..

    tarihsel süreçte kadın hareketleri

    İlk Açlık Grevciler Kadınlardı

    İngilterede 1909 da cezaevlerinde ki kadınlar açlık grevine başladılar.

    Ve gelişen olaylarda kadın hakları savunucularını zapt emek oldukça güçleşmeye başlamıştı.
    Başlangıçta açlık grevleri süresince güçsüzleştiği görülen kadın mahkumlar serbest bırakılıyordu..
    Bu çok basit bir yöntemdi..Günün değer yargılarını hiçe sayan her kadın,bir politik gösteriye katılıp olay çıkarmayı göz aldığı gibi açlık grevine gidecekti.
    Ve açlık grevi yapıp güçsüz düşenlerin cezaevinden çıkarılmaları, yada mahkumiyetlerinin birkaç güne inmesi demekti.Buda hükümeti gülünç duruma düşürüyordu.
    Bu nedenle, cezaevlerinde açlık grevi yapan kadınları zorla besleme yoluna gidildi.Zorla besleme hükümetin hele İrlandalıların desteğine bağlı liberallerin hoşuna gidecek bir çözüm yolu değildi.
    1880’lerde İrlandalı milletvekillerinin bazıları politik suçlardan cezaevlerine girmişlerdi.Dolayısıyla cezaevi sorunları oldukça duyarlı bir hal almıştı.
    O günlerde içişleri bakanı olan Churchill' in kadın mahkumlara kötü muamele edildiği konusunda hükümete yöneltilen suçlamalar üzerinde titizlikle durmaya çalışıtığı söyleniyordu.
    Hatta zorla yemek yedirmenin kendisine anlatıldığı gibi insancıl koşullar altında yapıldığından emin olmak için..Kendisinin de zorla beslenmeyi denediği söyleniyordu.
    Kadın mahkumlarla uğraşmak hükümetin canını sıkıyordu.Avam kamarasının bazı üyeleri kadınlara oy hakkı tanıyan bir yasa çıkararak sorunu kökten çözümlemekte karalıydı..
    1910 da her partiden üyesi olan ve kadınlara oy hakkı tanınmasından yana olanların tümünü bir araya toplayacak bir uzlaşma komitesi kuruldu..
    Hazırlanan yasa tasarısı muhafazakarların görüşüne çok yakındı.
    Lıoyd George ve Winston churcill, ilke olarak kabul ettikleri halde muhafazakarlara çok şey verildiğinden tasarıya karşı çıkıyorlardı.
    Tartışma Lord Cecilin ‘’ Oy verirken zor, duygusal veya özellikle erkelere özgü bir iş yaptığımı sanmıyorum…Oy vermek, çok sessiz ve sakin, ince ve başından sonuna dek hanımefendiliğe yakışır bir işlemdir’’şeklinde ki konuşması ile daha da alevlenmişti.
    İkinci tur oylamada tasarı çoğunluk tarafından onaylandıysa da daha ileri gidemeyeceği gözle görülür bir gerçekti.
    Ulusal politikalarda çıkmaza giriliyordu.1910 da liberaller seçimi kazandığında, koşulları kısıtlı olan yasa kapsamının genişletileceğini söyleyecek kadar yumuşamışlardı.Seçim sonunda sorun barışçı yollarla çözüleceğe benziyordu.
    İlk örgütlü kadın hareketleri, İngiltere de ‘ kadınlara oy hakkı tanınması ‘ talebiyle kadınların dükkanların camını çerçevesini indirmeleri ve kendilerini zincirlerle parmaklıklara bağlamaları ile başlamıştır.
    İngiltere de ki olaylar dünyayı saran bir hareketin bir parçası gibi görünseler de . İngiltere de kadın hareketi konuya şiddetli yaklaşarak dikkatleri üzerlerinde toplamışlardır.
    19.Yüzyılın ortalarına doğru hareket başladığında kadınlar, öteki değişiklikler için oy hakkı tanınması gerektiğini düşünüyorlardı. Oy hakkını elde ettiklerinde ,istedikleri değişikliklerin çoğunu gerçekleşmiş bulunuyordu.
    Kadınlar üniversiteye gidebiliyor, çalışabiliyor, evlilikleri yürümediğinde boşanabiliyorlardı.
    TARİHÇE
    Resmi tarihte kadının politik hareketleri,1784’ deki devonshire Düşesinin Charles James Fox’un kazanması için çalışması ile karşımıza çıkıyor.
    1825 de Charles Thompson ‘ İnsan ırkının yarısının öteki yarının isteklerine karşı tutumu ‘ adlı bir kitap yazdı. Bu kitapta kadınlara oy hakkı tanınmasını savundu.
    1848- Temmuz : Wev York eyaletinde kadın hakları toplantısı yapıldı.
    1868- İngiltere de ulusal kadın hakları birliği kuruldu.
    1890- Amerika da ulusal kadın hakları birliği kuruldu. 1890’ larda batı avusturalya ve A.B.D nin batıda ki üç eyaletinde kadınlara oy hakkı tanındı.
    1893- Yeni Zellanda’ daki Liberal işçi partisi koalisyonu hükümeti, kadınlara oy hakkı tanıdı.
    1903- Ekim Emmeline Pankhurst kadınların sosyal ve politik birliği olan WSPU ‘ yu kurdu.
    1907- Finlandiyada kadınlara oy hakkı tanındı.
    1915- Danimarka, İzlanda dahil kadınlara oy hakkı tanındı.
    1917- Hollanda ve Rusyada kadınlara oy hakkı tanındı.
    1920- A.B.D. de kadınlara oy hakkı verildi
    1922- kanadanın İngilizce konuşulan tüm eyaletlerinde kadınlara oy hakkı verildi.
    1923- Avusturya, Macaristan, Çekoslovakya, Polonya, Estonya kadınlara oy hakkı verildi.
    1928- İngiltere de 21 yaşına gelmiş kadınlara oy hakkı verildi.
    TÜRKİYE 1930 Belediye yasası çıkarıldı. Yasa ile kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanındı.
    26 Ekim 1933 Köy Kanunu'nda değişiklik yapılarak kadınlara köylerde muhtar olma ve ihtiyar meclisine seçilme hakları verildi.
    5 Aralık 1934 Anayasa değişikliği ile kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı.
    8 Şubat 1935 Türkiye Büyük Millet Meclisi 5. Dönem seçimleri sonucunda 17 kadın milletvekili ilk kez meclise girdi, ara seçimlerde bu sayı 18'e ulaştı. Kaynak : 20. Yüzyı dosyası ' kadın yerini alıyor'..Türkiyede Kadın Bilgi Ağı..


    alıntı

  2. #2
    blueice
    Misafir..

    Cevap: tarihsel süreçte kadın hareketleri

    Yeni Dalga Kadın Hareketinde Örgütlenme
    Cumartesi, 27 Kasım 2004

    Şirin Tekeli’nin “Kadın ve Politika: Örgütlü Kadınlar Kadınlar Geleceği Örgütlüyor” toplantısında yaptığı konuşma…

    Türkiye’de kadın hareketinde "örgütlenme" teması, 1980’li yılların ilk günlerinden beri en fazla kafa yorulan, bir türlü çözüm bulunamayan, hareketin kendini hep eleştirdiği, eksik, yetersiz kaldığını düşündüğü bir konu oldu. Ben bu konuşmada bu kaygıyı irdeleyip, bunu çok anlamsız ve gereksiz bulduğumu söyleyeceğim. Çünkü ben örgütlenmenin hareket tarafından gereğinden çok abartıldığı, fetişleştirildiği kanısındayım.



    80’lerin öncesi ve sonrası

    Önce, kısaca "ilk günlere" dönmek, 1980’lerin başındaki siyasi ortama, o koşulların örgütlenme kaygı larına ve olanaksızlıklarına değinmek istiyorum.

    1980 askerî darbesi öncesindeki son 4-5 yıl, Türkiye’de siyasetin aşırı kutuplaştığı, solda çok büyük bir parçalanma yaşanan, çeşitli sol parti ve grup-grupçukların ideolojik olarak en yakınını "baş düşman" gibi görüp, ona göre politika yaptığı, şiddetin siyasetin önüne geçtiği bir dönem oldu. Sonradan kadın hareketinde yer alan kadınların pek çoğu, bu sol fraksiyonlarda yer alıyorlardı. Kadın örgütleri, yasal olmayan ana örgütlerin paravanası gibiydi. Hiçbirisi, bir kadın politikası güdemiyordu. Kadınlar, gruplarının ideolojisine hapsolmuşlardı. Ben hiç parti üyesi olmadım. Ama, asistan ve doçent olarak ben ve ilklerden bazılarımız TÜMAS, TÜMÖD gibi sol eğilimli meslek örgütlerinde aktif militandık. 1978’de, İlerici Kadınlar'ın, kendi içlerinden bazı üyeleri ihraç etmesi üzerine bir parçalanma yaşanıp, başka bir örgüt kurulunca, bana bir çağrı geldi ve birkaç ay süreyle, İstanbul Aksaray civarındaki birçok örgütün "kadın seksiyonlarının" kapısını çalıp "ortak bir kadın" platformu için işbirliği yapılması için nabız yoklamıştım? Ayşe Düzkan’ı da o dönemde tanıdım. Dev-Yol’da!.. Tabii ki, bu çabalardan hiçbir şey çıkacağı yoktu. Sonra darbe oldu. Siyaset bitti. Örgütler kapatıldı. Militanlar tutuklandı ya da yurt dışına gittiler. Erkekler hapse girerken, lider konumda olmadıklarından, kadın militanlar saklanarak da olsa toplum içinde yaşamayı sürdürebildiler.

    Bu dönem, herkes için ciddi bir eskiyi düşünme, özeleştiri dönemi oldu. Bizim, altı kişi olarak oluşturduğumuz ilk "bilinç yükseltme" grubunda, eski örgütlerin, örgütlenme modelinin, kadınlar açısından ne kadar baskıcı, ne kadar otoriter, hiyerarşik, kişiliği, düşünceyi, sözü yok edici, ezici bir yapıda olduğu çok ayrıntılı olarak konuşulmuştu. Benimsenen ve uygulanmaya çalışılan, aşırı merkeziyetçi, lider sultasına dayalı bu yapılar, tipik bir "erkek" politikası anlayışının ürünüydü. Yeni arayışlarla yeni bir siyasal mücadele başlarken, bu eski yapıların korunması kesinlikle mümkün olamazdı.

    Tersine, bütün bu yapıların tersine çevrilmesi, dönüştürülmesi gerekiyordu. Dolayısıyla, bu bizi ilk aşamada, çok haklı olarak "örgütsüzlüğü" savunmaya getirdi. Kitle değil, küçük grup, lider değil, eşit bizler, karar verici ve buna itaat edenler değil, birlikte karar oluşturan ve uygulayanlar, benliğini inkar etmiş militanlar değil, kişiliğine saygı duyulan, "ben" diyebilen kadınlar olarak, eski örgütlenmenin tüm unsurlarını alt üst ettik.

    Hiyerarşiyi kesinlikle reddettik. En çok da doğal "liderlik" eğilimleri olanları kısıtladık. Toplantı yerinden, oturma düzenine, söz almadan, konuşma üslubuna kadar herşey değişti. Hem bilinçli hem de "kendiliğinden" biçimde. Kuşkusuz, içerisinde yaşanan sıkıyönetim koşullarının da belirleyiciliği vardı.

    Artık, kamusal alanlarda, dernek lokallerinde değil, evlerde toplanılıyordu. Evlerde toplantılar, "çay partisi" görünümünde yapılıyordu. Konuşmalar sohbet, dertleşme, deneyim paylaşma, görüş alışverişi şeklini alıyordu. Kadınlar, birbirlerini karşılıklı olarak tanıyor, güveniyor, seviyorlardı. Oturma düzeninde, konuşmacı için podyum, dikdörtgen koltuk düzeni yoktu.

    Tersine, koltuklar, minderler, bir daire şeklinde oluşurdu. Dairenin hiyerarşisi yoktur. Bugün "moderatör" denilen bir kişi olurdu, ama, istediğine söz verme/vermeme, sözü kabaca kesme yetkisi olmazdı. Rotasyonla herkes sorumluluk alır, herkesin görüş belirtmesi istenirdi. Bu da, çekingenler üzerinde bir baskı yaratırdı, muhakkak. Tıpkı çok konuşmak isteyenlerin de üzerlerinde kısıtlanma baskısı hissetmeleri gibi. Kararlar oylamayla alınmaz, mutlaka herkesin ikna edilmesine çalışılırdı. Yani amaç konsensüs idi. Tartışmalar her zaman verimli olmayabilir, konu dağılabilir, bağrış çağrış olabilirdi! Ama, hepimiz, bu tür toplantılardan çok, ama pek çok şey öğrenmiş, paylaşmış, zenginleşmiş, yenilenmiş olarak ve mutlaka yeniden toplanma arzusuyla ayrılırdık.

    Sanıyorum, bu model, herkes "bilinç yükseltme" grubundan geçmeli fetişçiliğine düşülmeden, kendiliğinden, hemen her kadın grubunda benzer şekilde tekrarlandı. Ankara’da "Perşembe" grubu, sonradan "ayrılıkçılığa karşı kadın dayanışması grubu" vb...

    Ben kendi adıma, 90’lı yıllarda oluşturduğumuz formel kadın örgütlerinde de, bu ilk deneyimlerin bir biçimde tekrarlandığını düşünüyorum. Örneğin, Kadın Eserleri Kütüphanesi’nin bir yıl kadar süren hazırlık toplantıları, az çok bu modelde, herbirimizin evinde, çay da içerek yürütüldü. Aynı şekilde, KA-DER’in ilk fikir jimnastiği toplantıları, evini açan Ceylan’ın ya da Suay’ın toplanmaya müsait evlerinde, bir yuvarlak masa etrafında yapıldı. Sonradan, kamuya açık alanlarda bir dizi daha formel toplantı düzenlendi. Şimdi, bu örgütlenme midir, değil midir? Bence örgütlenmedir. Kadınların yaşam tecrübeleri, erkeklerinkinden farklıdır. Kadınların hayatı çok parçalıdır: ev, iş, çocuk, siyaset. Hepsini neredeyse iç içe, yan yana, peş peşe kotarmak durumundasınız. "Profesyonel politikacılık" kadın mesleği değildir. Politikayı da koşullara uygun yaparak, değişimi sağlayabilirsiniz. Evler, bence bugün de, kadın örgütlenmesinin en temel birimidir. Derneklerin çeşitli komisyonları, alt birimleri evlerde daha rahat çalışırlar. Kaldı ki, KA-DER’in seçmen eğitimi seminerlerinden çok iyi bildiği gibi, seçim kampanyalarında, en etkili, en verimli kampanya tekniği de "kapıdan kapıya" denilen ev ziyaretleridir. Özellikle "ev kadınlarına" ulaşmak için.



    Batı ve bizim farkımız nereden geliyor?


    Şimdi burada kısa bir karşılaştırma yaparak, bizde gelişen bu "örgütsüz" örgütlenme ile, Batı’nın bizden eski ve bizden büyük kadın hareketlerine bir göz atarsam, şöyle benzerlik ve farklılıklar görüyorum: Batı’da da yeni dalga kadın hareketi, küçük grup, bilinç yükseltme, sadece kadınların katıldığı toplantılar, spontane eylemler ile başladı. Çünkü orada da, kadınlar, erkek lerin kadın sözünü bastırmasına tepkiyle kendi içlerine kapanıp, benzer modeller ürettiler. Ancak, Batılı ülkeler demokratikti. Bizdeki gibi, örgütlenme yasakları, kısıtlamaları yoktu. Ayrıca, her ne kadar yeni hareketler, eski yapılara, parti ve sendikaların örgütlenme ve işleyiş tarzına itiraz ediyor olsalar da, o ülkelerde, partiler, özellikle sendikalar çok güçlüydü. Dolayısıyla, kısa süre içinde, batıda yeni dalga feminizminin, kendi dışındaki bu örgütleri etkilemesi, kitleselleşmesi ve aynı zamanda bu geleneksel yapıları da bir ölçüde dönüştürmesi sonucunu doğurdu.

    Ayrıca, çok geniş tabanlı yeni kadın örgütleri doğdu. Kadın taleplerine duyarlı Yeşiller gibi yeni partiler kuruldu. Gene de, örneğin şiddete karşı mücadele veren kadın örgütleri, genellikle, mahalle veya semt bazında örgütlenmiş, küçük grup niteliğindeki örgütler tarafından kuruldu ve işletildi. Bizim hareketimizin geniş çaplı bir örgütlenmeye gidememesinin, dolayısıyla da "yok" denilen örgütlenmenin fetişleştirilmesinin nedeni, kadın hareketinin zaafından değil, Türkiye’ye özgü sosyal ve siyasal yapılanmanın zaaflarından kaynaklanmaktadır. Demokrasi eksikliği, dernek, vakıf mezvuatlarının aşırı kısıtlılığı, bürokratikliği, devletin toplumun örgülenmesini engellemek için elinden geleni yapması, kadın hareketini aşan ciddi sorunlardır.

    Diğer taraftan, kadınların formel sektörde (sendikalaşarak) çalışma oranlarının çok düşük kaldığı, daha çok örgütsüz enformel sektörde çalıştıkları bir toplumda, kadın hareketi istediği kadar "örgütlenme modeli" geliştirsin, sonuç almak hiç de kolay olmayacaktır. Örgütlenebilen kadınları "elitizmle" suçlamak da bu durumda, yalnız haksızlık değil, sosyoloji bilmemektir.


    Farklı örgütlenme biçimleri

    Bana kalırsa, Türkiye kadın hareketi, son yirmi yılda, yalnız ideolojik yenilenme, politika oluşturma, politikalarını benimsetebilme açılardan başarılı olmakla kalmamış, örgütlenme açısından da hayli başarılı olmuştur. İyi bir örgütlenme, ne için, ne amaçla, neyi elde etmek için örgütlenme sorusuna yanıtla bulunabilir. Her ele alınan konu, o soruna özgü bir örgütlenme gerektirir. Tek tip örgütlenme olamaz. Bir merkezden verilecek kararlarla binlerce insanı harekete geçirebilmek,örgütlenmenin başarı ölçütü değildir. Eğer sendika değilseniz? Kadın hareketi, ideolojik mücadelesi için, 80’li yıllar boyunca, kamuoyunun dikkatini çeken çarpıcı eylemler yaptı: Dayağa Karşı Yürüyüş, Mor İğne, Geceleri İstiyoruz, Düdük, Siyahlı Kadınlar, Cumartesi Anneleri vb. Bunların hepsi, o eylemi düşünen, tasarlayan, sloganlarını yazan, bilfiil gerçekleştiren, basını harekete geçiren, kısacası bütün örgütlenmeyi üstlenen ad hoc (o iş için oluşmuş) komitelerce yürütüldü. Bence en iyi örgütlenme modeli bulunmuştu!

    1990’lara gelindiğinde, sorunlar teşhis edilmiş, sorunların üzerine sürekli gitmek gerektiği anlaşılmıştı. Kalıcı örgütler kurma aşamasına gelinmişti. Yasaların biraz esnemesiyle, dernekler kurulmaya başladı. Vakıf modeli, bazı avantajları yüzünden yeğlendi. Ama, artık, 1984’teki "Kadın Çevresi" gibi yasa kısıtladığı için "şirket" kurmak zorunluluğu gibi bir engel kalmamıştı. Kadın hareketi bu örgütlenme, dernekleşme yolunu da hayli etkili şekilde kullandı. Türkiye?de en yaygın örgütlenme, din amaçlı ve hemşerilik dayanışması temellidir. Bu alanın dışına çıktığınız zaman, hangi sektör ne kadar örgütlüyse, kadınlar da o kadar örgütlüdür. Ve kadınlar akıllıca örgütlüdür; örneğin aynı amaç için birbirine rakip üç dernek kurmazlar!

    Uçan Süpürge’nin 2004 rakamlarına göre, Türkiye’de 2000’li yıllarda kadın örgütü sayısında bir patlama vardır. Kadınları ilgilendiren hemen her alanda örgütlenilmiştir ve bunlar çalışan, yaşayan örgütlerdir. Üniversiteler, barolar, odalar gibi kurumlarda, belediyelerde, ekonomide, iş yaşamında, mesleklerde, kültürde, eğitimde, şiddetten doğum kontrolüne, kadın hayatını ilgilendiren her alanda çalışan yüzlerce örgütten söz ediyoruz. Kuşkusuz, üyelik tabanları fazla geniş değildir. O yüzden hepsi para sıkıntısı çekerler, dernek üyeleri çok yorulur ve yıpranırlar, ama bu zorluklara rağmen yaşamakta ve gelişmektedirler. Zira her derneğin amacına baş koymuş, sorunu çözmek, onu aşmak birinci hedefi olan kadınların inadıyla kurulmuşlardır. Benim kaba tahminim, Türkiye’de kadın örgütlerinin, yarım milyon kadını seferber edebilecek bir güce eriştiği yolunda ki, bu hiç de azımsanacak bir sayı değil.

    En yakın dönemde, Medeni Kanun ve Ceza Kanunu reformlarında sağlanan başarının da kanıtladığı gibi, Türkiye’de kadın hareketi, başarılı lobicilik kampanyaları yapacak (yasama organını etkileyecek) düzeyde de örgütlenmiştir. Burada kilit mesele, "küçük olsun benim olsun" anlayışını aşıp, kadın örgütleri arası dayanışmayı, işbirliğini, işlevsel platformlar oluşturmayı başarabilmektir. Bunlar ister istemez, esnek, değişken, değişen ihtiyaçlara göre genişleyip daralan, yenilenmeye açık örgütlenmeler olacaktır. Kadın hareketinde örgütlenme, önü sürekli açık bir, deneme, sınama, yanılma, doğruyu bulma, iyileştirme çalışmasıdır.

    İflah olmaz iyimserliğimle, Türkiye Kadın Hareketi, son yirmi yılda, çok iyi bir yol almıştır, önemli reformlar gerçekleştirmiştir ve bundan böyle de Türkiye’nin ve kadınların kaderini değiştirmek için çok şey yapacaktır, diyerek sözlerimi bağlıyorum.

    Teşekkür ederim. (SD)

    alıntı

Benzer Konular

  1. Sabunun Tarihsel Gelişimi
    merveb72 Tarafından Sağlık Bilgileri Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 12-09-2011, 02:01 AM
  2. Dünyada Arkeolojinin Tarihsel gelişimi
    dogangunes Tarafından Arkeoloji Forum'u Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 29-01-2010, 12:38 AM
  3. Türkiyede Arkeolojinin Tarihsel Gelişimi
    dogangunes Tarafından Arkeoloji Forum'u Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 29-01-2010, 12:38 AM
  4. TC ve Felsefenin Tarihsel Gelisimi
    evrensel-insan Tarafından Felsefe Forum'u Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 16-12-2008, 12:11 AM
  5. Kadın Emeğinin Tarihsel Evrimi
    Bay X Tarafından Sohbet ve Dedikodu Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 08-03-2007, 09:19 PM
Yukarı Çık