Merhaba



PAUL CELAN
Asıl adı Paul Antschel’dir. 1920’de Romanya’nın Czernovitz kasabasında Almanca konuşulan Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Paris’te 1938 yılında Tıp eğitimine başlamış, ancak II. Dünya Savaşının patlak vermesiyle Romanya’ya dönmek zorunda kalmıştır. Anne-babasını Nazi toplama kamplarında kaybeden Celan’ın kendisi de savaşın bitimine dek onsekiz ay toplama kampında kalmış ancak hayatta kalmayı başarabilmiştir. 1948’de Paris’e bu kez Alman Dili ve Edebiyatı çalışmak üzere gelmiş, 1952 yılında yayınlanan Mohn und Gedaechtnis (Gelincik ve Bellek) kitabıyla haklı bir ün kazanmıştır. Aynı anda birden çok anlam barındıran sözcükler kullanımıyla çetin ceviz, çevrilmesi zor şairlerdendir. Şiir kitapları yanısıra Cocteau, Michaux, Rimbaud ve Valéry gibi sanatçılardan yaptığı çevirilerle, Alman Edebiyatına katkısı nedeniyle “Bremen Şiir Ödülü” ve “Georg Büchner Ödülü”nü kazanmıştır. 60’lı yılların sonunda ağır bir depresyona giren Celan, çeşitli psikiyatri kliniklerinde yatarak tedavi görmüş, 1970 yılının 1 Mayıs’ında henüz 49 yaşındayken, Seine nehrine kendisini bırakarak hayatına son vermiştir.



Gölgedeki Kadının Şarkısı

Sessiz biri gelir de başını vurur lalelerin:
Kim kazanır?
Kim kaybeder?
Kim koşar pencereye?

Kim o kadının adını en önce söyler?

Adam saçlarımı bürünendir.
Adam bürünür saçlarımı başının üstünde ölüler gibi.
Adam bürünür saçlarımı göklerin bürüdüğünce o yıl aşk içreyken ben.
Adam bürünür saçlarımı kendini beğenmişlikle.

Birisi ki kazanır.
Kaybetmez.
Koşmaz pencereye.

Söylemez o kadının adını.

Adam gözlerimi edinendir.
Edinendir gözlerimi kapandığı an kapılar.
Bürünür gözlerimi parmaklarında halkalar gibi.
Bürünür gözlerimi safirden ve şehvetten parçalar gibi:
güzden beri erkek kardeşim oldu adam;
sayıyor günleri geceleri.

Birisi ki kazanır.
Kaybetmez.
Koşmaz pencereye.

En sonuncudur söyleyecek o kadının adını.

Odur sahip olan söyledeğime.
Taşır onu kollarının altında bir bohça gibi.
Taşır onu hani saatler taşır ya en kötü saati.
Taşır onu eşikten eşiğe, fırlatıp atmaz asla onu.

Birisi ki kazanmaz.
Kaybeder o.
Koşar pencereye doğru.

Odur en önce söyleyecek o kadının adını.

Başları vurulmuş laleleriyle.

PAUL CELAN
Şiirleri orijinallerinden ve İngilizce çevirilerinden karşılaştırarak
Türkçeleştiren: Samet Köse
BORGES DEFTERi