Gösterilen sonuçlar: 1 ile 7 Toplam: 7

Konu: Mem u Zin..

  1. #1
    Aktif Üye Guney - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Sep 2009
    Nerden
    İstanbul
    Mesaj
    2.117
    Rep Gücü
    80591

    Mem u Zin..

    Cizre hükümdarlarından Mir Abdullah’ın oğlu Mir Zeynuddin zamanında (854 Hicri, 1451/1451 Miladi) yıllarında olay meydana gelmiştir.
    Kürt şairi, bilgini olan Ehmedê Xanî tarafından yazılmış ve 1695 yıllında tamamlanmıştır. Bu bu eserin hangi tarıhte yazılmış olduğu hakkında hiçbir belge yoktur. 1690 yılında yazmaya başladığı söylenmektedir.
    Xanî’nin, hangi tarihte doğup hangi tarihte vefat ettiği hakkında da kesin bilgiler mevcut değil. Buna rağmen Xanî’nin (1651/52) yılında Hakkârî bölgesinde bulunan Xân köyünde dünyaya geldiği ve ismini buradan aldığı yargısı güçlüdür. Ehmedê Xanî, Kürt edebiyatına can verenlerin başında gelmektedir. Ve Kürt halkına birçok eser armağan etmiştir. Bu eserlenden biri (şaheseri) olan Mem û Zîn’dir.


    Ahmedê Xanî, bu olaydan yaklaşık olarak 240 yıl sonra Cizre’ye gelmiş ve eserini yazmıştır. Bu ölümsüz eser hakkında günümüze kadar onlanca inceleme kitabı ve yüzlerce makale yayınlanmış, konferanslar düzenlenmiş, tartışmalar yapılmıştır. Bir eseri üzerine bunca şey yapılmışken, Ehmedê Xanî’yi anlatmak ve bir kaç sayfaya sığdırmak elbette ki mümkün değildir. Onun için ben de Xanî’nin ’Mem û Zîn’ adlı ölümsüz eserinde birazcıkta olsa bahsetmeye (tanıtmaya çalışacağım desem
    daha doğru olur.) çalışacağım.

    Cizre Beyi, Mir Zeynuddin’in Zîn ve Sitî adlarında iki tane bacısı vardı.

    Zîn, beyaz tenli, beyin can ciğeriydi. Bey onu çok severdi. Sitî ise esmer, selvi boylu biriydi. Tacdin, Beyin Divan Vezirinin oğluydu. Hikâyenin ana
    kahramanı Mem ise Tacdin’in manevi kardeşi ve dostuydu. Botan bölgesinde baharın müjdecisi olan Mart ayında (21 Mart Newroz), eğlence ve bayram günlerinde çoluk - çocuk bütün Cizre halkı kırlara çıkar süslenirlerdi.

    İşte böyle bir günde Mem ile Tacdin kendilerine kızlar gibi süs verip ve kıyafet değiştirerek şenliğe katılırlar. Şenlik alanına vardıklarında
    erkek kıyafetli iki kişiyi görürler. (onlar Sitî ile Zîn’di) Onları görür görmez ikiside yere düşüp bayıldılar. Sitî ile Zîn bayan kıyafetli iki
    erkeği iyice süzerek onlar sezmeden kendi yüzeklerini onların parmaklarına geçirip oradan ayrılırlar. Mem ile Tacdin ayıldıklarında kendilerinin bezgin
    ve sersem onlduklarını görürler. Bu esnada Tacdin Mem’in parmağında, üzerinde Zîn yazılı mücevheri fark eder, Tacdin Mem’ın parmağına doğru elini
    uzatınca Mem de onun parmağında bulunan pana biçilmez ve üzerinde Sitî yazılmış olan yüzüğü görür. İkiside Sîti ve Zîn’in ne yapmış olduklarını
    anlarlar. Sitî ile Zîn dadıları olan Heyzebun’a anlatırlar. Dadıları bir hekim kılığına girerek hasta olan Mem ve Tacdin’in yanına varıp, Sitî
    ve Zîn’inde onlar gibi yandığını söyler ve yüzükleri geri ister. Tacdin yüzüğü geri verir. Fakat Mem ’bununla yaşıyorum’ diyerek yüzüğü vermez.
    Mem ile Tacdin kalkıp arkadaşlarına durumu anlatırlar. Bunun üzerine Tacdin için Cizre’nin önde gelenleri Cizre Bey’inden Sitî’yi Tacdine isterlerler.
    Bey, Tacdin’e Sitî’yi verir. Böylece yedi gün yedi gece düğün yapılır. Aslen Botanlı olmayıp İran’ın bir köyünden (Merguverli) olan Beko, Bey’in kapıcısıdır.
    Tacdin Beko’yu hiç sevmez. Bey’e kaç sefer bu adamın kapıcılığa layık olmadığı söyler fakat bey: ’değirmenimiz onunla dönüyor. Köpekler de
    kapıcıdırlar’ der. Beko, Bey’in Zîn’i Mem’e vermemesi için ’Efendim, Tacdin kendi tarafından Zîn’i Mem’e vermiş.’ Bunun üzerine kızan Bey,
    ’and içerim ki; Zîn’i eş olarak Mem’e vermeyeceğim’ der. Bey’in ava çıktığı bir günde Mem Zîn’i görmek için bahçeye girer. Mem’i gören Zîn birden yıkılıverir
    yere. Bu sırada Mem onu görmez gül ve reyhanları seyrederek şöyle der]

    ’Ey gul! Eger tu nazenînî, / ’Ey gül! Gerçi sen de nazeninsin,
    Kengê tu ji rengê ruyê Zîn’î / Sen nerde, Zin’in yüzünün rengi nerde?
    Ey sınbıl! Eger heyî tu xweş bû, / Ey sünbül! Gerçi senin güzel kokan var,
    Reyhan ji te bûyîne sîyehrû, / Reyhan senin için kara yüzlü olmuş.
    Hun ne ji mîsalê zilfe yarin / Fakat siz yarimin zülfine benzemezsiniz.
    Hun her du fızûl û he zekarın / İkiniz de arsız ve herzecisiniz.
    Ey bılbıl! Eger tu ehlê halî / Ey bülbül! Gerçi sen de aşk adamısın,
    Perwanyê şem’ê werdê alî, / Kırmızı gül mumunun pervanesisin.
    Zîn’a me ji sorgula te geştir / Benim Zîn’im senin kırımızı gülünden daha şendir.
    Bext’ê me ji talıê te reştir’ / Benim bahtım da senin talihinden daha karadır.’


    Mem bunu söyledikten sonra Zîn’i görür ve oda orada bayılır. Ava giden Bey, avdan dönünce Mem’i bir abaya sarılmış bir şekilde bahçede görür. Mem
    ’Beyim, biliyorsunuz ben hastayım canım sıkıldı gezeyim derken sonra kendimi burda buldum’der. Bey’in yanında bulunan Tacdin abanın altında
    Zîn’in saçlarını görür, durumu anlayan Tacdin Bey’i ikna ederek divana doğru götürür. Daha sonra eve gidip Sitî ve çocuğunu evden çıkararak,
    evi ateşe verir. Böylece Mem ile Zîn’in kurtuluşu için Tacdin evini feda eder. Emsali görünmemiş bir dostluk örneğini sergiler. Beko’nun oyunlarıyla
    beyle satranç oynamaya ikna edilen Mem başlangıçta ilk üç oyunu alır. Beko Mem’in iyi oynadığını görünce Mem’in yönünü Zîn’e doğru çevirir. Zîn’i görüp
    hayallere dalan Mem, Bey’e yenilir. Sevgilisinin Zîn olduğunu öğrenen bey Mem’in zindana atar. Bir seneye yakın zindanda kalan Mem, Zîn’in hasretine dayanamayıp
    ölür. Mem’in cenazesinin kaldırıldığı esnada Tacdin Beko’yu görüp öldürür.


    Beko’nun öldüğünü gören Zîn, bakın hakkında ne düşünüyor:

    ’Ey şah û wezirê izz-û temkin! / ’Ey izz ve temkinli şah ve vezir!
    Ez hêvî dikim ne kin înadê / Rica ediyorum inatetmeyiniz,
    Der heqqê vi menbeê fesadê / Bu fesat kaynağı hakkında.
    Lewra ku xwedanê ins û canan / Çünkü insanlar ve cinlerin Allahın,
    Wi xaliqe erd û asimanan, / Yer ve göklerin yaratıcısı,
    Roja ewî hubbe da hebîban / Sevgiyi, sevgilileri verdiği gün,
    Hıngê ewî buxzê da raqiban / O zaman buğzu da rakiblere verdi.
    ... / ...
    Em sorgulin, ew jibo me xare / Biz kırmızı gülüz, o bizim için dikendir
    Em gencîn û ew jibo me mare / Biz hazineyiz o bizim için yılandır.
    Gul hıfz-ı di bin bi nûkê xaran / Güller dikenlerin gagasıyla korunur,
    Gencîne xwedan di bin bi maran / Hazinelerde yılanlarla beslenir.
    ... ...
    Ger ew ne bûya di nêv me hail / Eğer o olmasaydı aramızda engel,
    Işqa me di bû betal û zail’ / Aşkımız da buzulur ve zail olurdu.’


    Nasıl ki bir gülü diken, hazineyi de yılan koruyorsa, bizim de bekçimiz (köpeğimiz) Beko olacaktır. Diyen Zîn, Mem’in mezarının
    başında devamlı ağlayarak şöyle der:

    ’Ey vücudumun ve canımın mülkümün sahibi,
    Ben bahçeyim, sen de bahçıvan
    Senin bahçen sahipsizdir
    Sen olamazsan onlar neye yarar
    Kaşlar, gözler, zülüfler neyedir.
    Zülfümü tel tel çekeyim
    Sonra yarim sen beni belki değişik görürsün
    En iyi hepsi yerinde kalsın
    Hakk’a emanetim teslim ediyim.’



    NOT:RESİM ŞIRANK/CİZRE İLÇESİNDE MUM U ZİN TÜRBESİDİR

    kaynak

  2. #2
    Kıdemli Üye SEHERYELİ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2010
    Nerden
    izmir
    Cinsiyet
    Kadın
    Yaş
    40
    Mesaj
    502
    Rep Gücü
    26782
    çok güzel emeğinize sağlık
    okumuştum mem ile zinin aşkını
    çok değerli bir eser
    min got neçe ew çû wê got bimîne ez çûm...

  3. #3
    Kıdemli Üye SEHERYELİ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2010
    Nerden
    izmir
    Cinsiyet
    Kadın
    Yaş
    40
    Mesaj
    502
    Rep Gücü
    26782
    bir rivayetegöre ahmedi xani bu eseri 14 yaşında yazmaya başlamış 43 yaşında bitirmiştir
    min got neçe ew çû wê got bimîne ez çûm...

  4. #4
    Siteden Atıldı
    Üyelik tarihi
    Jul 2011
    Mesaj
    597
    Rep Gücü
    0
    Valla hayretler içerisindeyim; yukarıda açılan konuyu lütfen dikkatlice okuyun. Sanırsınız ki, Ahmed-i Hani, Mem-u Zin'i içinde w,x ve q harfleri de olan Kürtçe ama Latin Alfabesi ile yazmış!!!

    Birde, Ahmed-i Hani'in "Türbe"sinin "kitabe"sinde hangi harfler kullanılmış? lütfen dikkatli bakın. İçinde w,x ve q harfleri olan, latin alfabesi mi yoksa "Mem-u Zin"in de yazılı olduğu Kur'an dil'imi?

    Şimdi.."Açılım" adı altında kürtlerin, Ahmed-i Hani üzerinden "Kürt Dili" ve "Kürt Alfabesi" diye Latin Alfabesi'nin "Kürt Alfabesi" diye dayatmalarının izahı var mı?

    Ey siz kürtler sizi kandıranlara; yahu bu nasıl bir dil, arapça ve Kur'an dili ile yazılan bir eseri bize kürtçe diye yutturuyorsunuz, bu ahlaki değil!

    -Ve siz bizi "her şeye bu kadar basit inanacak kadar, safmı görüyorsunuz" demiyorsunuz?

  5. #5
    Tecrübeli Üye
    Üyelik tarihi
    Mar 2010
    Nerden
    İst.
    Mesaj
    404
    Rep Gücü
    13435
    Alıntı SEHERYELİ´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
    bir rivayetegöre ahmedi xani bu eseri 14 yaşında yazmaya başlamış 43 yaşında bitirmiştir
    Biz türklerde leyla ile mecnunun aşkları ne kadar safi, güzel ve dillere destan olmuşsa,
    Biz kürtlerinde memo ile ziney yin aşkları o derece dillere destan ve şarkılara ilham olmuştur.

    Ama Ahmed'i hani tarafından yazıldıgını bilmiyor"um"dum. Bununla ilgili sağlam bir kayna bulursanız görmek isterim.

    Teşekkürler....

  6. #6
    Kıdemli Üye SEHERYELİ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2010
    Nerden
    izmir
    Cinsiyet
    Kadın
    Yaş
    40
    Mesaj
    502
    Rep Gücü
    26782
    mem.u zin sadece bir aşk hikayesi değil
    ahmedi xani eserinde o günün yönetimi hakında ve kürt halkının yaşadıkları hakında bir çok şiirler yazmış derdini anlatmaya çalışmıştır


    Paylaş!
    %15indirim

    Kitap
    Mem U Zin (Ciltli)
    Ehmede Xani (Ahmed-i Hani)
    Avesta Yayınları / Kürtçe Kitaplar Dizisi

    Etiket Fiyatı : 55,00 TL (KDV Dahil)
    idefix Fiyatı : 43,29 TL + KDV
    46,75 TL (KDV Dahil)
    Stokta
    Mem U Zin (Ciltli) - Ehmede Xani (Ahmed-i Hani) - %15 indirimli : Kitap | idefix.com
    min got neçe ew çû wê got bimîne ez çûm...

  7. #7
    Tecrübeli Üye
    Üyelik tarihi
    Mar 2010
    Nerden
    İst.
    Mesaj
    404
    Rep Gücü
    13435
    Alıntı SEHERYELİ´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
    mem.u zin sadece bir aşk hikayesi değil
    ahmedi xani eserinde o günün yönetimi hakında ve kürt halkının yaşadıkları hakında bir çok şiirler yazmış derdini anlatmaya çalışmıştır


    Paylaş!
    %15indirim

    Kitap
    Mem U Zin (Ciltli)
    Ehmede Xani (Ahmed-i Hani)
    Avesta Yayınları / Kürtçe Kitaplar Dizisi

    Etiket Fiyatı : 55,00 TL (KDV Dahil)
    idefix Fiyatı : 43,29 TL + KDV
    46,75 TL (KDV Dahil)
    Stokta
    Mem U Zin (Ciltli) - Ehmede Xani (Ahmed-i Hani) - %15 indirimli : Kitap | idefix.com
    Memo ile ziney'yı bir aşk masalı/destanı sanırdım.
    Caaloğluna ilk fırsatta gidip alacam bu eseri.

    Teşekkürler SEHERYELI

Yukarı Çık