MERHABA!

YAKINLAŞIN!
Bir objenin fotoğrafını çekerken yakınlaşarak veya varsa objektifinizin zoom özelliğini kullanarak objenin bütün fotoğrafı doldurmasını sağlamak çoğu zaman daha güzel sonuçlar verir. Böylece bakan bir kişinin dikkatini dağıtabilecek obje etrafındaki başka görüntüleri fotoğraf içine almamış olursunuz. Bu özellikle portre ve doğa fotoğrafları çekerken işe yarayan bir kuraldır. Fakat fotoğraf çekeceğiniz konuya fazla yaklaşırsanız bu sefer obje üzerindeki bazı ayrıntılar kaybolabilir. Örneğin portre fotoğrafı çekerken kişinin yüz ifadesi yanında ellerinin duruşunu da göstermek güzel olacaktır.

Yakınlaşın! Böylece özellikle doğa fotoğrafları daha etkileyici olabilir.

HIZLI OLUN
Fotoğrafını çekeceğiniz obje bir kuş ise uçabilir, insan ise gülümsemeyi bırakabilir veya beklemekten yorulabilir. Hızlı fotoğraf çekebilmek için alıştırmalar yapmalısınız, makinenizin ayarlarını ve kadraj belirleme işlerini hızlı yapmalısınız. Bazen makine ayarlarından emin olmadığınız zamanlarda da gördüğünüz bir konunun hızlı bir biçimde fotoğrafınızı çekmelisiniz.
Siz makinenizin ayarları ile uğraşırken beğendiğiniz konu büyük olasılıkla uzaklaşacak veya değişecektir. Bunun için makinenizde sürekli birkaç poz çekebilecek film bırakın. Makinenizi kapatırken tam otomatik moda getirin ve çabuk ulaşabileceğiniz bir yerde bulundurun. Film harcamaktan korkmayın. (Sanki film çok ucuzmuş gibi!)

FOTOĞRAFINIZIN SANAT ÖZELLİKLERİNE DİKKAT EDİN
Çektiğiniz her fotoğrafı yüksek bir ücrete satmayı planlamasanız da dengeli ve güzel çekmeye çalışın. Hiç fotoğraf bilgisi olmayan kişiler bile güzel bir fotoğraf gördükleri zaman iyi tepki verirler. Fotoğrafçılığın rastgele görünen konuların filme aktarılması değil bir sanat olduğunu unutmayın. Her çektiğiniz fotoğrafın kart baskısından sonra nasıl iyi görünebileceğini düşünmeye çalışın. Bunun için yandaki kuralları uygulamaya çalışın. Ufuk çizgisini tam yatay tutmaya çalışın.
Etraftaki fazlalıkları kadraj yaparak dışarıda bırakmaya çalışın.
Objenizi en uygun olacak yere yerleştirin. Örneğin obje bir işçi ise otururken değil de kendi işini yaparken fotoğrafını çekmeye çalışın.
Fotoğraf sınırları içindeki bütün çizgilerin bir perspektif içinde ve obje ile uyumlu olmasına dikkat edin.
Üçte birler kuralına dikkat edin.

EN CAN ALICI NOKTAYI BULMALISINIZ
Fotoğrafını çektiğiniz konuya bakarken en dikkat çeken şeyi fotoğrafınıza almaya çalışın. Örneğin bir kişinin yaptığı iş, bir hayvanın oynadığı nesne en dikkat çekici unsur olabilir. Böyle bir konunuz varsa yalnızca bu en can alıcı noktanın fotoğrafını çekin. Böylece etraftaki nesneler kompozisyona girmeyecek, fotoğrafın anlatım gücü artacaktır.

Fotoğraf içindeki en önemli konuyu, örneğin yapılan işi gösterin.

ODAK NOKTASI OBJE ÜZERİNDE OLMALIDIR
Fotoğraf çekerken alan derinliğini kullanmayı öğrenin. Alan derinliği azaldıkça obje üzerindeki netlik etrafa göre artacak ve obje daha dikkat çekici olacaktır. Alan derinliğini azaltmak diaframı açmakla olabilir. Bu arada film üzerine düşen ışık artacağından enstantane süresi de uygun biçimde kısaltılmalıdır.

Alan derinliğini artırmak ise fotoğraf içindeki bütün noktalardan gelen ışığın film üzerinde odaklanması demektir. Böylece bütün fotoğraf, yakından sonsuza kadar net olacaktır. Bu ise doğa manzaraları gibi konuları çekerken fotoğrafınızın değerini artıracaktır. Bu konuyu daha iyi kavramak için alan derinliği hesabı sayfamıza bakabilirsiniz.

ZAMANI KULLANIN
Fotoğrafın en basit, eğlenceli özelliklerinden biri zamanı durdurması ve belli bir anı yakalamasıdır. Enstantane ayarını değiştirerek çok güzel etkiler yaratabilirsiniz. Fotoğraf belli bir anı yakalar fakat fotoğraf çekerken kullandığınız teknik objenin hareketli olduğunu gösterebilir. Örneğin, enstantane süresi biraz uzatılırsa, halı dokuyan bir işçinin elleri net görülmeyecek ve fotoğrafa bakanlar ellerinin hareketli olduğunu düşünecektir. Enstantane süresini uzatırsanız, vücudunuzun hareketleri yüzünden nesnelerin netliğinin bozulmaması için tripod kullanmalısınız. Kural olarak objektifinizin kullandığı odak uzunluğundan daha az enstantane ayarları için tripod gereklidir. Örneğin o an için 200 mm. odak uzaklığınız varsa ve 1/125 sn. değerinde enstantane kullanmak istiyorsanız fotoğrafınızı elde çekemezsiniz.
İstenilenden daha uzun enstantane değerleri kullanırsanız hareketli objeler hiç görülmeyebilir, örneğin bir köprü üzerinde giden araçlar fotoğraf üzerinde görülmeyecektir, dikkat edin.

IŞIĞI İZLEYİN
Işığın kaynağını ve gölgelerin durumunu izlemeniz fotoğraf çekerken çok önemlidir. Işık obje üzerine düşünce nasıl olacak, gölgeler nasıl görünecek veya parlak ışık bölgeleri (patlamalar) olacak mı? Güçlü ve dik gelen ışık bazen obje üzerinde beklenmedik gölgeler ve parlamalar yaratabilir. Yan gelen ışık ise gölgeleri belirginleştirir ve baskıda zorluklar yaratabilir. Birçok durumda, özellikle portre fotoğrafı çekerken indirekt ışık kullanmak daha iyi sonuçlar verecektir. Işığın yarattığı etkilerin hangisini istiyorsanız, ışığı ayarlayıp (yada günün belli bir saatini beklemek gerekebilir) objenizi ona göre yerleştirmelisiniz.

HAVAYI DA İZLEYİN
Gökyüzüne bakın ve fotoğraf üzerinde nasıl bir gökyüzü görünümü istediğinizi düşünün. Eğer hava bulutlu ve bulutlar yüksekte ise gökyüzünü fotoğraflarınızda göstermemeye çalışın. Böyle havalarda mimari ve portre fotoğrafları çekmek daha iyi olabilir. Hava olaylarının değişiminde, örneğin yağmurdan hemen sonra güneş açtığı zamanlar fotoğraf çekmek için çok uygundur. Hava açık veya parçalı bulutlu ise manzara fotoğrafları çekmenin tam sırası olabilir. Böyle manzaralar için özellikle polarize filtre kullanmanızı öneriyoruz. Böylece gökyüzünün ve denizin mavisi daha koyu olacaktır.

İŞLERİ BASİTLEŞTİRİN
Fotoğraf çekerken yaptığınız işleri basitleştirin. Örneğin makinenizin pozometresinin verdiği ayarları kullanmayı öğrenin. Fakat yanlışlık olmasın makinenizi tam otomatik (program) konumunda kullanmayı önermiyoruz. Her ayarı makinenin yapması durumunda sanat açısından kötü fotoğraflar ortaya çıkacaktır. Bunun yerine, örneğin diafram ağırlıklı konumda daha rahat çalışacaksınız. Bu durumda diafram değerini siz vereceksiniz, makine enstantane ayarını kendi yapacaktır. Böylece daha kolaylıkla fotoğraf çekebileceksiniz. Makinenizin pozometresini merkezi ayara getirin ve fotoğraf çekeceğiniz konu üzerindeki en ışıklı alan ile en karanlık alanda ölçüm yapın. Bu iki uç noktada yapılan ölçümlerde ayarlar arasındaki fark beş basamağı geçiyorsa, film üzerinde tamamen karanlık alanlar veya ışık patlamaları oluşacaktır. Örneğin bir oda içinde fotoğraf çekilirken, diafram ayarı sabitken, enstantane değeri fotoğraf kompozisyonu içinde bulunmasını istediğiniz pencerede 1/125, objenin oturduğu yerde ise 1/2 olursa fotoğraf çekmeyin. Dünyada hiç bir film (yada dijital sensör) beş basamaktan daha fazla ölçüm farklılıkları olan konularda iyi sonuçlar vermez. Bu sorunu çözmeyi ise sizin yaratıcılığınıza bırakıyoruz.

CESUR OLUN
Doğru film seçimi, doğru makine ayarları veya fotoğrafını çektiğiniz kişilere doğru sosyal yaklaşım konularında çok düşünerek sorunları fazlalaştırmayın. Fotoğraf çekerken kararsızlık sizin yavaşlamanıza neden olacaktır. Fotoğrafını çekeceğiniz insanlarla konuşmaktan çekinmeyin, gidin ve fotoğraf çekmek için izinlerini sorun. Eğer isterlerse fotoğraflardan göndermek istediğinizi söyleyin, bu onları çoğunlukla yumuşatacaktır. Doğa fotoğrafları çekiyorsanız, başkalarının gitmediği yerlere gidin. Doğada yaşayan hayvanları bulmaya ve fotoğraflarını çekmeye çalışın. Fakat yırtıcı hayvanlardan ve dağcılık konusunda eğitimli değilseniz yüksek yerlerden uzak durmanızı söylemeye gerek yok sanıyoruz.

İyi fotoğraf çekmek sadece pahalı makineler ve aksesuarlar alıp çantanıza koymakla olmaz, ne yazık ki. Fotoğrafları makineler değil insanlar çeker ve fotoğraflarınızın içine güzel görünmeleri için biraz teknik, biraz sanat biraz da duygu koymalısınız.
Yanda iyi fotoğraflar çekmek için on temel kural göreceksiniz. Bu kuralların belki de bazılarını biliyor ve kullanıyor olabilirsiniz. Doğal olarak fotoğraf çekerken kullanılan bu kurallar sabit değil ya da her zaman bu kadar basit değil. Fotoğraf çekmek bir sanattır ve iyi sonuçlar almak için iyi bir bilgi birikimi ve deneyim gerektirir. Karşılaşacağınız diğer sorunları çözmek için eski bilgileriniz ışığında yaratıcılığınızı kullanacağınıza eminiz.

Derleyen: Serdar Sarı

KAYNAKLAR
Digital Cameras, Camcorders, Authorized Dealer for Canon, Nikon, Olympus, Fuji, Kingston, Thinktank
Photography community, including forums, reviews, and galleries from Photo.net
Kodak - Digital Cameras, Camera Accessories, Printers, Ink & more
KenRockwell.com