Dünyada 800 milyon insan aç!
Nijerya'da Abuja kentinin Ruga bölgesinde yaşayan aç bir çocuk, elindeki boş tabakla dünyaya gereken mesajı gönderiyor. FOTĞRAF: AP
Büyük çoğunluğu Afrika ülkelerinde olmak üzere dünyada 800 milyon kişi yetersiz beslenme tehdidi altında yani 'aç' yaşıyor. UNICEF 2008 Çocuk Durum Raporu'na göre, gıda yoksulu ülkelerde her yıl 1000 çocuktan 119'u beşinci yaş gününü göremeden yaşamını yitiriyor. 21 Afrika ülkesi gıda yardımı alıyor

AA - ANKARA - Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, 'gıda yoksulu ülkeler' listesinin üst sıralarından yer alan Siera Leone, Nijer, Nijerya, Çad, Etiyopya, Liberya, Afganistan ve Somali anne ve çocuk ölüm oranlarında da başı çekiyor.
BM Nüfus Fonu, Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), UNICEF ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) verilerine göre, büyük çoğunluğu Afrika ülkelerinde olmak üzere dünyada 800 milyon kişi yetersiz beslenme tehdidi altında yaşıyor. FAO'nun Nisan 2008 Raporu'na göre, çatışma, iç savaş, iklimsel koşullar nedeniyle 21 Afrika ülkesi dışarıdan gıda yardımı alıyor.

Dört çocuktan biri...
UNICEF 2008 Çocuk Durum Raporu'na göre, gıda yoksulu ülkelerde her yıl 1000 çocuktan 119'u beşinci yaşgününü göremeden yaşamını yitiriyor. Rapora göre, çocuk ölüm oranlarında birinci sırada yer alan Siera Leone'da, her yıl beş yaş altındaki 1000 çocuktan 282'si, diğer bir deyişle dört çocuktan biri hayatını kaybediyor.
Sıralamayı Angola, Afganistan, Nijer, Liberya ve Somali izliyor. UNICEF raporuna göre, çocuk ve anne ölümleri en çok açlık ve savaşların yaşandığı Afrika'da görülüyor. Afrika ülkesi Siera Leone'da her dört çocuktan biri hayatını kaybediyor. Diğer taraftan her yıl Nijerya'da 59 bin, Afganistan'da 26 bin anne ölüyor.

Somali'de durum kötü
UNICEF raporu, Somali'nin tahıl tarımı yapılan güney ve orta kesimlerinde de devam eden iç savaş yüzünden çocukların yeterince beslenemediğine dikkati çekiyor.


Her yıl beş yaş altı çocukların yüzde 50'sinin yetersiz beslenme nedeniyle yaşamını yitirdiğini vurgulayan rapor, 83 bin çocuğun yetersiz beslenme kurbanı olduğu ve 13 bin 500'ünün açlıktan ölümle burun buruna geldiği 10 milyon nüfuslu Somali'de, yardıma muhtaç insan sayısının 1 milyondan 1.5 milyona yükseldiğini ortaya koyuyor. BM 2007 İnsani Gelişme Endeksi'nin zirvesinde yer alan ve beş yaş altı çocuk ölüm hızının en düşük olduğu İzlanda'da, 1000 çocuktan sadece üçü ölüyor.

Doğum sırasında ölüm
DSÖ'nün verilerine göre de gıda yoksulu Afrika ülkelerinde 15 yılda 270 bin anne hayatını kaybediyor. Doğum sırasında ölüm riskinin en yüksek olduğu Afrika ülkesi ise yedi anneden birinin yaşamını yitirdiği Nijer. Hamilelik sırasında ya da doğum sonrasında Nijerya'da 59 bin, Afganistan'da 26 bin annenin öldüğü belirtilen DSÖ verilerine göre, hamileliğe bağlı komplikasyon yüzünden 15 yaşındaki bir genç kadının ölüm olasılığı da Afrika'da 26'da bir iken sanayileşmiş ülkelerde bu oran 7 bin 300'de bir gibi düşük bir oranda seyrediyor. Diğer taraftan, DSÖ, Afrika'da nüfusun yüzde 45'inden fazlasının yetersiz beslenme ve açlık tehlikesi altında yaşadığını kaydediyor.

Okuryazar oranı düşük
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, Nijer, Somali, Nijerya, Siera Leone ve Afganistan'da okuryazar oranı ülke nüfusunun yüzde 50'sini geçmiyor. Nijer, Somali, Nijerya, Siera Leone ve Afganistan iç çatışma, iklim koşulları ve susuzluk gibi nedenlerle dışardan gıda yardımı alıyor.
UNICEF 2008 Çocuk Durum Raporu'na göre, gıda yoksulluğunun yaşandığı bu ülkelerde, eğitim ve iletişim kaynaklarının kullanım oranları da çok düşük. Rapora göre, Afganistan'da kadınların okuryazarlık oranı yüzde 13, Nijer'de yüzde 15'te kalırken, her iki ülkedeki erkek okuryazar oranı ise ancak yüzde 43'e ulaşıyor. Bu ülkelerde her 100 kişiden en çok 10'u telefona sahip. İnterneti, Kongo ve Nijerya'da her 100 kişiden sadece 1'i kullanabiliyor, diğer ülkelerde hiç kullanılamıyor.
Raporda, dünyadaki bütün ülkelerin kendi araştırma sonuçlarına dayanarak bildirdiği veriler yer alıyor. Buna göre, en yüksek okuryazar oranına sahip gıda yoksulu ülke Siera Lione'da, kadınların yüzde 24'ü, erkeklerin ise yüzde 47'si okuryazar durumunda. Bu ülkeler arasında en düşük okuryazar oranına sahip Çad'da ise kadınların yüzde 13'ü, erkeklerin yüzde 41'i okumayazma biliyor. Etiyopya, Kongo, Nijerya ve Somali'nin okuryazar nüfus oranlarına ilişkin bilginin bulunmadığı raporda, ülkelerin telefon ve internete erişim oranları hakkında bilgi de yer alıyor.

İnterneti bilmiyorlar
Rapora göre, en çok Kongolular telefona sahip. Kongo'da, 100 kişiden 10'unun telefonu var. Nijer ve Etiyopya'da ise 100 kişiden sadece 1'inin telefonu var. Kongo ve Nijerya'da yüz kişiden biri internete erişebilirken, diğer ülkelerde internet hiç kullanılamıyor.
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve UNICEF'in verilerine göre, Nijer, Somali, Nijerya, Çad, Etiyopya, Kongo, Liberya, Siera Leone ve Afganistan'da yeterli sağlık hizmeti ve sağlıklı içme suyuna erişim oranları dünya ortalamasının altında bulunuyor.
UNICEF 2008 yılı Çocuk Durum Raporu'ndan derlenen çarpıcı bilgilere göre, gıda yoksulluğunun yaşandığı bu ülkelerde, nüfusun en çok yüzde 39'u sağlık hizmetlerine erişebiliyor.
Rapora göre, Nijerya'da 2 milyon 900 bin kişinin HIV/AIDS virüsü taşıdığı, bunların 240 bininin çocuk olduğu tahmin ediliyor. Raporda, Çad'da 180 bin, Etiyopya'da 400 bin, Kongo'da 120 bin, Nijer'de 79 bin, Siera Leone'da 48 bin ve Somali'de ise 44 bin AIDS hastası bulunuyor.

Çad'da nüfusun ancak yüzde 9'u sağlık hizmeti alabiliyor
Rapora göre, gıda yoksulu ülkelerde sağlık hizmetlerine ulaşım oranı en çok yüzde 39 iken, bu oran sanayileşmiş ülkelerde yüzde 100'e kadar çıkıyor. Yoksul ülkeler arasında yer alan Çad'da nüfusun ancak yüzde 9'u sağlık hizmeti alabilirken, Etiyopya ve Nijer'de ise nüfusun yüzde 13'ü bu hizmete erişebiliyor. Rapora göre, yaşam süresi beklentisi sanayileşmiş ülkelerde 79, Latin Amerika ve Karayipler'de 72, Doğu Asya ve Pasifik ülkelerinde 71'e ulaşırken, Afrika ülkelerinde ortalama yaşam süresi beklentisi 46 yılda kalıyor. UNICEF raporu, insan yaşamı için büyük önem taşıyan sağlıklı içme suyuna ulaşım oranlarını da içeriyor. Rapora göre, gıda yoksulu ülkelerde sağlıklı içme suyuna ulaşım oranları yüzde 61'e çıkıyor. Nüfusunun yüzde 61'inin içme suyuna erişebildiği Siera Leone'u, yüzde 58'lik oranla Kongo izliyor. Etiyopya'da nüfusun yüzde 22'si, Somali'deyse 29'u sağlıklı içme suyuna erişiyor. İçme suyuna ulaşım oranı gelişmiş ülkelerde yüzde 100, gelişmekte olan ülkelerde yüzde 80 iken bu oran, gıda yoksulu ülkelerde ortalama yüzde 55 gibi düşük bir seviyede kalıyor.

kaynak