Merhaba


Sakarya Meydan Muharebesi
1938 - Basın Kurumu Fevkalede Kongresi İstanbul'da açıldı.
1936 - Atatürk'ün, saat 16.30'da Florya'dan Dolmabahçe Sarayı'na gelerek Türk Dil Kurumu toplantısına başkanlık yapması, gece Florya'ya dönüşü.
1930 - Atatürk'ün, Bakanlar Kurulu'nun teklifiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni, hükümetin millî para siyasetine yön vermek üzere 22 Eylül 1930 günü, olağanüstü toplantıya çağırması.
1925 - Gazi Mustafa Kemal, Elazığ İstiklal Mahkemesi'nde yargılanan gazetecileri bağışladı.
Doğu İstiklal Mahkemesi'nde yargılanan gazeteciler Mustafa Kemal'den affedilmeleri için talepte bulundu. Mustafa Kemal'in isteği üzerine gazeteciler affedildi.
Doğu İstiklâl Mahkemesi'nde duruşmaları tamamlanmak üzere olan 10 gazetecinin, toplu olarak Atatürk'e telgrafı: "...Vicdanlarımızda hasıl olan uyanıklığı gelecekteki hareketlerimizde rehber edinerek yüksek amacımıza doğru, temiz alınla yürüyebilmek için itimadınızın feyzini bizlerden esirgememenize pek muhtacız. Mahkeme huzurunda meydana çıkan masumiyetimiz, ancak büyük kurtarıcının yüksek vicdanından duyacağımız af ve müsamaha müjdesiyledir ki bizim için kıymetli olur!" (Atatürk, bu başvuruyu bir telgrafla Doğu İstiklâl Mahkemesi'ne bildirmiştir: "...Bunu da nazar-ı insafa almak uygundur.")
1922 - İzmir yanıyor. Yangını kimlerin başlattığı tesbit edilemedi. Yüzlerce insan yanarak can verdi. Kaçan Hıristiyanlar limana toplandı. İtilaf kuvvetlerine ait gemiler kimseyi kabul etmemeye karar verdi. Daha sonra yalnız çocuk ve kadınları aldılar.
İzmir'de düşmanların sabotajı sonucu, Ermeni mahallesinde başlayan büyük yangın.
Karacabey ve Soma'nın kurtuluşu.
Atatürk'ün, Amiral Brock'un 12 Eylül 1922 tarihli mektubuna cevabı: "...Her iki hükümetin uygulanagelen şekillere uyarak siyasal ilişkiler kurabileceklerini bildirmekle şeref kazanmaktayım."
Atatürk'ün, Amerikalı gazeteci Richard Eaton'a İzmir'de demeci: "...Ben İngilizlerle değil, Yunanlılarla harp ediyorum. Yirmidört saatte en iyi kıtalarımı Trakya'ya geçirmeye yetecek nakliye gemilerim de mevcuttur. Bu askerler bir işaretimi bekliyorlar!" (Bu demeç, Le Figaro gazetesinin 1.10.1922 tarihli sayı sında yayımlanmıştır).
Atatürk'ün, akşam, kalmakta olduğu köşkün balkonundan -düşmanların sabotajı sonucu çıkan- İzmir yangınını izlerken yanındaki genç subaylara söyledikleri: "Çocuklar, bu manzaraya iyice bakın! Bu alevler, bir devrin sona erip yeni bir devrin başladığını gösteren bir yangındır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son yüzyıllardaki bütün günahları şu ateşle temizlenirken yeni bir Türk Devleti'nin kuruluşu ve Türk milletinin yükselişi de cihana ilân ediliyor!"
Atatürk'ün, geceyi -İzmir yangını sebebiyle- tekrar Karşıyaka'da İplikçizade Köşkü'nde geçirişi.
1921 - Sakarya Zaferi.
Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçlanması ve düşmanın Sakarya nehrinin doğusunda imha ile zaferin kazanılması. Yunanlıların 23 Ağustos'ta başlattıkları savaş, 22 gün 22 gece sürdü. Sonunda Türk cephesi büyük bir zafer kazandı. Türk Ordusu birçok koldan ilerledi. Bütün mevzileri boşaltarak geri çekilen Yunan birlikleri köprüleri tahrip ederek Sakarya'nın batısında mevzilendi.
Sakarya Zaferi üzerine Başkomutan Atatürk'ün, Batı Cephesi Komutanlığı'na emri: "...Düşman batıya geri çekilmeye devam etmektedir. Düşmanın geride herhangi bir hatta durmasına ve eski düzenini almasına mani olmak ve geri çekilişini yenilgiye uğratmak lâzımdır."
Atatürk'ün, Başkomutanlık işlemlerinin daha basit şekilde seyretmesi için Başkomutanlık Kalemi'nin kaldırıldığını ve Başkomutan'ın gerek Millî Savunma Bakanlığı gerekse Genelkurmay Başkanlığı ile doğrudan temasta bulunarak çalışacağı hakkında ilgililere yazısı.
Başkomutanlığın, Batı cephesinin yeniden kurulup düzenlenmesi emri (Mevcut tümenlerden 5 kolordu oluşturulmuştur).
Atatürk tarafından hazırlanan "Meclis takdirnamesiyle taltif hakkında Kanun"un, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü: "Muharebelerde bilfiil ateş altında fevkalâde yararlıklar gösterenler, Türkiye Büyük Millet Meclisi takdirnamesiyle mükâfatlandırılır."
1920 - Mustafa Kemal Paşa'nın Halkçılık Programını yayınlaması.
Mustafa Kemal'in "Halkçılık Programı" T.B.M.M.'ne sunuldu. (18 Eylül'de T.B.M.M.'nde okundu)
Atatürk'ün, "Halkçılık Programı" adı altında bir broşür yayımlaması, bu programın Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne takdimi ve üyelere dağıtılışı.
1920 - Mustafa Kemal, İstanbul'dan gelen Osmanlı delegeleri, Ahmet İzzet ve Salih Paşa'larla, Bilecik tren istasyonunda görüştü.
Atatürk'ün, Mustafa Suphi'nin 15 Haziran 1920 tarihli mektubuna cevabı.
1919 - Sivas'ta İrade-i Milliye Gazetesi yayımlanmaya başladı.
İstanbul'la bütün resmi yazışmaların kesilmesi ile birlikte Sivas'ta adeta bir geçici hükümet gibi çalışmalarına başlayan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliye'si vilayetlere, sancaklara ve askeri makamlara telgraflar çekerek meclis-i mebusan seçimlerinin yapılmasını istedi.
Sadrazam Damat Ferit Paşa'nın, İngiliz Yüksek Komiseri Amiral J. de Robeck'e demeci: "...Mustafa Kemal'in ezilmesi için İtilâf Devletlerinin müsaadesini dilerim. Taraftarları hem delilik hem de hamiyetsizlik edip harbin devamını isterler
1911 - Mustafa Kemal'in İstanbul'da Genelkurmay'a nakledilmesi.
Mustafa Kemal, geçici olarak Trablusgarb Tümeni Kurmay başkanlığına atandı.
Atatürk'ün, -geçici olarak Trablusgarp Tümeni Kurmay Başkanlığı'na atanmasını takiben- Harbiye Nezareti tarafından İstanbul'a çağrılması.

M.Ö. 490 - Maraton Savaşı.
1521 - Aztek başkenti Tenochtitlan'ın Cortes komutasındaki İspanyollar'ca işgali.
1647 - İtalyan matematikçi ve fizikçi Evangelista Torricelli barometre'yi icat etti.
1788 - Danimarka İsveç'i işgal etti.
1937 - Dersim Harekatı tamamlandı.
1943 - Çan Kay Şek Çin Cumhuriyeti'nin ilk başkanı oldu.
1968 - Arnavutluk Varşova Paktı'ndan ayrıldı.
1980 - Org. Kenan Evren Devlet Başkanlığı görevini üstlendi. Milli Güvenlik Konseyinden yapılan açıklamada AP genel başkanı Süleyman Demirel, MSP Genel başkanı Necmettin Erbakan ve CHP genel başkanı Bülent Ecevitin güvence altına alındıkları bildirildi.

Doğumlar

1980 - TomᚠZápotočný, Çek Futbolcu
1739 - Grigoriy Potyomkin, Rus generali, devlet adamı (ö. 1791)
1876 - Sherwood Anderson, ABD'li yazar (ö. 1941)
1902 - Safiye Ayla, Türk ses sanatçısı, (ö. 1998)
1924 - Süleyman Demirel, Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı
1928 - Diane Foster, Kanadalı atlet
1941 - Ahmet Necdet Sezer, Türkiye'nin 10. Cumhurbaşkanı

Ölümler

1592 - Michel de Montaigne, Fransız yazar ve düşünür (d. 1533)
1705 - Tökeli İmre, Osmanlı Devletine sığınan Macar Kralı (İzmit'te) (d. 1657)
1967 - Şerif Muhittin Targan, Türk besteci, ud ve çello virtüözü, portre ressamı (d. 1892)
1977 - Leopold Stokowski, İngiliz orkestra şefi (d. 1882)
1989 - İsmail Rüştü Aksal, Türk siyasetçi, eski bakan (d. 1911)
1991 - Metin Oktay, Türk futbolcu (d. 1936)
1996 - Necdet Calp, Halkçı Parti'nin kurucu Genel Başkanı (d. 1922)