Merhaba


9 Eylül 1922-Türk ordusu, İzmir'de
1930 - Yunus Nadi Bey'in, Cumhuriyet gazetesinde "Serbest Cumhuriyet Partisi Başkanı Fethi Bey'in İzmir seyahati esnasında Cumhuriyet Halk Partisi aleyhine gelişen gösteriler nedeniyle" Atatürk'ten bir açıklama yapmasını isteyen mektubu.
1928 - Atatürk'ün, Darülfünun ve yüksekokul öğrencilerini taşıyan vapur Dolmabahçe Sarayı önünden geçerken gençlerin kendisine sevgi gösterisinde bulunmaları üzerine, Saray'ın penceresinden onları selâmlaması (Gençlerin gösterilerine devam etmesi üzerine Cumhurbaşkanlığı Orkestrası, Saray balkonuna çıkarak bazı parçalar çalmış, gençler de birlikte Cumhuriyet Marşı'nı söylemişlerdir).
1923 - Cumhuriyet Halk Partisi, Atatürk tarafından 9 Eylül 1923’de kuruldu.
Halk Fırkasının teşekkülü. Halk Fırkası Tüzüğü onaylandı.
Böylece CHP'nin kuruluşu gerçekleştirildi.
Halk Fırkası'nın nizamnamesi (tüzüğü) mebus olan üyeler tarafından kabul edildi.
Böylece ilk siyasi partinin kuruluşu için gerekli olan ilk adım atıldı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki Halk Partisi üyeleri tarafından "Halk Partisi Tüzüğü"nün kabul edilmesi. (Parti, 11 Eylül 1923 tarihinden itibaren kurulmuş, ancak İçişleri Bakanlığı'na kuruluş dilekçesi 23 Ekim 1923 günü verilmiştir).
Cumhuriyet Halk Partisi, Atatürk tarafından, "Halk Fırkası" adıyla 9 Eylül 1923’de kuruldu. Kurtuluş Savaşını örgütleyen ve yürüten "Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti"nin devamıdır. 20 Kasım 1923'de, "Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti" Halk Fırkası'nın bünyesine katıldı. Partinin adı 10 Kasım 1924'de "Cumhuriyet Halk Fırkası," 1935 yılında da (4. Kurultay) "Cumhuriyet Halk Partisi" oldu. Halk Fırkası'nın kuruluş dilekçesi 11 Eylül 1923 tarihinde İçişleri Bakanlığı'na verildi.
1923 - Atatürk'ün, İzmir'in kurtuluş yıldönümü nedeniyle İzmir Belediye Başkanlığı'na kutlama telgrafı: "9 Eylül 1923 günü, sevgili hemşehrilerimizin samimî ortamında bulunmak benim için bir mutluluk olurdu. Ne çare ki, yine millet ve memleketimizin kurtuluş ve refahına ait mühim uğraşılarım, beni bu mutluluğa eriştirmekten, bu şerefli vazife men ediyor."
1922 - İzmir'in düşman işgalinden kurtuluşu.
Türk ordusunun İzmir'e girişi.
30 Ağustos Zaferi'nin kazanılmasının ardından Yunan ordularını önüne katan Türk orduları İzmir'e girdi.
Büyük Taarruz, Başkomutan Meydan Muhaberesi ve Büyük Zafer (26 Ağustos - 9 Eylül 1922).
26 Ağustos - Gazi Mustafa Kemal'in Kocatepe'den Büyük Taarruz'u yönetmesi.
30 Ağustos - Gazi Mustafa Kemal'in Dumlupınar Başkumandanlık Meydan Savaşı'nı kazanması.
1 Eylül - Gazi Mustafa Kemal'in "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir, İleri !" emrini vermesi.
9 Eylül - Türk Ordusu'nun İzmir'e girmesi.
10 Eylül - Gazi Mustafa Kemal'in İzmir'e gelişi.
İzmir, 3 yıl 4 ay süren işgal sonucunda Türk birliklerinin eline geçti. Sabah saat 10.30'da Yüzbaşı Şeref Bey komutasındaki süvari birliği hükümet konağının önüne gelerek, Türk bayrağını göndere çekti. Esir edilen Yunan askerleri askeri kışlada toplandı. İzmir'in içinde kaçamamış olan Rumlar limandaki gemilere sığındı, bazısı da denize atladı.
Birinci Tümen Komutam Mürsel Bey, İzmir'in alındığını Ankara'ya bildirdi.
Yunanlılar Edremit'ten geri çekildi. Menemen ve Seydiköy kurtarıldı.
İstanbul'da Sultanahmet Meydanı'nda gösteriler yapıldı.
Atatürk'ün, İzmir'in alınışı haberi üzerine ordulara mesajı: "İlk verdiğim Akdeniz hedefine varmakta orduların gösterdiği gayret ve fedakârlığı hürmet ve takdirde anarım. Orduların bundan sonra verilecek hedeflerin elde edilişinde de aynı istek ve fedakârlığı göstereceklerine güvenim tamdır."
Atatürk'ün, İcra Vekilleri Heyeti Başkanı Rauf (Orbay) Bey'e telgrafı: "Birliklerimiz İzmir doğu sırtlarında düşmanın son direnişini kırdıktan sonra bugün mağlûp düşmanla beraber İzmir'imize zaferle girdi. Ben yarın öğleden itibaren İzmir'de bulunacağım."
Atatürk'ün, Nif (Kemalpaşa)'e gelişi ve geceyi burada geçirişi.
Ankara Komutanı Fuat (Bulca) Bey'in, Atatürk'e telgrafı: "Valide Hanımefendi sıhhat ve afiyettedirler. Yalnız dört günden beri tarafınızdan hiçbir haber vaki olmamış olması, bizleri üzmüştür. Evinizde, havuz başında, muhterem valdenizin huzurunda cazlar çalınarak zafer şerefine eğlenildi."
1921 - Sakarya Zaferi (23 Ağustos-13 Eylül 1921)
Atatürk'ün, komutanlarla Zafertepe'ye gelişi ve düşmanın durumunu dürbünle tetkik edişi.
Sakarya Savaşı'nda Mustafa Kemal Paşa, bazı komutanlarla düşmanın mukavemetinin kırıldığı Polatlı'nın kuzeyindeki Zafertepe'ye gelerek, Yunan Ordusunun durumunu inceledi.
1919 - Sıvas Kongresi. 4 - 11 Eylül 1919 tarihleri arasında Sivas Kongresi vatanın kurtuluşu için izlenecek yolun belirlenmesini sağladı.
Kongre'de ABD'den bir inceleme heyeti istenmesine karar verildi. Mustafa Kemal, Ali Galip olayı ile ilgili bilgi verdi. Kongre bundan dolayı İstanbul hükümetini protesto etti.
Atatürk'ün, Sivas Kongresi'nin beşinci umumî toplantısında, Ali Galip'in faaliyetleri hakkında açıklamalarda bulunması.
Atatürk'ün, Sivas Kongresi adına -kongrede alınan karar gereğince- Amerikan Senatosu'na mektubu: "...Üyelerinizden oluşan bir heyeti, Osmanlı İmparatorluğu'nun her köşesine göndermenizi diliyoruz. Bu heyet hususî menfaat ve alâkaları olmayanlara ve bir millete has olan berrak görüşle, Osmanlı İmparatorluğu'nda gerçek şekilde hüküm süren hal ve şartlan tetkikten geçirmelidir. Böyle bir tetkik Osmanlı İmparatorluğu'na ait nüfusun ve arazinin mukadderatı hakkında bir barış antlaşması için keyfi kararlar verilmesine meydan bırakılmazdan evvel yapılmalıdır."
Atatürk'ün, Ali Fuat Paşa'ya Sivas Kongresi kararınca "Anadolu Umum Kuva-yi Milliye Komutanlığı'na atandığı bildiren telgrafı: "...Hareketleriniz ve girişimlerinizde Heyet-i Temsiliye ile ilişkinizin korunması rica olunur."
Atatürk'ün, 13. Kolordu Kurmay Başkanı Halit (Akmansü) Bey'e Sivas Kongresi adına teşekkür yazısı.
1918 - Atatürk'ün, 7. Ordu'ya bağlı tümenleri denetlemeye başlaması (Bu denetlemeler 10 ve 11 Eylül günleri de devam etmiştir.)
1917 - Atatürk'e, Avusturya-Macaristan hükümeti tarafından ikinci Rütbe'den Harp Alâmeti Askerî Liyakat Madalyası verilişi.
Yıldırım Orduları Grubu Komutanı Mareşal Falkenhayn'ın, incelemelerde bulunmak üzere İstanbul'dan Sina cephesine gelişi.

1886- Bern Uluslararası Kopya Hakları (Copyright) konvansiyonu toplandı.
1933 - İzmir Enternasyonal Fuarı'nın çekirdeğini oluşturan "9 Eylül Panayırı" ilk defa, Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak tarafından açıldı.
1955 - Türk Hükümeti, 6-7 Eylül olaylarında zarar gören kişi ve kuruluşlara yardım kararı aldı.
1971 - Boğaziçi Üniversitesi'nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.
1974 - Keban Barajı ve Hidroelektrik Santralı açıldı.
1974 - 11. Antalya Film Şenliği'nde, Altın Portakal Ödülü'nü Ömer Lütfi Akad'ın Düğün filmi aldı.
1982 - Türkiye'nin Burgaz Konsolosluğu İdari Ataşesi Bora Süelkan, Ermeni kişilerce öldürüldü.
1991 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu yeniden faaliyete geçti.
1992- İspanya, Katalonya bölgesinin özerkliğini tanıdı.
1993- İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı kabul etti.
1993 - Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu. Aynı gün, atv Yayına başladı.
1995 - Türkiye Güzeli Yeşim Palandüz, Dünya Güzeli seçildi.

Doğumlar

1737 - Luigi Galvani, İtalyan fizikçi (ö. 1798)
1778 - Clemens Brentano, Alman yazar (ö. 1842)
1908 - Lev Tolstoy, Rus yazar (ö. 1910)
1869 - Abdullah Cevdet, Osmanlı siyaset adamı ve düşünürü
1908 - Cesare Pavese, İtalyan ozan ve romancı (ö. 1950)
1928 - Sol LeWitt, ABD'li heykeltraş ve ressam (ö. 2007)
1943 - Tezer Özlü, Türk yazar (ö. 1986)
1970 - Tülay Günal, Türk oyuncu.
1977 - Fatih Tekke, Türk futbolcu
1978 - Arzu Şahin, Türk halk müziği sanatcısı
1996 - İbrahim Kendirci,Türk Oyuncu

Ölümler

1569 - Pieter Brueghel, Hollandalı ressam (d. 1525)
1898 - Stéphane Mallarmé, Fransız şair (d. 1842)
1901 - Henri de Toulouse-Lautrec, Fransız ressam (d. 1864)
1941 - Hans Spemann, Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Alman embriyolog (d. 1869)
1942 - Tuğbay Şevki Savaşcı (d. 1878, Trabzon) İstiklal Savaşı gazisi.
1976 - Mao Zedong, Çin Komunist Partisi kurucusu (d. 1893)
1981 - Jacques Lacan, Fransız psikiyatrist (d. 1901)
1984 - Yılmaz Güney, yönetmen ve sinema oyuncusu (d. 1937)
1985 - Erkan Yücel, Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1944)
1986 - Sırrı Atalay, Türk Siyasetçi, hukukçu (d. 1919)
2001 - Ahmet Şah Mesut, Afgan askeri lider (d. 1953)
2006 - Mehmet Emin Aga, İskeçe seçilmiş Müftüsü (Batıtrakya Yunanistan)