Bilimsel çalışmalar stresin infertiliteye neden olabileceğini; infertilitenin ve bu süreçte yaşananların da depresyona ve anksiyeteyi tetiklediğini göstermektedir. Bu süreçte uygulanacak akupunktur, anne adayının kaygılarını, korkularını ve stresini azaltarak daha huzurlu, rahat ve sakin bir tüp bebek süreci geçirmesine katkı sağlamaktadır.

Dr. Hasan Ali Nogay

Akupuntur uzmanı

İnfertilite (Kısırlık) tedavisi, aynı anda birçok mesele ile uğraşmayı gerektiren bir tedavi sürecidir. Bu dönemde yaşanan stresin infertiliteye neden olabileceği; infertilitenin ve bu süreçte yaşananların da depresyona ve anksiyeteyi tetiklediği yapılan araştırmalarla ortaya konuldu. Bu aslında yumurta – tavuk hikayesi gibi… Stres bir yandan gebe kalma ve sürdürme olasılığını azaltırken, diğer yandan çocuk sahibi olamamak da stresi artırabilmektedir. Yapılan çalışmalarda, çocuğu olmayan “çifler” ile kanser ve AIDS hastaları karşılaştırıldığında benzer oranda kaygı ve depresyon görülmüştür.

İnfertilite Süreci Bağışıklık Sistemini Çökertir…

Uzun bir süredir devam eden tüp bebek süreci ve getirdiklerinin stresi altında olan zihin, beden ve ruh, normal düzenine geri dönmekte zorlanmaktadır. Böylece bazı kronik ağrılar (migren, sırt, boyun ağrıları gibi) oluşabilmektedir. Bağışıklık sistemi zayıflamakta ve anne adayımız hastalıklara daha açık hale gelmektedir.

Uyku problemleri, kronik yorgunluk, öfke, sinirlilik, özgüven kaybı, kendini yetersiz görmek- kendini beğenmemek ve cinsel isteksizlik ve cinsellikten zevk almamak gibi sorunlar da ortaya çıkmaktadır.

Son 20 yıldır, ülkemizde de artan uygulamalar ile sıradan bir yöntem haline gelen “tüp bebek uygulamaları” sürecinde anne-baba adayları ve hekimleri arasında uzun ve zorlu bir yol arkadaşlığı da başlamış oluyor.

İnfertilite Tedavisinde Akupunktur

Akupunktur, anne adayının kaygılarını, korkularını ve stresini azaltarak daha huzurlu, rahat ve sakin bir tüp bebek sürecini geçirmesine anlamlı katkı sağlamaktadır.

Akupunktur, limbik sistemi düzenleyici etkisi ile anne adayının stresle başa çıkmasına- zihinsel ve bedensel olarak dengesini sağlamasına -destek olmakta; ve antidepresan etki göstermektedir. Bu süreçte aslında çiftler birlikte tedaviye alınmalıdır. Çünkü sadece stresin bile sperm kalitesi ve hareketliliğini ne kadar olumsuz etkilediğini biliyoruz. Ayrıca akupunktur, rahme giden kan akımını artırarak rahim kasılmalarını azaltmakta ve embriyonun rahme tutunması için uygun ortam oluşturmaktadır.

Bununla beraber kadının sadece kaygıları, korkuları değil hormonal dengesizlikleri (kistik gelişimler, cerrahi müdahelelerin yan etkileri, enfeksiyonlar vb.) tamamen düzeltilmeden iyileştirme mümkün olmamaktadır. Yani aslında, tüp bebek protokolleri öncesinde, “mental-psikolojik-fiziksel” bozucu alanlarının tedavisi, asli görevimiz olan “iyileştime” yi mümkün kılmakta ve akupunktur, “başarıyı artırmaktadır”.

Akupunktur Nedir?

Fonksiyon bozukluklarını ya da hastalıkları iyileştirmek ve vücut dengesinin yeniden oluşturulması için vücutta belirli özel noktalara iğne batırılarak uygulanan bir tedavidir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından kabul gören ve olumlu sonuçları kanıta dayalı tıpla ispatlanmış bilimsel bir tedavidir.

Bütün canlılarda, fonksiyonel bozukluklarını onarmaya ve hastalıklarını kendi kendine yenmeye yönelik bir savunma mekanizmaları vardır. Örneğin bir kemik kırıldığı zaman kemik uç uca getirilerek sabitlenir yani atele alınır ve iyileşmesi beklenir. İşte bu canlının kendini iyileştirme gücüdür. Vücutta varlığı binlerce yıldan beri bilinen bazı noktaları uyararak sözedilen bu "biyoregüler güç" harekete geçirilir ve kişi kendisinin bu mükemmel gücü sayesinde iyileşir.

Akupunktur Etkisi Nasıl Gerçekleşir?

Akupunktur noktası uyarılınca buradan başlayan lokal hücresel uyarılar sinirsel iletişim yoluyla beyine ulaşır, beyinden de ilgili organlara gönderilir. Böylece vücudumuzda zaten varolan kimyasal maddeler, hormonlar, enzimler salgılanır ve bazı biyokimyasal-hücresel değişiklikler olur. Bu değişim süreci, olması gerektiği düzeyde kalır. Yani hiperfonksiyon veya hipofonksiyon oluşmaz. Çünkü organizmamız “Dengeye” programlanmıştır. Özellikle limbik sistem üzerindeki etkisi ile strese karşı dayanıklılığımızı artırmaktadır. Akupunkturun stresi azaltıcı ve antidepresan etkisi pek çok araştırmada gösterilmiştir.

Vücut akupunkturuna ek olarak anne karnındaki cenini temsil eden “kulak akupunkturu” ile varlığı binlerce yıldan beri bilinen belirli noktalar uyarılır. Böylece, vücudumuzun "kendini iyileştirme gücü" harekete geçirilerek iyileşme sağlanır. Tıpkı bir kemik kırıldığında kemik parçalarının, uç uca getirilip sabitlenerek 4-6 haftada kendiliğinden iyileşmesi gibi.

İnfertilite Tedavisinde Farklı Uygulamalar Var mı?

Aslında bu aşamadan önce “çifler” ve/veya anne adayları, genel sağlıklarının iyileştirilmesi ve hazırlık için tedaviye alınmalıdır. Özellikle birkaç kez başarısız denemeleri olan adaylarda, “Bozucu alan” tedavi yaklaşımı ile 4 haftalık bir ön hazırlık son derece faydalı olacaktır. Yine de 3.-4. günlerde başlayan “Tüp Bebek Merkez” ziyaretleri ve tahlil sürecinde ilk seansların başlaması başarı şansını artıracaktır.

Bununla birlikte, bazı yurtdışı merkezlerde olduğu gibi ilk seans akupunktur, 3.-7. günlerde, follikül gelişimi ve endometrium kalınlığını artırmak ve anne adayının stresini azaltmak için de uygulanabilir.

İkinci seans, yumurta toplanmasından hemen sonra post-op stresin azaltılması, bulantı-kusma ve nekahat döneminin huzurlu geçmesi, karının rahatlaması ve yine endometriumun gelişimine destek olmak için uygulanabilir.

Üçüncü seans, embriyo transferinden önce veya hemen sonra uygulanabilir.

Dördüncü seans, transferden sonra 3.-7. günlerde (embriyonun uterusa doğal olarak yapışıp tutunması-implantasyon-için) uygulandığında gebelik oranlarını artırdığını biliyoruz.

Biz transfer sonrasında da (11-15 günlük; STRESiN PİK YAPTIĞI bekleme döneminde ) anneye, en az 1 ya da 2 defa AKUPUNKTUR ile destek olmanın faydalı olduğunu görüyoruz.

Eğer, anne adayımızın daha önce mesela 8. Haftada ya da 22. Haftada bir kaybı söz konusu ise, bu süreyi bir “eşik değer” olarak kabul ederek, akupunktur desteği ile o haftaya beraber ulaşmayı hedefliyoruz

İnfertilite Tedavisinde Akupunktur’un Etkileri:

• Rahim kan akımını artırır, endometriumu (rahim içi dokusu) iyileştirir.

• GnRH, FSH, LH (üreme) hormonlarını düzenler, doğal yumurta gelişimini sağlar.

• Overlerin (yumurtalıklar) dengeli uyarılmasıyle yumurta kalitesini artırır.

• Tedavi sürecinde stresi, kaygı ve endişeyi azaltır.

• Rahim kasılmalarını azaltarak embriyonun tutunmasını sağlar.

• Bağışıklık sistemini dengeleyerek düşük tehlikesini azaltır.

• Hormonal tedavinin yan etkilerini azaltır.