E-Vizite Kağıdı uygulaması başladı.



Sigortalıların 506 sayılı Kanun'da düzenlenen sağlık yardımları ile geçici iş göremezlik ödeneklerinden yararlanabilmesi için, hak sahibi olduğunu belgelemekte kullanılan vizite kâğıdı, dileyen işverenlerce elektronik ortamda hazırlanılabilecektir.

Böylece işverenler Kurum'un T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu adresinden SSK bölümünde "e-Sağlık Geri Ödeme Sisteminden" giriş yaparak, "İnteraktif Uygulamalar" altında vizite kâğıdı alanına e-Bildirge şifresiyle girerek sigortalıların sigorta sicil numarası veya T.C. kimlik numaralarından birini kodlayarak vizite kâğıdını internet ortamında hazırlayabileceklerdir. Getirilen uygulama ile vizite kâğıtlarının bir taraftan yanlış ve eksik düzenlenmesinin önüne geçilmesi, öbür taraftan ise işverenlerin istediği yerden ve dilediği zamanda vizite kâğıtlarının hazırlanabilmesi amaçlanmaktadır.

II- NİÇİN VİZİTE KÂĞIDI

Sigortalıların iş kazaları, meslek hastalıkları, hastalık ve analık sağlık ve geçici iş göremezlik ödeneği alabilmeleri 506 sayılı Kanun ile belirli usul ve esaslara bağlanmıştır. İşverenler, sigortalıların muayene ve tedavilerinde kullanılmak üzere kazancını ve prim ödeme gün sayılarını göstermek üzere, örneği Kurum'ca hazırlanacak belgeyi düzenleyerek sigortalıya vermekle yükümlüdür (506 sK. md. 90/1).

Diğer taraftan hastalık ve analık yardımlarından yararlanacak olanlar Kurum'ca tespit edilecek belgelerle Kurum'ca bildirilen sağlık müesseselerine veya hekimlere başvurarak muayene ve tedavi olabilirler (506 sK. md. 118/1). 506 sayılı Kanun doğrultusunda hazırlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği (SSİY) ile anılan Kanun'da belirtilen belge olarak vizite kâğıdı hazırlanmıştır.

Vizite kâğıdının iki türü bulunmaktadır. Bunlar: "Sigortalının Eşi ve Geçindirmekle Yükümlü Olduğu Çocuklarına Ait Vizite Kâğıdı" diğeri ise "Sigortalıya Ait Vizite Kâğıdı"dır. Kurum halihazırda sigortalıya ait vizite kâğıdını interaktif ortama taşınmış olup sigortalının eşi ve geçindirmekle yükümlü olduğu çocuklarına ait vizite kâğıdı eskiden olduğu üzere yine kâğıt ortamında hazırlanacaktır.

III- VİZİTE KÂĞIDI HANGİ HALLERDE DÜZENLENİR

1- Sigortalılar ile eş ve geçindirmekle yükümlü oldukları çocuk, ana ve babalarına verilen sağlık yardım aktivasyonu (sağlık karnesi yerine) müracaatlarında Kurum'ca sigortalılardan istenilmektedir (SSİY md. 50/1-a).

2- Sigortalılar muayene ve tedavi için sağlık kuruluşlarına başvurularda resimli kimlik belgesini göstermenin yanında işveren tarafından düzenlenen vizite kâğıdını sağlık kuruluşuna vermek zorundadır (SSİY md. 52/1, SGK SUT md. 3.1, a/1).

3- İş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan sigortalıların iş kazası ve meslek hastalığının 506 sayılı Kanun'un 27/1. maddesinde Kurum'a en geç kazadan sonraki iki gün içinde verilmesi gereken haber verme kâğıdı olarak vizite kâğıdı kullanılmaktadır (SSİY md. 53/1-A).

4- Sigortalı kadın ile sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşi, gebelik muayeneleri ve gerekirse tedavileri ile doğumları için işveren tarafından vizite kâğıdı düzenlenmektedir (SSİY md. 59, 60).

5- Sigortalıların sağlık yardımı, protez araç ve gereçlerinin standartlara uygun olarak sağlanması, takılması, onarılması, yenilenmesi ile gerekli hallerde muayene ve tedavi için yurtiçinde başka bir yere gönderilmesi halinde verilecek yol parası ve zaruri masraf karşılığı yardımlarından yararlanabilmesi amacıyla vizite kağıdı istenilmektedir (SSİY md. 53/1-A-a).

IV- VİZİTE KÂĞIDINDA BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER VE DÜZENLENMESİ

Vizite kâğıdına sigortalının adı ve soyadı, doğum tarihi, sicil numarası, T.C. kimlik numarası, işe giriş tarihi, viziteye çıkmak için işyerinden ayrıldığı tarih ve saat, prim ödeme halinin sona erip ermediği, ermiş ise tarihi, iş kazası vakalarında, ayrıca olay tarihindeki işçi sayısı, sigortalının yaptığı iş ve bu işin mahiyeti, iş kazasının oluş şekli, vuku bulduğu yer, tarih ve saati, olay günündeki işbaşı saati, tanıkların ad ve soyadlarına ilişkin bilgiler bulunmalıdır (506 sK. md. 53-A).

Vizite kâğıdı biri asıl olmak üzere iki nüsha düzenlenmektedir. İlgili bölümde işveren veya vekilinin bilgileri (işyeri mühür veya kaşesi ile damgalanması) ile imzasının bulunması gerekmektedir.

Vizite kâğıtları üzerinde silinti-kazıntı olmayacak şekilde doldurulmalıdır.

Vizite kâğıdının düzenleme usul ve esaslarına "Açıklama" bölümünde yer verilmiştir. Bu bölüme göre;

1- Vizite kâğıdının prim ödeme halinin sona erip ermediği satırına;

Prim ödeme halinin sona erip ermediği mutlaka yazılacak, prim edeme hali sona ermiş ise erdiği tarih de belirtilmesi gerekmektedir. Çünkü hastalık ve analık sigortalarının uygulanmasında, ödenen primin ilişkin olduğu günü takip eden onuncu günden başlanarak yitirilmiş sayılacağının tespiti bu haneden anlaşılmaktadır.

2- Sigortalının prim ödeme gün sayısı ve kazançları bölümünde ay sütununa;

a- Sigortalının hastalık ve analık nedeniyle viziteye çıktığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 90 gün, hastalık ve doğumun olduğu tarihten önceki bir yıl içindeki aylar viziteye çıkılan ay da dahil olmak üzere yazılacak, karşılarına da bu aylar içinde prim ödenen gün sayıları kaydedilmelidir.

b- Geçici iş göremezlik ödeneğine esas olarak düzenlenecek vizite kâğıtlarında ise, sigortalılar için geçici iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemesi yapıldığının tespiti için ilgili aylar içinde prim ödenen gün sayıları yazılacaktır.

c- Diğer sütunlara da hastalığın anlaşıldığı veya doğumun vuku bulunduğu tarihten önceki üç takvim ayına ait prime esas tutulan aylık kazançlar yazılacaktır.

d- İş kazası veya meslek hastalığı halinde ise, sadece iş kazasının meydana geldiği veya meslek hastalığının anlaşıldığı tarihten önceki üç takvim ayına ait prime esas tutulan aylık kazançlar ile o aylar içinde prim ödenen gün sayıları kaydedilecektir.

5- Prime esas tutulan aylık ücretler ayrıca "Yazıyla" sütununda yazı ile de belirtilecektir.

6- Hak Ettiği Ücretler: Ay içinde hak edilen ücretlerdir.

7- Prim ve İkramiye Gibi Ek Ödemeler: O ay içinde sigortalıya ödenen prim, ikramiye ve bu nitelikteki kazançlardır.

8- İşverence veya Mahkemelerce Ödenmesine Sonradan Karar Verilen Ücret, Prim, İkramiyeler: İhtilaflı olup aradan zaman geçtikten sonra işverence veya mahkemelerce yahut sair makamlar tarafından verilmesi kararlaştırılan ücret, prim, ikramiye ve fazla mesai gibi ücretlerdir.

Ancak, bahis konusu ücretlerden, yalnızca viziteye çıkılan tarihten önceki 3 takvim ayı içinde ödenmiş olanların, bu üç aya ait kısmı aylar itibariyle ayrı ayrı yazılacaktır.

V- VİZİTE KÂĞIDININ İNTERAKTİF ORTAMDA DÜZENLENMESİ

SGK'nın T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu internet adresinden siteye giriş yaptıktan sonra, SSK bölümünü geçilmelidir. Bu bölümde "e-Sağlık Geri Ödeme Sisteminden" girilerek, açılan menü de "İnteraktif Uygulamalar" başlığı altında vizite kâğıdı alanına girilmelidir.

Vizite kâğıdı sayfası açıldığında sisteme işverene ait işyeri e-Bildirge şifresi ile girilecek, önlerine gelen sigortalıların sigorta sicil numarası veya T.C. kimlik numaralarından birini kodlayarak vizite kağıdı iş kazası, meslek hastalığı, hastalık, analık hallerinden hangisi için düzenlenecekse o alan onaylanacaktır.

Böylece sigortalının vizite kâğıdında A bölümünde yer alan bilgilerden sistem üzerinden alabildiği bilgiler otomatik olarak ekrana gelecek, adres, öğretim, işe giriş, istihdam durumu, viziteye çıkış tarihi, yıllık kullandığı ücretli izin sayı alanlar kullanıcı tarafından kaydedilecektir.

Vizite iş kazası için düzenleniyor ise iş kazası bölümü ekrana gelecek, bu bölüme ilişkin bilgiler eksiksiz kayda geçirilecektir. Vizite kâğıdı hastalık, analık, meslek hastalığı için düzenleniyor ise bu alan kendiliğinden geçilecektir.

Sigortalının prim ödeme gün sayısı ve kazançlar bölümünde ise vizite kâğıdının düzenlenme tarihi ile sigortalının işe başladığı tarih aynı ay ise sadece bu ay ekrana gelerek, bu aya ilişkin gün ve kazanç kısımları doldurulması gerekmektedir. Düzenlendiği tarihten önce işe giren sigortalılar için ise geriye doğru bir yılı içine alan aylara ilişkin gün sayıları ile önceki üç aylık süreye ilişkin kazançlar yazılmalıdır.

Beyan ve taahhüt bölümünde ise işyeri sicil numarası sistemden gelmekte olup, diğer alanlar kullanıcı tarafından doldurulacaktır.

VI- SAĞLIK KURUM VE KURULUŞLARININ VİZİTE KÂĞIDI İŞLEMLERİ

Sağlık kurum ve kuruluşları kendilerine muayene ve tedavi için başvuran sigortalıdan vizite kâğıdını alarak muhafaza etmeleri gerekmektedir.

Sigortalının hekimlerince yapılan muayeneleri sonucu istirahatlı bırakılmalarına gerek görülmesi üzerine geçici iş göremezlik ödeneklerini alabilmeleri için, sağlık kurum ve kuruluşlarınca, geçici iş göremezlik belgesinin birinci (ilk) nüshası, vizite kâğıdına bağlı olarak bir liste ekinde yazı ile vizite kâğıdında belirtilen işyeri sicil numarasının il-ilçe kodu ile işyerinin adresi göz önünde bulundurularak, bağlı bulunduğu ilgili devredilen SGK (SSK sigorta) il/sigorta müdürlüklerine gönderilmesi gerekmektedir (SGK SUT md. 3/3).

Geçirdikleri iş kazası nedeniyle 90 gün prim ödeme gün sayısı şartına bağlı olmaksızın sağlık yardımları Kurum'ca karşılanan 506 sayılı Kanun kapsamındaki aktif sigortalılara verilen sağlık hizmetlerine yönelik düzenlenecek fatura ekinde, iş kazası bölümü doldurulmuş vizite kâğıdı ile iş kazası tespit tutanağı bulunmak durumundadır.

VII- VİZİTE KÂĞIDINDA İŞVERENİN SORUMLULUĞU

Vizite kağıdındaki bilginin eksik veya yanlış olması sebebiyle, sigortalılar için Kurum'ca yersiz olarak yapılan her türlü masraflar işverene ödettirilmektedir (506 sK. md. 90/1,3).

Bu medde hükmü gereğince vizite kağıdındaki bilgilere bağlı olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu adına muayene ve tedavi görmüş, ilaç, optik, ortez-protez veya iyileştirme malzemesi temin etmiş, geçici iş göremezlik ödeneği almış sigortalılar, sonradan bu yardımlara hak kazanamadığı anlaşılır ise Kurum'un yapmış olduğu bu masraflar yersiz olacağından, işverenden bu masraflar tahsil edilecektir.

Geçici iş göremezlik ödeneği vizite kâğıdında bildirilen ücretler üzerinden hesaplanan sigortalılara daha düşük ücret ödemesi yapıldığı tespit edilirse, yine bilginin yanlış olması gerekçesiyle, fazla yapılan yersiz ödeme işverene ödettirilecektir.

Tatil gününde sigortalının spor yaparken ayağının kırılması olayını, iş kazası olarak vizite kağıdı ile bildirilmesi üzerine sigortalıya sürekli iş göremezlik ödeneği bağlanması, sonradan bu olayın iş kazası olmadığının Kurum'ca anlaşılması sonucu Kurum'un yaptığı ödenekler yersiz olacağından Kurum'ca işverenden alınacaktır.

Kurum'un tespiti müfettiş veya kontrol memuru incelemesi sonucu tespit edilebileceği gibi mahkeme kararları, ihbar şikâyetler sonucu yapılabilmektedir.

VIII- SONUÇ

Sigortalılara ait vizite kâğıtlarının mevzuata uygun olarak işverence düzenlenmesi, sigortalıların sağlık yardımları ile geçici iş göremezlik ödeneklerinin elde edilmesine önemli bir yere sahiptir. Çünkü yanlış ve eksik düzenlenen vizite kâğıtlarından dolayı sigortalıların sağlık tesislerinden geri dönmeleri, sağlık yardımı alamaması, geçici iş göremezlik ödeneği verilememsi gibi sorunlarla karşılaşma olasılıkları bulunmaktadır. Bazen vizite kâğıdından dolayı Kurum ve işveren arasında sonu denetime varan yazışmalar yapılabilmektedir.

Kurum'un sağladığı vizite kâğıdının interaktif ortama taşınması ile yukarıda sayılan sorunlar minimize edilmektedir. Çünkü programa konulan zorunlu doldurulması gereken alanlar ile vizite kâğıdında eksik bilgi bırakılmamaktadır. Ancak vizite kâğıdı işveren beyanı olduğundan, yanlış doldurulmadan kaynaklanan sorumluluk işverene aittir. Bu nedenle işverenlerin vizite kâğıdını düzenlerken, dolduracakları bilgilerde dikkatli olmaları gerekmektedir.

Bu uygulama ile işverenlerin vizite kâğıtlarını işverenlerin internetin bulunduğu bütün ortamlarda, dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar düzenleme imkânı vermektedir.




Yazar: ErcümentÖZTÜRK*