Gösterilen sonuçlar: 1 ile 1 Toplam: 1
  1. #1
    Kıdemli Üye Runaw@y - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Sep 2007
    Nerden
    izmir/buca
    Yaş
    28
    Mesaj
    721
    Rep Gücü
    170

    SİGARA REKLAMCILIĞI

    TÜRKİYE'DE SİGARA DENİNCE AKLA GELEN İLK MARKA: BİRAZCIK
    Geçen hafta “Sigara Sağlığa Reklâmlıdır” diyerek sigara üreticisi firmaların, reklâm piyasasındaki kıvrak hareketlerine kısa bir bakış atmayı denemiştik. Bu hafta ise, meseleye Türkiye’den bakarak, ülkemizdeki sigara reklâmları ve birazcık da sigara reklâmlarına karşı alının hukukî tedbirlere değinmeye çalışacağız [Bu ‘birazcık’ı sigara üreticilerinin karşı hamlelerini de kapsayacak şekilde genişletebiliriz].

    Sigara reklâmlarının her türlüsünün yasak olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nin birer vatandaşı olarak “içmeyin şu zıkkımı” diyor ve dosyamızı ‘birazcık’ aralıyoruz.

    ---0---

    4207 sayılı Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun öncülüğünde ülkemizde hangi platformda, ne şekilde olursa olsun sigara reklâmı yapmak yasak. Kanun’un kapsamı sigara markalarının amblemlerini hatta onları çağrıştıracak simgeleri bile kapsayacak denli geniş.

    TEKEL'in Eşantiyonları

    Öncelerinde ülkemizde TEKEL’in bir esnaf edasıyla hediye ettiği ürünlerde görmüştük sigara reklâmlarını. Efsanevi Yeni Rakı poşetinin bir benzerini Maltepe için de hazırlayan TEKEL, az sonra belirteceğimiz üzere bu ‘eşantiyon’u nedeniyle hâkim karşısına çıkmıştı. Kül tablaları, çakmaklar başta olmak üzere sigara içmeyenlerin de kullanımına adanmış kalemler, not defterleri, ajandalar, tişörtler, şapkalar satılmasa da tüketiciye eşantiyon yoluyla sunulmuş ürünlerdi. Çoluk çocuk, tüm bir ailenin her ferdine göre uygun bir ürün vardı ve sanırız herkesin evine de bir şekilde girmişti bu mamuller.

    Merhum Cumhurbaşkanımız Turgut Özal’ın bilhassa ekonomik alanda hediye ettiği “bırakınız” anlayışından faydalanan yabancı sigara üreticisi firmalar ise bir bakıma “resmen” reklamlarına başlamış oldular. Zira dev şirketlerin açılışlarında “billboard”lar reklamlarla donatılıyor, gazetelerde tam sayfa hem haberi hem de reklamı sunuyorlardı. Devlet erkanının bu açılışlarda boy göstermesi ise “resmi” kelimesinin şerhi olmaya yetecektir galiba.

    Marlboro, İstanbul Üniversitesinde

    Geçen haftaki dosyamızda çocukken doktorların sigara kullanımını şaşkınlıkla karşıladığımızı belirtmiştik. İnsanoğlu büyüdükçe daha az şaşıran bir canlı olarak türünü devam ettiriyor. Ancak, İstanbul Üniversitesi söz konusu olunca birçok alanda olduğu gibi, insan ırkının bu özelliği hakkında da sıra dışı veriler elde ediyoruz. Üniversitenin tıp fakültesinde 1995’e kadar mezuniyet balolarını Marlboro’nun düzenlediğini düşünüldüğünde, mezkur sıra dışılık biraz daha anlaşılır olacaktır. En amade insanı bile ilk duyduğunda afallatacak nitelikteki bu uygulama, mecburi hizmetle görevlendirilen mezunlara karton karton hediye edilen sigaralarla hatırlanıyordu. Bu bilgiyi veren Sigarayla Savaşanlar Vakfı Başkanı Ubeyd Korbey, aynı zamanda kışlalarda acemi birliklerinde de evvelce bedava sigara dağıtıldığını da ekliyordu. En korkunç tespit ise, 99 depremi ile ilgili olan. Korbey’in söylediğine göre, deprem sonrası bölgede ücretsiz sigaralar dağıtılmıştı. “ Depremden kurtulup sigara yüzünden ölenler var” gibi kahredici bir cümle ise hâlin özeti sanki.

    Yabancı sigara üreticisi firmaların ülkemizdeki reklamları ise daha çok sokakta karşımıza çıkıyordu. Her şehirde birer örneğine rastlayabileceğimiz gibi, unutulmaz Marlboro Man figürü şehrin devasa binalarında kimi zaman boy, kimi zaman portre fotoğraflarıyla caka satmıştı. At üstünde verdiği cömert pozlar Marlboro Man’i Türkiye’de tanıtmaya hatta ezberletmeye yetti de arttı bile.

    "Sigara Pakedinde Cami Resmi Caiz Midir Hocam?"

    Chesterfield, Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı ile üretici firma Philip Morris’i karşı karşıya getirmesi açısından oldukça enteresan bir örnek. Sigaranın dini yönden cevaz görüp görmemesiyle birlikte haksız rekabet olarak da kendine tartışmada yer bulan Chesterfield, 2002 başında Diyanet İşlerine başvuran 2 vatandaşın Diyanet’i harekete geçirmesiyle gündeme geldi. Sigara paketi üzerindeki resimde cami silueti bulunması tartışmanın ana kaynağıydı. Diyanet’in üretici firma Philip Morris’e gönderdiği “hassasiyet mektubu” üzerine, Philip Morris, Türkiye’deki ortağı Philip Morris Sabancı aracılığıyla Chesterfield’ın satıldığı 111 ülkede birden söz konusu cami resminin paketlerden kaldırılacağını bildirdi. Ancak, PM’nin bu vaadini 5 ay geçmesine rağmen yerine getirmemesi nedeniyle de Müstakil Tüketiciler Birliğince o yürürlükteki TCK’nın 175 ve 176. maddelerine dayanarak suç duyurusunda bulunuldu. Dönemin devlet bakanlarından Mehmet Keçeciler’se, "Biz kilise siluetli sigara üretiyor muyuz?” içerikli bildik politikacı üslubuyla meseleye derinlik(!) katan isimdi.

    Ülkemizde de düzenlenen Camel Trophy yarışması işin bir başka boyutu. Zira sigara karşıtlarının Formula1’den sonra en çok ses yükselttikleri organizasyon Camel Trophy. Tıpkı müstakbel doktorlara hitap eden mezuniyet balosunda bir sigara firmasının sponsor olması gibi, bir spor aktivitesine bir sigara markasının adını vermesi de hayli ilginç. Bu organizasyonların yine aynı şekilde aktivite başlığı altında ana haber bültenlerine kadar girdiğini de hatırlatalım.

    Pazar Gecesi Şarkısı

    Özel televizyonları da bu noktada ıskalamamamız gerekiyor. Zira günümüzde, Karla Bonoff ismini bilenlerin sayısıyla, All My Life şarkısını bilen sayısı arasında ciddi bir fark var. Her pazar gecesi duyduğumuz “And hey / I've looked all my life for you”nun melodisinin bize Bonoff’u değil de, sponsor sigara markasının masmavi rengini hatırlatması alışılmışın dışında da olsa, tesadüf değildi. Pazar geceleri filmden önce ve filmden sonra duyduğumuz bu şarkı, bir dönem, pazartesini hatırlatan yegane işaretti.

    4207 sayılı yasa, sigara reklamının her türlüsünü yasakladığı gibi, markayı ya da logosunu çağrıştıracak tüm izlerin de kullanımını men ediyor. Sigara üretici firmaların bayilere dağıtımını yapan araçlarda kullandıkları simgelerse bu noktada gözden kaçan bir şey olsa gerek. Deve, üçgen kırmızı çatı altındaki M harfi, kovboylar bu noktada ilk akla gelenler

    "AMA biz sizi seviyoruz"

    Üretici firmaların resmi internet sitelerinde ise sigara önündeki reklam engelinin bütün kokusu, buğusu, “duman”ı hissedilebiliyor. Firmaların internet sitelerinde, her 10 kelimeden 1’i insan kaynakları ve firma profiline aitken, 9’u reklam yasaklarına adanmış durumda. “Sigarayı üretiyoruz, ama içilmesin istiyoruz… Peki biz bunu neden yapıyoruz?” tarzında cümleler sağdan soldan nokta atışları yapıyor gözlerinize. Siteler arasında gezinirken en dikkatimizi çeken şey ise “biz bayilere 18 yaşından küçüklere satmayın diyoruz, ama satıyorlar, ne yapalım” cümlesi oldu. Tabi, “reklam yasağını biz de destekliyoruz, AMA…” diye başlayan kompozisyonları saymazsak.

    Formula'nın Sihirli(!) Elleri

    Geldik en heyecanlı yerine…
    Reklam bahsinin geçtiği bir yerde, dünya üzerinde reytingi geleneksel sportif organizasyonların açılışı ve dünya kupası final maçından sonra en yüksek 3. reytingi alan Formula1 yarışlarına değinmeden edemeyiz. 2 hafta gibi kısa aralıklarla düzenlenen bu yarışların bu kadar yüksek bir reytinge sahip olması, Formula1’i korkunç bir reklam platformu haline getiriyor. Ülkemizde düzenlenmesinin gecikme nedenlerinden biri sigara reklamı yasağıydı, Formula1’in. Evveliyatında, yarışların TV yayınlarını ülkemizde veren NTV’den Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tüketiciyi Koruma Genel Müdürlüğünce savunma istenmesi, Türk Tabipler Birliğinin aynı gerekçeyle RTÜK’e başvurması, Şişli Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmasına kadar birçok macerası bulunan F1, 2005 yılından bu yana ülkemizde de düzenleniyor.

    Birçok ülkede yasak kapsamında sorunlar yaşayan F1 takımlarının sponsorlarının, kendi sigaralarının logolarındaki yazı karakterlerini kullanarak pilotun ismini aracın üzerine işlemesi sigara karşıtlarının öfkesini topluyordu. Gelen tepkilerden midir bilinmez, zaten 2001’de Philip Morris, British American Tobacco ve Japan Tobacco firmalarınca imzalanan International Tobacco Products Marketing Standarts metni çerçevesinde 2006 yılının başından itibaren de bu firmalar sportif faaliyetlerde gözükmeyeceklerinde karar kıldılar.

    Yegane Hukuk Savaşçısı: Yurdagül Tufan

    1996 yılında çıkan 4207 sayılı yasadan sonra, Türkiye, sigara reklamı ve yasal engelleri hususunda fazlasıyla acı bir olaya tanıklık etti. 2000 Kasımında Türkiye Yurdagül Tufan ismiyle tanıştı. Akciğer kanseri olan ve bir süredir komada bulunan Tufan, TEKEL aleyhine Edirne Birinci Asliye Hukuk Mahkemesinde 1,1 trilyon liralık tazminat davası açmış, ancak davanın ilk duruşmasından 3 saat sonra hayata gözlerini kapamıştı. Açılan davada Tufan’ın avukatı Edirne Barosu Başkanı Rıfat Çulha, TEKEL’in internet sitesindeki sigara reklamlarını delil olarak sunmuştu. Duruşmada, Çulha, TEKEL’in resmi internet sitesindeki söz konusu reklamı dava açıldığı tarihten itibaren yayından kaldırdığını ve kendilerinin yayından kaldırılmadan önce sayfanın bir kopyasını alarak mahkemeye sunduklarını belirtmişti. Davanın gidişatı esnasında takdim edilen delillerden bir diğeri de TEKEL’in dağıttığı ve üzerinde “Maltepe” yazılı el poşetleri oldu. 2002 Mayısında davanın mahkemece reddedilmesinin ardından temyize giden Tufan ailesi ve avukatları Çulha, 2004 Haziranında bu kez de Yargıtay’ın onama kararıyla karşılaştılar. Dava şu an İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinde.

    Sigara kullanımının her geçen gün arttığı bir vak’a. Bu halde, reklamı yasak bir ürünün başka hiçbir sektörde olmadığı kadar büyük bir ivmeyle tüketici profilini genişletmesi alışıldık değil. Tüm bunlar değerlendirildiğinde konan yasal engellerin sigara kullanımını azaltmak için kifayet etmediği ortaya çıkıyor. Zira geçen sayıda da belirttiğimiz gibi, sigara kullanıcıları hiçbir ücret almadan[hatta üste para vererek] sigaranın en etkili reklamını hazırlayıp hedef kitleye sunuyorlar.

    ALINTIDIR............
    Konu YukseLL tarafından (14-10-2007 Saat 08:35 PM ) değiştirilmiştir.

Benzer Konular

  1. AKUPUNKTUR VE SİGARA BIRAKMA Tedavisi
    Nil@y Tarafından Alternatif Tıp Foruma
    Yorum: 16
    Son mesaj: 23-07-2015, 12:56 PM
  2. SİGARA!!!
    pandura Tarafından Sağlık Bilgileri Foruma
    Yorum: 0
    Son mesaj: 01-10-2007, 02:11 PM
Yukarı Çık