ANLATMAK

Bir fikir ürettiniz veya öğrendiniz, bir işi yapabilecek iki kişiyi eğitmek, o işi bilfiil yapmaktan on kere daha faydalıdır, öyleyse bu bilgiyi başkalarına aktarmanız lazım ya da bu fikri bir menfaat için “satmanız” lazım, peki nasıl yapacaksınız? Takdim teknikleri üzerine yazılmış binlerce kitap var, her iş yerinde de personele bu yolda eğitim verilmektedir, bunlara değinmeye gerek yok, ben bu konuda çok zaman hatalı bir şekilde uygulandığını gördüğüm bir şeyi anlatmak istiyorum, ve buna bir isim bulmakta da zorlanıyorum “Anlatım Mantığı” diyelim şimdilik.

Anlatmak istediğimiz şey ister somut ister soyut bir şey olsun, iki türlü anlatımı vardır, ya tanımını yaparsınız, ya da özelliklerini sayarsınız, tanımlamak çok daha kısa ve bilimseldir, ancak daha zordur, özelliklerini saymak ise neredeyse mümkün olamayacak kadar uzundur. Açıklayalım, diyelim hayvan bilgisi dersindesiniz ve AT’ı anlatmak istiyorsunuz, bildiğimiz at, en doğrusu “..madde, canlı, çok hücreli, omurgalı, memeli, çift tırnaklı .. vs..” şeklinde bilimsel sınıflandırma dediğimiz şekilde anlatmaktır, tanım da zaten sınıflandırma’dan başka bir şey değildir, belirli bir atı anlatmak için ise bazı özelliklerini sıralamak yetecektir , bunu yapmadan özelliklerini sıralamaya kalktığımız takdirde ise tanımın sonu gelmeyecektir. Bir veri’nin bilgi haline gelmesi için o verinin ilişkili olabileceği mevcut tüm verilerle olan ilişkisinin açıklanması gerekir, o şeyi anlatmaya özelliklerinden başlarsak o özelliğin evrendeki yerini, önemini de anlatmamız gerekir.

İşte bir derslik, buyurun girelim, bakalım konuşmacı ne diyor?
-Size bir şey anlatacağım, dinler miydiniz acaba?
Ben olsam dinlemezdim doğrusu, en azından can kulağıyla, niye dinleyeyim ki, yapacak daha güzel şeyler var, ancak merak edersem dinlerim, işte kilit kelime “merak etmek”, bir şeyi anlatmaya kalktığınızda ilkönce dinleyicilerinizde anlatacağınız şeye karşı merak uyandırmalısınız, falanca şey filancaymış, bana ne, bana o şeyin beni doğrudan etkileyen bir özelliğinden başlayarak, zihnimde gerisi için bir merak uyandırmalısınız.

Söyleyeceğiniz her cümle mantıki bir atlama olmaksızın bir önceki cümlenin devamı, cevabı, sonucu olmalı ve bir sonraki cümlenin mantıki sebebi olmalıdır. İşe anlatmaya çalıştığımız şeyin özelliklerini sayarak başlamamalıyız, bu özellikler her ne ihtiyacımıza cevap olacaksa önce bu ihtiyaçları anlatmalı, sonra bu ihtiyaçlara cevap olacak özelliklerinden başlayarak anlatacağımız şeyi anlatmalıyız.Eğer anlatacağımız şey bir kavram ise o zaman nasıl adım adım düşündüysek aynı adımlarla açıklamalıyız.


Alıntı


İnsanlara kendinizi dinlettirebiliyormusunuz?