IPv6 Nedir?

[--Bay X]

IPv6 Nedir? IPv6 ile ilgili tüm ayrıntılar

IPv6 Nedir ?

IPv6 "Internet Protocol Version 6" kelimesinin başharflerinin kısaltılmış halidir.70 li yıllarda geliştirilen ve hala kullanılan IP versiyon 4 (IPv4) protokolünün yerini alması için 90 lı yılların başından itibaren IETF (Internet Engineering Task Force) tarafından ilk çalışmalarına başlatılmış ve IPv4'ün yerini alması öngörülmektedir.

IPv5'e ne oldu ?

Versiyon 5 çoktan başka bir şeye isim olarak verildi. 1970'lerin sonunda ST (The Internet Stream Protocol) adında bir protokol geliştirilmişti. Bu protokol deneysel olarak ses ve video iletilebilmesini amaçlıyordu. 20 yıl sonra bu protokol yeniden gözden geçirildi, ST2 ismini aldı ve IBM, NeXT, Apple, ve Sun tarafından ticari projelerde kullanılmaya başlandı. Gerçekten çok farklı şeyler sunuyordu. ST ve ST+, bağlantı sağlayamayan IPv4 sistemine nazaran bağlantı sağlayabiliyorlardı. Üstelik servis kalitesi de sağlıyordu. ST ve ST+ çoktan o '5' ismini almışlardı."
Herhangi bir karışıklığa sebep olmamak için 5 ismin kullanılmamasına karar verildi.




Yeni bir IP protokolüne niçin ihtiyacımız var?

IPv4 uzun yaşam süresince esnek ve sağlam tasarımından dolayı uzunca yıllar daha ihtiyacları karşılayabilecek gibi gözükmesine rağmen ağa bağlanan cihazların sayısının ve çeşitlişiğinin (PLC,PDA, UMTS mobil telefonlar, sensör ağları vb) IPv4'ün adres aralığının zaman içinde bitme sorunuyla karşılaşmamız ihtimalini doğurdu.
IPv6 bu problemi IP adres aralığını arttırarak öngörülebilir bir gelecekte ortadan kaldırmıştır.IPv6 bunun yanında IPv4 ile hizmetlerin çeşitlenmesi ile sağlanılmasında güçlük yaşanan:

• Güvenlik
• Servis kalitesi (Quality of Service QOS)
• Mobillik
• Çoklu gönderim (Multicast)
• Ağ yönetimi

problemlerine de çözümler sunmaktadır.

IPv6'nın getireceği avantajlar nelerdir?

Ölçeklendirilebilirlik:

IPv4 adreslemesi için kullandığımız 32 bitlik aralığı IPv6 ile birlikte 128 bite çıkıyor.Bunun sonucu olarak IPv4 ile kıyaslandığında (232) IPv6 adres aralığının 2128 = 340.282.366.920.938.463.463.374.607.431.768.211.45 6 olduğunu söyleyebiliriz. .Bunun yaklaşık olarak dünya üzerindeki her m2 ye 1 mol =~ 6.02 1023 IP düşmesi anl***** geliyor !!

Güvenlik:

IPv4'e sonradan eklenen güvenlik tedbirlerini arttırıcı şifreleme (IPsec) kimlik denetimi (authentication) vb mekanizmalar IPv6 ile beraber gömülü olarak gelmektedir.




Servis Kalitesi (Qualiy Of Service)

IPv6 ile gelen servis kalitesi özellikleri ile IP paketlerini önceliklendirme işlemi kolaylaşmış gerçek zamanlı trafiğin (Görüntü,ses vb) önceliklendirilerek kesinti olma olasılğı azaltılmıştır.




Tak Çalıştır, Otomatik yapılandırma (Autoconfiguration)

IPv6 ile protokolü ile gelen otomatik yapılandırma özellikeri sayesinde son kullanıcının ağa bağlanmak için hernangi bir ayar yapması gerekmeyecektir.




Mobilite

IPv6 ile mümkün olmayan aynı IP adresi ile farklı ağlarda dolaşım IPv6 ile mümkün hale gelmiştir.




Adresleme ve Yönlendirme

IPv6 Adres yapısı ile yönlendirme tablolarındaki ağ adresi sayısı azalacak ve yönlendirmede rahatlık sağlanacaktır.




IPv4'te 232 adres varken adres sayısı niçin yetersiz kaldı?

80'li yıllarda gelecekteki IP kullanımı düşünülmeden IP isteyen organizasyonlara gereğinden çok fazla sayıda adres kontrolsüz şekilde verildiği için bir çok kurum ve organizasyon gerçekte kullanacaklarından çok fazla sayıda IP adresi alarak boş IPv4 adres aralığının azalmasına neden olmuştur.




IPv4 adres sıkıntısının çözümü için IPv6'ya geçiş dışında çözüm yok mu?

Bu sorunun en kolay çözümü IPv4 adreslerinin tekrar dağıtılması gibi gözüksede günümüzde İnternetin ve ağların geldiği aşalamar düşünülürse bunun tüm dünyaya yayılmış çok büyük efor getiren bir proje olacağı ve imkansız olacağı görülecektir. Sonuçta bilgisayarlar dışındaki cihazlarında (Cep telefonları, PDA vb) ağa bağlanması ile IPv4 adres aralığının yakın bir gelecekte yetmeyeceği görülmektedir.
Günümüzde IPv4 adres sayısının azlığının yaratttığı problemleri gidemek için NAT (Network Address Translation) mekanizması kullanılmaktadır. Her ne kadar NAT bir çözüm olarak sunulsa da NAT yapmak ağınızda aşağıdaki problemleri doğurmaktadır.
Videokonferans,VoIP gibi birçok multimedaya uygulamaları RTC ("Real-time Transport Protocol") ve RTCP protokollerinin dinamik olarak UDP portlarının değiştirimesini isteği için NAT arkasından çalışamamaktadır.

• IPsec kullanırken NAT IP başlığındaki adresi değiştirdiği için IPsec'in bütünlüğü bozulmaktadır.
• Her ne kadar teknik olarak mümkün olsa da yapılandırması çok zor olduğ için NAT arkasında kalan bir cihazdan multicast yapmak çok zordur.
• Peer to peer ağların gerçek IP'ye ihtiyac duymaktadır.

IPv6 da NAT yapılabiliyormu?

IPv6 da NAT yapılamıyor.




IPv6 adresinin formatı nasıldır ?


Adresleme

• 128 bit adresleme
• IPv4'e göre 296 kat fazla IP adresi
• m2 başına 1 molden fazla (~ 6.66 1023) IP adresi

Yazılım

• Ondalık düzen yarine Onaltılık düzende yazılım. Her : adresi arasında 16 bitlik aralık ile gösterim.

255.255.255.255 (IPv4)
255.255.255.255.255.255.255.255.255.255.255.255.25 5.255.255.255 (IPv6 Ondalık düzen olsaydı)
FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF (IPv6 Onaltılk düzen)

• Birbirini izleyen sıfırla araya :: konularak kısatılabilir. Kısaltma IP adresi içinde yanlız bir kez kullanılabilir.

2001:0a98:10:0000:0000:0000:0000:0001 --> 2001:0a98:10::1
2001:0a98:10:A8F6:0000:0F8a:CAF9:A8FF --> 2001:0a98:10:A8F6::0F8a:CAF9:A8FF

• Ağ adresi gösterimi için ağ adres maskesi yerine CIDR ile gösterim.

193.140.83.0/24 (IPv4)
2001:a98:: /32
2001:a98:10:: /64

• Ağ öneki olmayan adresler

loopback adresi ::1
belirsiz adres (hernangi bir IP adresi olmaması halinde) ::
IPv4 uyumlu 0:0:0:0:0:0:193.140.83.251/96 --> ::193.140.83.251/96

• Ağ bölümü

Link local (fe80: ile başlar. MAC adresinden EUI-64 algoritması ile otomatik olarak hesaplanır)
Site local (fec0: ile başlar. IPv4 teki 192.168.0.0/16, 10.0.0.0/8 172.160.0.0/12 adreslerine karşılık gelen özel kullanım için ayrılmış IP'ler)
Global Unicast(Tüm dünyada geçerli global IPv6 adresi)
*6bone test ( 3ffe: )
*6to4 tünel ( 2002: )
*ISS ( 2001: )

• Multicast

ffx1: node-local
ffx2: link-local
ffx5: site-local
ffx8: organization-local
ffxe: global

• Anycast

Dinamik yönlendirme protokolü
Anycast adresleri sadece hedef IP adresi olabilir kaynak IP adresi olamaz.

IPv4 ve IPv6 adresleri beraber kullanılabiliyormu ?

Evet,IPv6'ya geçiş aşamasında kolaylık sağlamak için aynı cihaz üzerinde hem IPv4 hemde IPv4 adresi bulunabilir.Bu tip yapıya ikili yığın ("dual stack") yapısı adı verilir.IPv6 destekleyen çoğu uygulama bağlanılmak istenen noktanın ilk olarak IPv6 adresi olup olmadığını kontrol eder,eğer varsa IPv6 üzerinden bağlanmaya çalışır.Ipv6 adresinin olmaması durumda IPv4 adresi kullanılır.




IPv6 destekleyen işletim sistemleri hangileridir?

Unix sitemlerinin tam***** yakını,Windows XP SP1 ve sonrası, Windows 2003 ve Windows Vista IPv6'yı destklemektedir.Tam bir liste için IPv6 Uyumluluk Listesi'ne göz atabilirsiniz.




Windows İşletim Sisteminde IPv6 desteğini nasıl verebilirim ?

Yönetici yetkilerine sahip olan bir kullanıcı ile ("Administrator") sisteme giriş yapın.

1. Yöntem

• Ağ Komşuların üzeinde sağa tıklayıp özellikleri seçin
• Karşınıza gelen ağ arabiriminden IPv6 desteğini vermek istediğinizin ağ arabiriminin üzerine sağ tıklayıp özellikleri seçin.
• Karşınıza gelen ekrandan sırasıyla Yükle->Protokol->IPv6 yı seçerek IPv6 yı yükleyin.

2. Yöntem

• Başlat->Çalıştır-> seçin.
• Gelen ekranda "netsh interface ipv6 install" komutnu yazın.

[--Bay X]

İşletim Sistemleri

• FreeBSD Sürüm 4.0 ve daha üstünde IPv6 desteği sağlamaktadır.
• OpenBSD Sürüm 2.7 ve daha üstünde IPv6 desteği sağlamaktadır.
• NetBSD Sürüm 1.5 ve daha üstünde IPv6 desteği sağlamaktadır.
• [BSD/OS] Sürüm 4.2 ve daha üstünde IPv6 desteği sağlamaktadır.
• Linux Sürüm 2.1.8 ve daha üstünde IPv6 desteği sağlamaktadır.
• Solaris Sürüm 8.0 ve üstünde IPv6 desteği sağlamaktadır.
• HP-UX: Sürüm 11i ve üzerinde IPv6 desteği sağlamaktadır.
• IBM-AIX Sürüm 4.3.2 ve üstünde IPv6 desteği sağlanmaktadır.
• Microsoft Windows XP Servis Pack 2 ile IPv6 desteği sağlanmaktadır.
• Microsoft Windows 2003 IPv6 desteği sağlanmaktadır.
• Microsoft Windows Vista IPv6 desteği sağlamaktadır.

Yazılımlar

Sunucular

DNS

• Bind IPv6 desteği bind'ın 9 sürümünden itibaren verilmektedir. 9.1.3'ten önceki sürümler güvenlik açıkları içerdiğinden en azından 9.1.3 sürümü veya üst sürümü kullanılmalıdır.
• Microsoft DNS Sunucusu Windows 2003 server sürümünden itibaren IP6 desteği bulunmaktadır.

En yaygın olarak kullanılan bu iki dns sunucusu dışında aşağıdaki DNS sunucularında Ipv6 desteği bulunmaktadır.

• Djbdns
• Maradns
• PowerDNS
• CNS
• Dents
• dnsmasq
• DNSone
• IPControl
• MyDNS
• Posadis
• Simple DNS Plus
• VitalQIP

E-Posta

• PostfixSürüm 2.2 ve sonrasının Ipv6 desteği bulunmaktadır.Daha önceki sürümlerin Ipv6 desteği için yama yapılmasına gereksinim vardır.
• Sendmail Sürüm 8.10 ve üzerinde Ipv6 desteği bulunmaktadır.
• Qmail Döküman yazıldığı sırdaki en son sürümü olan 1.03 versiyonu için resmi Ipv6 desteği yok, yama ile destekler hale getirilebiliyor.
• Exim] Sürüm 4.10 ve üzeri Ipv6 desteklemektedir.
• [Microsoft SMTP sunucusu] Desteği yok.

Yaygın olarak kullanılan bu beş e-posta sunucusu haricinde aşağaki sunucularda da Ipv6 desteği bulunmaktadır.

• Zmailer
• Inframail

WWW

• Apache Sürüm 2.0 ve sonrasında Ipv6 desteği resmi olarak bulunmaktadır.Sürüm 1.3 ailesinin desteklemsi için yama yapılması gerekmektedir.
• Windows IIS web sunucusu Windows 2003 IIS6 versiyonunu Ipv6 desteği bulunmaktadır.

Yaygın olarak kullanılan bu sunucular dışında Ipv6 destekleyen daha az popüler web sunucuları:

• thttpd
• mini_httpd
• Orenosv

FTP

• Vsftpd Sürüm 1.2.0 ve üzeri resmi olarak destekliyor. Daha önceki sürümlerin Ipv6 desteği için yama yapılmasına gereksinim vardır.
• Proftpd Sürüm 1.2.9rc2 ve üzerinde Ipv6 desteği bulunmaktadır.
• Pure-FTPd 1.0.22 sürümünde Ipv6 desteği bulunmaktadır.
• Wu-ftpd Yanlızca sürüm 2.61 için yama bulunmaktadır.

Güvenlik Duvarı

• IPFilter NetBSD işletim sisteminde sürüm 1.5.3 ve üst sürümlerde Ipv6 desteği sağlanmaktadır.FreeBSD işletim sisteminde sürüm 4.8 ve üst sürümlerde Ipv6 desteği sağlanmaktadır.
• Ipfw FreeBSD işletim sisteminde sürüm 4.0 ve üstü sürümlerde Ipv6 desteği sağlanmaktadır.
• Netfilter (Iptables) Linux işletim sisteminde sürüm 1.2.2 ve üst sürümlerde Ipv6 desteği sağlanmakadır.

İstemciler

WWW

• Firefox 1.0 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• Opera 7.2 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• Konqueror 3.1.2 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• Epiphany
• Internet Explorer

E-Posta

• Thunderbird 1.0 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• Sylpheed 0.9.6 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• Kmail 3.1.2 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• Evolution 1.4.5 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• Pine 4.58 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• Eudora
• Outlook
• Postie

FTP

• Filezilla 2.2.8 sürümünden itibaren (deneysel) IPv6 desteği vardır.
• Konqueror 3.1.2 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.
• ncftp 3.1.9 sürümünden itibaren IPv6 desteği vardır.

[--Bay X]

Microsoft Windows Vista, Internet Protokol versiyon 6 desteğini içermekte ve kurulumda varsayılan olarak yüklenmektedir. IPv6 otomatik yapılandırılabileceği gibi, el ile de yapılandırılabilmektedir.
Yapılandırmaya Giriş


Yapılandırmaya Giriş

IPv6, sürüm 4 'e göre daha kolay yapılandırılabilecek şekilde tasarlanmıştır. DHCP gibi otomatik yapılandırma protokolleri kullanılmadan dahi otomatik IPv6 yapılandırması yapılabilmektedir. Bütün IPv6 istemcileri her bir fiziksel veya mantıksal ağ arayüzleri için, otomatik olarak fe80::/64 öneki ile bir yerel adres (link-local address) almaktadır. Bu yerel adres, sadece komşu istemcilere ulaşmakta kullanılabilir, alan adı sunucusuna (DNS) kayıtlı değildir.
İlave IPv6 adresleri ve diğer yapılandırma değerleri, otomatik veya el ile yapılabilir.
Otomatik Yapılandırma

Bir IPv6 istemcisi, iki şekilde otomatik olarak yapılandırılabilir:


IPv6 Yönlendirici Keşfi

Bir Ipv6 istemcisi, ağa bağlandığı zaman yönlendirici tanımlama talebi mesajını multicast yöntemiyle gönderir ve ağa bağlı bir veya daha fazla yönlendiriciden Yönlendirici Tanıtım (Router Advertisement) cevabı alır. Bu cevap, alt ağ öneklerini ve yönlendirici (ağ geçidi) bilgilerini içerir.


DHCPv6

DHCPv6 kullanılarak, IPv6 istemcisine, alt ağ önekleri, yönlendirici bilgileri ve diğer yapılandırma değişkenleri bildirilebilinir. Bu protokol genel oalrak, yönlendirici keşfi yöntemiyle bildirilmeyen alan adı sunucularının (DNS) istemcilere tanıtılması görevi için kullanılmaktadır.


El ile Yapılandırma

Tipik bir IPv6 istemcisi, el ile yapılandırmaya ihtiyaç duymaz, sadece Ipv6 yönlendiricilerin, Ipv6 adresleri ve yönlendirme işlemleri için el ile yapılandırılması gerekir. Ancak ihtiyaç duyulması halinde Windows Vista işletim sisteminde, şu şekilde eli ile yapılandırma yapılabilir:


TCP/IPv6 Özellikler Menüsü

Windows işletim sistemlerinde Vista ile gelen bir özellik, IPv6 ayarlarının grafik arayüz üzerinden yapılabilmesidir. Aynı Ipv4 ayarlarının yapılandırılması gibi, “Ağ Bağlantılarım” (Network Connections) dizininin “Özellikler” (Properties) arayüzü altında, İnternet Protokol Versiyon 6 (TCP/IPv6) ayarı görülmektedir. Burada yeralan bir dizi ayar penceresi aracılığı ile, istenilen ayarlar yapılandırılır.

• 1.Adım: Denetim Masası'nda yeralan Ağ Bağlantılarım dizinini açın.
• 2.Adım: Yapılandırılacak Ağ arayüzünün simgesine sağ tuşla tıklayın, açılan menüde gelen “Özellikler” satırını tıklayın.
• 3.Adım: Configure üstbaşlıklı menüden, “İnternet Protokol Sürüm 6 (TCP/IPv6)” seçeneğini çift tıklayın.
• 4.Adım: Gelen pencerede gerekli ayarlar yapılır:
  • Otomatik IPv6 adresi al: Bu seçenek, yönlendirici keşfi veya DHCPv6 protokolü aracılığıyla otomatik IPv6 adres yapılandırması sağlamaktadır.
  • Ipv6 adresi kullan: Bu seçenekte, IPv6 adresi, alt ağ öneki (istemciler için /64), varsayılan ağ geçidi değerleri girilir.
  • Otomatik Alan Adı Sunucusu al: Bu seçeneğin seçilmesi halinde, ağ üzerinde DHCPv6 protokolü üzerinden alan adı sunucusu bilgileri otomatik olarak alınmaya çalışılır. Yönlendirici keşfi yöntemiyle alan adı sunucusu adresi alınamamaktadır.
  • Alan Adı Sunucusu Adresi: Birincil ve isteğe bağlı olarak ikincil alan adı sunucuları adresleri buraya girilebilir.
  • Gelişmiş: Bu menü altında, IP ayarları ve DNS menüleri bulunmaktadır.
    • Ip ayarları:
    • DNS ayarları:

netsh.exe aracı

Microsoft Windows XP de olduğu gibi, IPv6 ayarları “netsh interface ipv6” komut seti ile yapılandırılabilir.




IPv6 Kapatılması

Windows Vista işletim sisteminden IPv6 kurulumu kaldırılamamaktadır. Belirli bir bağlantı için IPv6 desteğini kapatmak için, şunlar yapılabilir:

• “Ağ Bağlantılarım” dizininin “Özellikler” menüsünde yeralan “Internet Protokol sürüm 6 (TCP/IPv6)” seçeneğinin yanında ki kutuyu seçerek, işaretlenmemiş hale getirin. Bu işlem, arayüz ve bağlantıların IPv6 desteğini kapatmakla beraber, tünel arayüzleri ve loopback arayüzünü kapatmamaktadır.
• Windows Vista'da IPv6 ayarlarını ve özelliklerini seçerek kapatabilmek için, registry ayarlarında HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Servic es\tcpip6\Parameters\DisabledComponents değerini, 0 varsayılan değer ile oluşturun. DisabledComponents değeri varsayılan olarak 0 atanmış olup, aşağıdaki değerlere göre bit değeri hesaplanarak oluşturulacak binary değerin, hexadecimal değere dönüştürülmesi ile ayarlanabilir. Sondan başa doğru Bit değerlerinin anlamları:
  • Bit 0 : 1 = Tüm IPv6 tünel arayüzlerini kapat
  • Bit 1 : 1 = 6to4 tabanlı arayüzleri kapat
  • Bit 2 : 1 = ISATAP arayüzlerini kapat
  • Bit 3 : 1 = Teredo arayüzlerini kapat
  • Bit 4 : 1 = Tünel olmayan tüm IPv6 arayüzlerini kapat
  • Bit 5 : 1 = Bağlantı isteklerinde Ipv4 adresine öncelik ver

Örneğin; amaç IPv4 tercih edilsin; Teredo arayüzleri kapatılsın; 6to4 arayüzleri kapatılsın ise, elde edilecek değer 101010 olup, DisabledComponents'e girilecek hexadecimal karşılığı 0x2A olmaktadır.
Registry değerlerinin etkin olabilmesi içini, bilgisayarın yeniden başlatılması gerekmektedir.