ILS'i olan havaalanı sayısı artacak

[KopiLL]

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü, devam eden yatırımlarla ''aletli iniş sistemi'' bulunan hava meydanı sayısının 22'ye toplam ILS sayısının ise 34'e çıkacağını açıkladı.

DHMİ Genel Müdürlüğünden yapılan yazılı açıklamada, hali hazırda toplam 20 hava alanında, 32 adet ILS bulunduğu, Konya ve Diyarbakır hava alanlarına sistemin kurulması çalışmalarının sürdürüldüğü belirtildi.

2004 yılı yatırım programı kapsamında Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından işletilmekte olan Konya Hava Alanı'na kurulmak üzere alınan bir adet ILS'nin montajına başlanması için firmaya bildirimde bulunulduğu ifade edilen açıklamada, montajda yaşanan gecikmenin, sistemin daha verimli çalışabilmesi için Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile müştereken yapılan yer değişikliğinden kaynaklandığı duyuruldu.

Açıklamaya göre, 2006 yılı yatırım programı kapsamında Diyarbakır Hava Meydanı için de ILS ihalesi yapılarak sistemin montajı çalışmalarına bu yıl başlandı. Devam eden bu yatırımlarla ILS bulunan hava meydanı sayısı 22'ye toplam ILS sayısı ise 34'e çıkacak. 2007 yılı yatırım programı kapsamında ise GAP ve Hatay hava alanlarına ILS alımı için ihale yapıldı ve sözleşme imzalandı. Sistemlerin 2008 yılı içinde teslim edilmesi ve montajlarının yapılması sağlanacak.

DHMİ Genel Müdürlüğünün açıklamasında, Çanakkale Hava Alanı için ise yapılan etütler neticesinde ILS'nın tesis edilmesinin mümkün olduğunun anlaşıldığı ve askeri statüde olan bu hava alanına sistemin montajı için askeri otorite ile planlamanın yapıldığı da belirtildi. Açıklamada, teknik etütlerde 11 hava alanına ILS kurulamayacağının tespit edildiği bildirildi.

Bu hava alanları şunlar: ''Adıyaman, Çaycuma, Elazığ, Erzincan, Gazi Paşa, Kahramanmaraş, Mardin, Siirt, Süleyman Demirel, Tokat ve Van.'' Açıklamada, teknolojik gelişmelerin yakinen takip edilmekte olduğu, bu sistemlerin yerine geçebilecek yeni sistemler uygulamaya girdiğinde bedel gözetilmeksizin bu meydanlara temin ve tesisine çalışılacağı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca bazı yayın organlarında yer alan, Sivas Hava Alanındaki ILS'nin kazadan sonra kurulduğu haberleriyle ilgili olarak, ''Bu haberler doğru olmayıp, söz konusu sistemin 22 Kasım 2007 tarihi itibarıyla montaj ve kontrolleri tamamlanarak hizmete verilmesi sağlanmıştır. Kaldı ki söz konusu sistemin alımı bir yol öncesinden yapılmış, alt yapıya yönelik inşaat çalışmaları da bu yıl içinde tamamlanmıştır'' denildi.

Açıklamada, ILS sisteminin hali hazırda bulunduğu hava alanları şöyle sıralandı: ''Esenboğa (4 adet), Atatürk (6 adet), Adnan Menderes (2 adet), Antalya (3 adet), Dalaman, Adana, Milas-Bodrum (2 adet), Tekirdağ-Çorlu, Erzurum, Bursa-Yenişehir, Denizli-Çardak, Kars, Kayseri, Muş, Nevşehir-Kapadokya, Samsun-Çarşamba, Gaziantep, Malatya, Sivas.''

ILS'NIN FONKSİYONU

DHMİ Genel Müdürlüğünün açıklamasında, ILS hakkında da şu bilgilere yer verildi: - ILS; aletli iniş sitemidir (Instrument Landing System). Bulut tavanının düşük, görüş ve diğer meteorolojik faktörlerinin kötü olduğu durumlarda uçağın piste elektronik cihazlarla emniyetli olarak iniş yapmasını sağlayan bir sistemdir. Olumsuz meteorolojik koşulların hüküm sürdüğü zamanlarda emniyetli yaklaşma ve iniş için de tercih edilen temel yaklaşma biçimidir. - ILS'nin ana fonksiyonu, kötü görüş şartlarında uçağı yere nazaran emniyetli bir şekilde daha fazla alçaltarak pilotun pisti görmesini sağlamaktır. ILS yardımıyla diğer sistemlere (VOR/NDB) kıyasla yere daha fazla yaklaşarak pisti gören pilot, uçakta bulunan diğer elektronik sistemler ve pistte bulunan görsel yardımcılar vasıtasıyla piste inişi gerçekleştirir. - Sadece meteorolojik şartlar göz önüne alınarak, ILS'nin kurulması mümkün değildir. Meteorolojik şartların yanında ILS kurulmasına imkan sağlayan gerekli yaklaşma minimalarına Harita Etütleri, Uçuş Kontrol ve Site-Survey çalışmalarının sonucunda ulaşılması gerekmektedir. Bu şartlar sağlanamıyor ise ILS kurulmasından bir fayda sağlanmamaktadır. Diğer SSY cihazlarından (VOR/NDB)'den daha iyi bir iniş miniması vermeyen bir meydana ILS kurulması manasızdır. - Bir piste ILS'nin ideal şartlarda kurulabilmesi için, pilotun uçağı ILS yardımıyla yere nazaran CAT-I şartlarında 200 feet (60 metre), CAT-II şartlarında ise 100 feet (30 metre) yüksekliğe kadar emniyetli olarak alçaltabilmesine izin verecek ve uçağın inmemesi halinde pas geçmesine izin verecek şekilde pist civarında doğal ve suni manlaların olmaması, yani topografik yapının uygun olması gerekmektedir.