Yengeç

[doğangüneş]

Yengeç, on bacaklılar (Decapoda ) takımından Brachyura infra takımını oluşturan kabuklu türlerin ortak adı. Tipik olarak çok kısa bir kuyrukları vardır, karın ise toraksın altına gizlenmiştir. Genellikle kalın bir dış iskelete sahiptirler ve bir çift kıskaç ile donatılmışlardır. Yengeçler tüm dünya okyanuslarında bulunurken ;ayrıca birçok çeşit tatlısu ve karada yaşayan türü de vardır. Yengeçlerin boyutları sadece birkaç mm olan bezelye yengeçi ile bir bacağının boyu 4 metreye kadar çıkabilen Japon örümcek yengeçi arasında değişiklik gösterir.


Anatomisi

Yengeçlerin beş çift bacakları vardır. Bunların ilki bir çift kıskaç ile modifiye edilmiştir ve hareket etmek için kullanılmazlar. Birkaçı dışında her yengeçte, karın sefalotoraksın altında gizlenmiştir. Çoğu yengeçler açık olarak seksüel dimorfizm gösterirler ve kolayca cinsiyetleri ayrılabilir. Toraksın altında kalan karın bölgesi erkeklerde daha dardır. Dişilerde ise karında çok sayıda pleopod vardır ve açık olarak daha geniştir.[1].Bu durum döllenmiş yumurtanın dişi yengeç tarafından taşınması ile bağlantılıdır.(tüm pleocyematesda görüldüğü gibi).

Yemek kültürü

Yengeçler hem otçul hem de etçildir ve genellikle su yosunları ile beslenirler [2].Ayrıca yetenekleri ve türlerine göre yumuşakçalar,solucanlar, diğer kabuklular, mantarlar, bakteriler ve tortular gibi diğer besinleri de yerler. Çoğu yengeçler için bitkisel ve hayvansal kaynaklı karışık beslenme hızlı gelişim ve uygun bir vücut yapısı oluşumu için gereklidir.[3][4].

Yengeç avcılığı
Yengeçlerin 1½ milyon tonun üzerinde parekende pazarlama miktarı ile tüm dünyada avlanan tüm deniz eklembacaklıları arasında % 20 lik bir payı vardır. Bu toplam içindeki bir tür ise tüm oranın ellide birini teşkil eder: Portunus trituberculatus. Diğer önemli türler ise;Portunus pelagicus, Chionoecetes cinsinin pek çok üyesi, mavi yengeç (Callinectes sapidus), Charybdis spp., Yenebilen yengeç|Cancer pagurus, Dungeness yengeçi (Cancer magister) ve Scylla serratadır ve herbiri yıllık olarak 20,000 tondan fazla yakalanır;[5].

Çoğu eklem bacaklılarda gonoforlar (üreme organları) bacaklarda bulunur. Yaklaşık 850 tür [6] yengeç tatlısu yahut da yarı karasal türlerdir ve dünyanın tropik ve yarı tropik bölgelerinde bulunurlar. Bunların geçmişte yakın ilişkili gruplar olduğu düşünülürdü ancak şimdilerde eski dünyadakiler ve yeni dünyadakiler olmak üzere en az iki ayrı ve bağımsız tür oldukları düşünülmektedir.

alıntı