Dekorasyon Sözlüğü

[doğangüneş]

-İ-

İçlik

Eski binalarda iç bölümde bulunan nakışlı camlı alçı pencere.

İfraz

Ayırma parselleme parselasyon.

İhale

Bir işi birçok isteklinin arasında en uygun görünen koşulları önerene bırakma üsterme.

İkon

Rus ve Yunan kiliselerinde renkli İsa Meryem ve aziz tasvirlerine verilen ad.

İkonografi

Resim heykel ve öbür plastik sanatların meydana getirdikleri tasvirleri inceleyen bilim.

İsfenks

Eski Mısırlılardan kalma kadın başlı aslan vücutlu anıtsal heykel.

İsmar

Çivileme mıhlama.

İspanyolet

Pencere kanatlarını kapadıktan sonra sürgülemeye yarıyan ve ortasında düzeni işleten kolu bulunan demir sürgü.

İspina

Hipodromların ortasındaki eksen duvarı.

İşkence

Tutkallanan ahşap parçaları bir süre sıkıştırmak için kullanılan vidalı kıskaç.

İvgi

Ağaç oymaya yarar balta.

[doğangüneş]

-J-

Jardiniyer

Çiçek yerleştirilen veya konulan bir sandığı taşıyan süslü bir mobilya.

Jerfin

Kapı sürmesi

Jips

Alçıtaşı

Jipsoplasti

Alçıdan kabartma süsler yapma sanatı.

[doğangüneş]

K-

Kafesoyma

Mermer tahta gibi gereçleri kafes şeklinde oyarak yapılan süsleme.

Kagir

Taş veya tuğladan yapılmış olan yapı.

Kaide

Bir anıt veya heykelin üzerinde oturduğu yüksekçe taban.

Kakma

Levhalara arkadan kakılıp vurularak yapılan resim.

Kalafat

Döşeme tahtalarının arasını üstüpü ile doldurup macun veya ziftle tıkalayarak su geçirmez hale koyma işi.

Kalfa

Ustalıktan yetişme mimar yardımcısı.

Kalibre

İç çap.

Kama

Ahşap parçaları birleştirmek veya sıkıştırmak için kullanılan konik ahşap takoz.

Kameriye

Bahçelerde küçük köşk şeklinde yapılan ve üstü yeşillikle sarılan çardak.

Karkas

İskeletli bir strüktünün taşıyıcı bölümlerinin hepsine verilen ad.

Kerevet

Üzerine şilte serilerek yatmaya veya oturmaya yarıyan ahşap seki.

Kerki

Büyük balta.

Kermen

Kale germen.

Kıtık

Mobilyacılıkta minder yastık gibi şeyleri doldurmak için kullanılan keten veya kendir telleri.

Kızılkök

Kök boyası.

Kirnas

Kimi Anadolu evlerinin üst katlarında dışa doğru çıkıntılı inşa edilmiş hela.

Kitabe

Yazıt.

Klape

Bir beton kalıbında kanat tahtalarını bağlayan ahşap parça.

Konstrüksiyon

Yapı.

Kontur

Çevre çizgisi.

Konveks

Dışbüaaa.

Kozöz

Küçük kanape.

Körkasa

Bir kapı veya pencere kasasını ya da telaroyu tutturmak üzere alta sonradan görünmeyecek şekilde konulan kasa veya telaro.

Köşker

Dülger.

Kromatizm

Çok renklilik. Mimaride 2.Dünya savaşından sonra önem kazanmıştır.

Kroşe

Boru ve parçalarını geçtikleri yerlere tutturmak için kullanılan araç.

Kundur

Konsol kirişi (Doğu Karadenizde)

Kurağ

Sanatsal değeri olan yapı.

Kutur

Çap.

Kuvars

Doğal billuri silislerin genel adı.

Küpeşte

Korkulukların üzerine elin kayması için yerleştirilen ve boydan boya devam eden profilli ahşap maden veya plastik kısım.

[doğangüneş]

-L-

Labrum

Romalılarda banyo teknesi.

Lahit

Eskiden sinlerin üzerine konulan tabut biçimindeki taş.

Lal

Yakut gibi değerli taşlardan sayılan parlak kırmızı renkte billurlaşmış saydam bir alüminyum oksidi.

Lama Demiri

Uzun ensiz yassı dikgörtgen kesitli demir.

Lata

Yapıda kullanılan dar uzun kereste.

Lateks

Bitkilerin çoğu süt görünüşünde olan öz suyu.

Lika

Boyacılıkta ve yaldızcılıkta astar olarak kullanılan bir çeşit zamk.

Litoloji

Taş bilimi.

Lületaşı

Doğal magnezyum silikatından ibaret kolayca yontulup işlenebilen beyaz taş.

[doğangüneş]

-M-

Mabet

Tapınak.

Mabeyn

Eski konaklarda harem ile selamlık arasında yer alan hem harem hem de selamlık olarak kullanılabilen oda veya daire.

Maço

Taş çekici balyoz.

Manivela

Bir ucundan bağlı bulunduğu nokta etrafında dönen kol.

Mapa

Ucu halkalı cıvata.

Maroken

Fasta işlenen yumuşak bir cins keçi derisi.

Maun

Tespihağacıgillerden Hindistan ve Hondurasta yetişen büyük bir orman ağacı ve bunun parlak kırmızımtrak renkte sert ve iyi cila tutan kerestesi. Güneş ığında koyulaşır ve makbuldür.

Maymuncuk

Her kilidi açmaya yarar eğri ve sivri bir demirden ibaret alet.

Mefruşat

Döşemelik eşya.

Meneviş

Su yüzünde maden ve ipekli kumaş gibi şeylerde görülen ince dalgalar. Hare.

Menfez

Girecek veya geçecek yer delik ağız açma.

Menzil

Konak yeri.

Meşe

Gürgengillerden kerestesi dayanıklı bir ağaç. Sert olduğundan iyi cila tutar.(akmeşe karameşe tüylümeşe mantar meşesi kızılmeşe)

Mıcır

Kırmataş.

Mıskala

Maden parlatmaya yarar.

Mine

Maden eşya üzerine kaplanan renkli cam tabakası.

Minyatür

Yazma kitaplarda bulunan ince bir sanatla işlenen küçük renkli resimlere verilen ad.

Moket

Doğal veya yapay hammaddeli duvardan duvara döşenen bir çeşit halı.

Mozaik

Türlü renklerde küçük taş cam çömlek parçalarının yan yana getirilmesiyle yapılan duvar döşeme tavan kaplaması şeklinde resim ve bezeme işi. Mozaik tasvir şeklinde veya geometrik düzende olabilir.

[doğangüneş]

-N-

Nakkaş

Ressam.

Nervür

Kaburga damar diş.

Nihale

Sofrada kullanılan tencere altlığı.

Niş

Çoğunun üstü kemerli duvar hücresi.

Nötr

Yansız tarafsız.

[doğangüneş]

O-

Odeon

Eski Yunanda içinde konserler verilen şiirler okunan basamaklı yer.

Oniks

Damarlı akik.




Ö-

Öntasar

Herhangibir tasarının ilk biçimi. Avan proje.

Örek

Duvarcı ve dülger eliyle meydana gelmiş yapı.

Ören

Eski yapı veya şehir kalıntısı. Harabe.

[doğangüneş]

-P-

Pafta

Üzerine proje çizilen levha.

Palafit

Göl üzerine yapılan ilkel ev.

Palandız

Çeşmenin musluk taşı.

Palledyen

Gotik ve klasik ögelerin karışımına karşı İngiltere ve Fransada bir tepki olarak doğmuş bir akımdır.

Palmet

Palmiye dalı yelpaze şeklinde kabartma desen.

Paraçol

Saçak cumba gibi çıkmaların altına konan destek.

Parsel

Belli bir amaç için ayrılmış arazi parçası.

Paska

Doğu Karadenizde köhne yapı serander.

Patyo

Bir evde taş döşeli avlu.

Pergola

Dikmeler ve sık kirişleme ile yapılan ve üzerine yeşillik sardırılan gölgelik.

Perspektif

Eşyayı durağan bir noktaya göre uzaklıklarını ve aralarındaki duruş ayırımlarını canlandıracak şekilde resimleme yolu.

Pervaz

Bir şeyin çevresine veya kenarına uzunluğuna eklenen dar kenarlık.

Peyke

Bazı yerlerde özellikle eski kahvelerde bulunan sedir.

Peyzaj Mimarisi

Bahçe Mimarlığının diğer adı bir toprak parçasını bitki su taş gibi doğa elemanları ile düzenleme sanatı.

Pirinç

Bakıra çinko karıştırılarak elde edilen bir alaşım.

Pirometre

Fırınlardaki yüksek sıcaklığı ölçer alet.

Planya

Uzunluğu fazla olan yüzeylerin düzeltilmesinde kullanılan uzun rende düzleme rendesi.

Platin

Rengi gümüşten esmerce yumuşak kolay işlenir oksitlenmez asitlere karşı dayanıklı Pt simgesiyle gösterilen maden.

Polyester

Cila işlerinde cam elyafı ile donatılmış olarak mobilya ve çeşitli yapı elemanları yapmakta kullanılan sentetik reçinenin adı.

Pompadur

Fransada XV. Louis devrinde ortaya çıkan mobilya ve bezeme tarzı.

Portal

Taç kapı.

Proje

Bir yapının gerçekleşmesi için yapılan plan kesit ve diğer ayrıntıların tümü.

Puşide

Türbelerde sandukaların üzerine örtülen yeşil örtü.

Pürmüz Lambası

Benzin gazyağı ve ispirto ile çalışan taşınabilir ağzından püskürttüğü alev ile lehim yapma gibi işlerde kullanılan aygıt.

PVC

Elektrik kablolarının yalıtımında suya karşı geçirimsizlik sağlanmasında kullanılan yanmaz bir polimer vinli reçine. Döşeme kaplama gereçleri yapmakta kullanılan PVCden temiz ve pissu boruları da yapılmaktadır.

[doğangüneş]

-R-

Rahle

Üzerine kitap koyup bağdaş kurarak önüne oturulan bir çeşit alçak masa.

Raspa

Demir veya tahtayı kazımak için kullanılan iri dişli çelik eğe törpü.

Rasyonalizm

1900lerde başlayan ve 1928 yılında CIAM toplantısı ile daha da ağırlık kazanan mimarlık akımı. Duygu yerine akıl ve mantığın pozitif bilimlerin ön plana geçtiği bu akıma fonksiyonellikte denir.

Rejans Tarzı

Fransada XIV. ve XV. Louis üslupları arasında bir geçit üslubu. (1715-1723)

Restorasyon

Aslına sadık kalınarak onarma işi.

Reze

İnce talaş.

Rondela

Cıvata başlarının veya somunların altına yerleştirilen ortası delik yuvarlak yassı madeni parça pul.

Rotond

Planı bir daire olan kubbeli yapı.

Rögar

Kanalizasyonda yer altındaki temizleme parçalarını kontrol etmek ve çeşitli doğrulardan gelen boruları başka bir doğruya yöneltmek için yapılan baca lağım bacası.

Röleve

Bir yapının bütün boyutlarını ölçerek plan kesit ve görünüşünü yeniden çıkarma ölçüleme.

Röper

Bir doğrultuyu bir düzeyi bir yüksekliği belirlemek veya yeniden bulmak üzere bir duvar jalon ya da arazi üzerine konulan işaret.

[doğangüneş]

-S-

Saç

Demir levha

Sağır

Penceresiz saydamsız.

Sahanlık

Binalarda kapı önünde merdiven başlarında veya ortasında olan boşluk.

Saykal

Maden parçalarının üzerine vurulan cila.

Sedef

Midye ve istiridye gibi hayvanların süs eşyası yapmak için kullanılan beyaz parlak ve renkser kabuğu.

Sedefkar

Sedef işleyen sanatçı.

Sinagog

Musevi tapınağı.

Sismoloji

Yer hareketlerini ve depremleri inceleyen bilim dalı.

Sundurma

Yağmur veya güneşten korunmak için bir kapı üstüne veya duvar önüne yapılan saçak.

Sunta

Ahşap yonya levhası.

Süpürgelik

Yapılarda duvarların döşeme ile birleştiği yerlere yerleştirilen ve boydan boya giden 5-8 cm. yüksekliğinde ahşap taş aaaal veya plastik şerit.